Η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε νέα μελέτη της σημειώνει πως στην Ελλάδα υπάρχει ολιγοπώλιο και, μάλιστα, έχει και τη σφραγίδα την Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών
«Κίτρινη κάρτα» στις ελληνικές τράπεζες έβγαλε η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε νέα μελέτη της, σημειώνοντας πως στην Ελλάδα υπάρχει ολιγοπώλιο και μάλιστα έχει και τη σφραγίδα της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών (ΕΕΤ).
Παρά τις αυξήσεις των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) τα τελευταία χρόνια, οι καταθέτες στην Ελλάδα εξακολουθούν να βλέπουν τις αποταμιεύσεις τους να αποδίδουν ελάχιστα, με τα επιτόκια καταθέσεων να παραμένουν πολύ χαμηλότερα σε σχέση με άλλες χώρες της ευρωζώνης.
Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ). Τον Οκτώβριο του 2025 το μέσο επιτόκιο νέων καταθέσεων στην Ελλάδα διαμορφώθηκε μόλις στο 0,32%. Για τις προθεσμιακές καταθέσεις έως ενός έτους το επιτόκιο έφτασε στο 1,14% για τα νοικοκυριά και το 1,72% για τις επιχειρήσεις.
Οι χαμηλές αποδόσεις δεν αποτελούν όμως το μοναδικό πρόβλημα για τους Ελληνες καταθέτες. Τα επιτόκια καταθέσεων βρίσκονται κάτω από τον πληθωρισμό, που σημαίνει ότι χάνουν αγοραστική δύναμη και χρόνο με τον χρόνο τα χρήματά τους αξίζουν λιγότερο.
Τέσσερις στρεβλώσεις
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εντοπίζει τέσσερις βασικές στρεβλώσεις:
- Η αγορά παραμένει ιδιαίτερα συγκεντρωμένη σε λίγες, μεγάλες τράπεζες. Η ολιγοπωλιακή αυτή δομή περιορίζει τον ανταγωνισμό και μειώνει την πίεση για καλύτερες αποδόσεις.
- Οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν υπερβάλλουσα ρευστότητα, που σημαίνει ότι δεν έχουν άμεση ανάγκη να προσελκύσουν νέες καταθέσεις και ισχυρό κίνητρο να αυξήσουν τα επιτόκια.
- Οι αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ δεν μεταφέρονται στους καταθέτες με την ίδια ταχύτητα και ένταση που μεταφέρονται στα δάνεια. Τα δανειακά επιτόκια αυξήθηκαν γρήγορα, ενώ τα καταθετικά παρέμειναν «παγωμένα» σε χαμηλά επίπεδα.
- Η αδράνεια των καταναλωτών. Οι περισσότεροι πολίτες παραμένουν στην ίδια τράπεζα, ακόμη κι αν υπάρχουν καλύτερες επιλογές. Αυτή η συμπεριφορά επιτρέπει στις τράπεζες να διατηρούν χαμηλά επιτόκια χωρίς να φοβούνται απώλεια πελατών.
Τέσσερις προτάσεις
Η πρώτη πρόταση αφορά την ενίσχυση μικρότερων τραπεζών και την είσοδο νέων παικτών στην αγορά (συνεταιριστικές τράπεζες, εναλλακτικοί πάροχοι). Στόχος είναι να αυξηθεί ο ανταγωνισμός και να ασκηθεί πίεση για υψηλότερα επιτόκια.
Η δεύτερη πρόταση αφορά στη δημιουργία κρατικών αποταμιευτικών λογαριασμών, στα πρότυπα του γαλλικού μοντέλου. Οι λογαριασμοί αυτοί θα προσφέρουν κρατικά καθοριζόμενο επιτόκιο και θα λειτουργούν ως ασφαλής επιλογή για μικροκαταθέτες.
Η τρίτη πρόταση αφορά την ανάπτυξη νέων αποταμιευτικών προϊόντων, που θα επιβραβεύουν τη μακροχρόνια διακράτηση χρημάτων προσφέροντας καλύτερες αποδόσεις.
Τέλος, η Επιτροπή προτείνει καλύτερη ενημέρωση για τα διαθέσιμα επιτόκια και την απλούστευση της διαδικασίας αλλαγής τράπεζας.
