Τρία χρόνια μετά την πολυδιαφημισμένη έναρξή του, το μέτρο αποσύρεται χωρίς να έχει πείσει – Οι καταναλωτές δεν είδαν ουσιαστική διαφορά στις τιμές
Μετά από τρία χρόνια εφαρμογής, το «καλάθι του νοικοκυριού» αποτελεί παρελθόν. Από την 1η Νοεμβρίου 2025, το μέτρο που λανσαρίστηκε το φθινόπωρο του 2022 για να συγκρατήσει τις τιμές στα βασικά αγαθά παύει να ισχύει, έχοντας πια εξαντλήσει – όπως παραδέχονται και κυβερνητικές πηγές – «την αποστολή του».
Ωστόσο, για τους περισσότερους καταναλωτές, η αποστολή του δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Το μέτρο που υποτίθεται θα έβαζε «φρένο» στην ακρίβεια, κατέληξε να θεωρείται ανεπαρκές και διακοσμητικό, καθώς οι τιμές παρέμειναν στα ύψη, ενώ τα νοικοκυριά συνεχίζουν να μετρούν κάθε ευρώ στο ταμείο.
Το «καλάθι του νοικοκυριού» έκανε πρεμιέρα στις 2 Νοεμβρίου 2022, με τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ να υποχρεούνται να δηλώνουν κάθε εβδομάδα έναν κατάλογο προϊόντων με «προσιτές τιμές».
Στην πράξη, όμως, τα προϊόντα του καλαθιού ήταν κυρίως ιδιωτικής ετικέτας ή είδη μικρής ζήτησης, με αποτέλεσμα οι πολίτες να διαπιστώνουν ελάχιστη ή μηδενική διαφορά στο ταμείο. Οι επώνυμες μάρκες συνέχισαν να αυξάνονται εκτός καλαθιού, ενώ το μέτρο έγινε γρήγορα «άδειο καλάθι» για τους περισσότερους.
Παρά τα αισιόδοξα δελτία Τύπου του υπουργείου Ανάπτυξης, που έκαναν λόγο για «σταθεροποίηση των τιμών», οι καταναλωτικές οργανώσεις μιλούσαν για κοροϊδία, επισημαίνοντας ότι «σταθερή τιμή» σε ήδη αυξημένα προϊόντα δεν συνιστά μείωση.
Το «τέρας της ακρίβειας» επιμένει
Η κυβέρνηση αποφάσισε να μην παρατείνει το μέτρο πέραν της 31ης Οκτωβρίου 2025, ενώ επιχειρεί να το αντικαταστήσει με εθελοντικές μειώσεις σε περίπου 2.500 προϊόντα, με υποσχόμενο εύρος εκπτώσεων περίπου 8%.
Μόνο που η νέα αυτή πρωτοβουλία θυμίζει… «Φύγε εσύ, έλα εσύ»:
τα ίδια σούπερ μάρκετ, τα ίδια προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, και οι ίδιες προσφορές-βιτρίνα που ελάχιστα ανακουφίζουν τα νοικοκυριά που βλέπουν το καλάθι τους να μικραίνει μήνα με τον μήνα.
«Η τιμή μπορεί να μειώθηκε κατά 8%, αλλά έχει ήδη αυξηθεί κατά 30% σε τρία χρόνια», σχολιάζει χαρακτηριστικά εκπρόσωπος καταναλωτικής ένωσης.
Νέα Αρχή Εποπτείας Αγοράς και διαφάνεια «από το χωράφι στο ράφι»
Στο μεταξύ, το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης προβλέπει τη δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή, η οποία αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία ως το τέλος του 2025.
Στο πλαίσιο αυτό, οι επιχειρήσεις λιανικής θα υποχρεώνονται να αναγράφουν αναλυτικά τη διαδρομή της τιμής των νωπών προϊόντων – από τον παραγωγό μέχρι το ράφι, ώστε να αντιμετωπιστούν οι πρακτικές «φουσκώματος» των τιμών.
Παράλληλα, παρατείνονται έως 30 Ιουνίου 2026 τρία προσωρινά μέτρα:
η υποχρέωση δήλωσης ανατιμήσεων στο υπουργείο,
η ανακοίνωση ενδεικτικών τιμών λιανικής οπωροκηπευτικών, και
η τρίμηνη απαγόρευση προσφορών σε προϊόντα που αυξάνονται.
Ωστόσο, όπως σχολιάζουν αναλυτές της αγοράς, οι ρυθμίσεις αυτές είναι σταγόνα στον ωκεανό, όσο οι μεγάλες αλυσίδες παραμένουν ανεξέλεγκτες και οι μισθοί καθηλωμένοι.
