Η στεγαστική κρίση πνίγει τα νοικοκυριά και στην Ελλάδα το κόστος ζωής συνθλίβει τις γιορτές
Η ακρίβεια της στέγης έχει μετατραπεί σε έναν αθόρυβο αλλά αμείλικτο μηχανισμό φτωχοποίησης σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Τα στεγαστικά δάνεια, άμεσα εξαρτημένα από τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τα υψηλά επιτόκια, απορροφούν πλέον τόσο μεγάλο μέρος του οικογενειακού εισοδήματος, ώστε οι γιορτές για εκατομμύρια πολίτες μοιάζουν περισσότερο με υπενθύμιση οικονομικής ασφυξίας παρά με περίοδο χαράς.
Σύμφωνα με την Έκθεση Ευρωπαϊκών Τάσεων Στέγασης για το 2025, τρία στα τέσσερα νοικοκυριά στην Ευρώπη έχουν αναγκαστεί να περιορίσουν βασικές και μη βασικές δαπάνες, μόνο και μόνο για να μπορούν να πληρώνουν τη δόση του στεγαστικού τους. Το ντόμινο είναι προφανές. Όταν το σπίτι γίνεται δυσβάσταχτο βάρος, όλα τα υπόλοιπα στη ζωή συρρικνώνονται.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται καθαρά και στις φετινές γιορτές. Τα Χριστούγεννα του 2025 είναι για πολλούς πιο φτωχά, πιο σιωπηλά και πιο μοναχικά. Οι οικογενειακές συγκεντρώσεις περιορίζονται, τα τραπέζια λιταίνουν και η ψυχολογία βαραίνει, καθώς η ανασφάλεια έχει εισβάλει μέχρι και στον τρόπο που οι άνθρωποι γιορτάζουν.
Έρευνα σε περισσότερους από 20.000 πολίτες σε 23 ευρωπαϊκές χώρες δείχνει ότι το 75% αναγκάστηκε τον τελευταίο χρόνο να «κόψει» από κάπου για να ανταποκριθεί στις στεγαστικές του υποχρεώσεις. Σε χώρες όπως η Ιρλανδία και η Ουγγαρία, εννέα στους δέκα αγοραστές κατοικίας δηλώνουν ότι ζουν με διαρκείς περικοπές. Στη Ρουμανία και τη Μάλτα το ποσοστό αγγίζει το 93%, ενώ ακόμη και στην Ιταλία, μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης, το 86% δηλώνει ότι έχει περιορίσει δραστικά τις δαπάνες του.
Μέσα σε αυτό το ευρωπαϊκό τοπίο πίεσης, η Ελλάδα ξεχωρίζει αρνητικά. Η κρίση του κόστους ζωής συναντά χαμηλούς μισθούς, υψηλά ενοίκια και στεγαστικά δάνεια που στραγγαλίζουν τα εισοδήματα. Δεν είναι τυχαίο ότι σχεδόν έξι στους δέκα Έλληνες με στεγαστικό δήλωσαν πως μείωσαν τα έξοδα για διασκέδαση και κοινωνική ζωή, ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Η έξοδος, το θέατρο, το ποτό ή μια μικρή ανάσα χαλάρωσης είναι πλέον πολυτέλειες.
Το πλήγμα, όμως, δεν σταματά εκεί. Για πάνω από έναν στους τέσσερις Ευρωπαίους, το οικονομικό βάρος είναι τόσο μεγάλο που ακόμη και η ιδέα της χριστουγεννιάτικης φιλοξενίας υποχωρεί. Τα σπίτια μένουν κλειστά, όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη. Οι άνθρωποι αποφεύγουν τα τραπέζια, τις συγκεντρώσεις και τις μετακινήσεις, γιατί κάθε έξοδος σημαίνει επιπλέον κόστος.
Την ίδια ώρα, όσοι τελικά ταξιδεύουν για να δουν συγγενείς και φίλους το κάνουν συχνά με κόπο και υπολογισμό. Ο χρόνος και το κόστος μετακίνησης γίνονται ακόμη ένας παράγοντας πίεσης, προσθέτοντας στο αίσθημα ότι ακόμη και οι γιορτές απαιτούν θυσίες.
Οι περικοπές απλώνονται παντού. Πρώτα χτυπιέται η διασκέδαση, έπειτα τα τρόφιμα και το αλκοόλ, ακολουθούν οι διακοπές, τα ρούχα, τα ηλεκτρονικά, οι συνδρομητικές υπηρεσίες και τα χόμπι. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι ένα σημαντικό ποσοστό Ευρωπαίων παραδέχεται πως περιορίζει ακόμη και βασικές καθημερινές ανάγκες, όπως προϊόντα προσωπικής υγιεινής. Εκεί πλέον η κρίση παύει να είναι «καταναλωτική» και μετατρέπεται σε κοινωνική.
