Οι ισχύουσες ρυθμίσεις είναι αδύνατον να καλυφθούν, σύμφωνα με την ανάλυση των στοιχείων του ΚΕΑΟ. Στα 50,68 δισ. ευρώ ανέρχεται το συνολικό χρέος
- Του Σπύρου Γεράρδη
Χωρίς μία ουσιαστική, ρεαλιστική δυνατότητα αποπληρωμής των χρεών τους, που ανέρχονται σε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, βρίσκονται χιλιάδες οφειλέτες ασφαλιστικών εισφορών, καθώς από την ανάλυση των στοιχείων του ΚΕΑΟ προκύπτει ότι οι ισχύουσες ρυθμίσεις είναι αδύνατον να καλυφθούν.
Σύμφωνα με την 3η τριμηνιαία έκθεση προόδου του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών για το 2025, στα τέλη Σεπτεμβρίου το συνολικό χρέος ανήλθε σε 50,68 δισ. ευρώ. Ομως από αυτά, όπως ο ίδιος ο φορέας παραδέχεται, περίπου τα 10,39 δισ. ευρώ είναι οφειλές πολύ χαμηλής εισπραξιμότητας. Οι οφειλές των 10,39 δισ. ευρώ αφορούν εργοδότες πτωχευμένους, εργοδότες σε καθεστώς εκκαθάρισης, εργοδότες με οφειλές πριν από την εφαρμογή του συστήματος ασφάλισης μέσω ΑΠΔ, που δεν έχουν ποτέ υποβάλει ΑΠΔ και που δεν έχουν ποτέ καταβάλει ποσά στο ΚΕΑΟ, καθώς και οφειλές ασφαλισμένων που έχουν αποβιώσει.
Από την ανάλυση των στοιχείων προκύπτει ότι:
– υπάρχει συγκέντρωση πλήθους οφειλετών στις χαμηλότερες κλίμακες οφειλών, με 1.464.877 οφειλέτες (70,05% των οφειλετών) να έχουν οφειλή έως 15.000 ευρώ ο καθένας,
– το 87,31% των οφειλετών (1.825.923 οφειλέτες) έχουν οφειλή έως 30.000 ευρώ ο καθένας,
– μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών αφορά 361.046 οφειλέτες με οφειλή από 15.000 έως 30.000 ευρώ ο καθένας (15,45% του τρέχοντος υπολοίπου),
– αντίστοιχα μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών συγκεντρώνουν 96.217 οφειλέτες που έχουν οφειλή από 50.000 έως 100.000 ευρώ (13,39% του τρέχοντος υπολοίπου),
– το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά λίγους μεγαλοοφειλέτες με οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ (2.904 οφειλέτες συγκεντρώνουν το 24,23% του υπολοίπου οφειλών).
Επιπλέον, διακρίνεται ότι η μεγάλη πλειονότητα των οφειλών δημιουργήθηκε την… προπερασμένη δεκαετία, κάτι που εξηγεί και το μεγάλο ποσό των 10 δισ. που πρακτικά θεωρείται ανέφικτο να εισπραχθούν. Συγκεκριμένα, για τις οφειλές ύψους 50.682.612.587 ευρώ, ποσοστό 36,33% (ποσό 18.414.111.979 ευρώ) του συνολικού χρέους δημιουργήθηκε από οφειλέτες που άρχισαν να δημιουργούν οφειλές για πρώτη φορά από το 2010 και μετά, ενώ ποσοστό 63,67% (ποσό 32.268.500.608 ευρώ) δημιουργήθηκε από οφειλέτες που άρχισαν να δημιουργούν οφειλές για πρώτη φορά το 2009 ή παλαιότερα.
Το κυνηγητό
Για τη διαχείριση των οφειλών εφαρμόζονται ενιαίες διαδικασίες για το σύνολο των οφειλετών. Στον οφειλέτη που εντάσσεται στο ΚΕΑΟ αποστέλλεται η «Ατομική Ειδοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών», με την οποία ενημερώνεται ότι η οφειλή του έχει μεταφερθεί στο ΚΕΑΟ και ότι αν δεν ανταποκριθεί εντός 20 ημερών με εξόφληση ή διακανονισμό, θα αρχίσει η διαδικασία της αναγκαστικής είσπραξης.
Για τις περιπτώσεις που οι οφειλέτες είναι εγγεγραμμένοι χρήστες στις Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες ΚΕΑΟ, οι προσκλήσεις και οι ατομικές ειδοποιήσεις αποστέλλονται ηλεκτρονικά μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και είναι προσβάσιμες στην ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ. Η αποστολή των ειδοποιήσεων γίνεται και μέσω ταχυδρομείου με συστημένη επιστολή (βάσει του άρθρου 33 του Ν.4321/2015, οι ειδοποιήσεις που στέλνονται με συστημένη επιστολή θεωρούνται ως κοινοποιημένες μετά την παρέλευση 15 ημερών από την αποστολή).
Από την έναρξη του ΚΕΑΟ μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2025 έχουν αποσταλεί συνολικά 3.113.591 ατομικές ειδοποιήσεις σε οφειλέτες. Ειδικά εντός του τρίτου τριμήνου του 2025 εστάλησαν 267.904 ατομικές ειδοποιήσεις.
Οι ανολοκλήρωτες τακτοποιήσεις
Το επιχείρημα της κυβέρνησης είναι ότι υπάρχει μία πλειάδα επιλογών για τους οφειλέτες ώστε να μπορέσουν να αποπληρώσουν τα χρέη τους. Ωστόσο αυτό απορρίπτεται κατά διαστήματα τόσο από τους φορείς της αγοράς, οι οποίοι ζητούν την ουσιαστική αρωγή της Πολιτείας, όσο και από τα στοιχεία που το ίδιο το ΚΕΑΟ δημοσιεύει.
Στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2025 οι συνολικές ενεργές ρυθμίσεις ήταν 299.816 και το ρυθμισμένο ποσό 5.101.308.055 ευρώ, ενώ οι ολοκληρωμένες ρυθμίσεις ήταν συνολικά 805.187 για οφειλές ύψους 4.045.379.818 ευρώ.
Η περαιτέρω ανάλυση των στοιχείων αποκαλύπτει την πικρή πραγματικότητα: πολλοί μπαίνουν στις ρυθμίσεις, διακόπτοντας παράλληλα τη διαδικασία αναγκαστικών μέτρων, ελάχιστοι ή λίγοι είναι αυτοί που κατορθώνουν να τις ολοκληρώσουν.
Σε ό,τι αφορά την πάγια ρύθμιση του νόμου 4152/2013, συνολικά έχουν ρυθμιστεί 1.401.021 οφειλές, συνολικού ποσού 15.387.889.312 ευρώ. Ομως οι περισσότερες από τις μισές (751.631) και οι οποίες αφορούν την πλειονότητα του χρέους (12.409.281.041 ευρώ) χαρακτηρίζονται απολεσθείσες! Οι ολοκληρωμένες είναι 508.683 περιπτώσεις και αφορούν συνολική οφειλή 1.648.163.435 ευρώ, ενώ οι ενεργές είναι μόλις 140.707 περιπτώσεις και αφορούν συνολική οφειλή ύψους 1.330.444.836 ευρώ.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και σε ό,τι αφορά τις υπόλοιπες διαθέσιμες επιλογές ρύθμισης των οφειλετών. Στη ρύθμιση του νόμου 5036/2023, από τις 54.954 οφειλέτες που εντάχθηκαν σε αυτήν, οι 40.790 την «έχασαν» χωρίς να αποπληρώσουν το χρέος τους. Ενώ ακόμα και για τη ρύθμιση των 120 δόσεων, μέσω του νόμου 4611/2019, η οποία ήταν και η πιο «γενναιόδωρη», καθώς περιελάμβανε ελάχιστο ποσό 50 ευρώ και μεγάλες διαγραφές τόκων και προσαυξήσεων, από τους 610.221 οφειλέτες που εντάχθηκαν, πάνω από τους μισούς (312.160) δεν κατάφεραν να την ολοκληρώσουν.
Οι ιδιώτες και το τυρί στη φάκα
Αν και η σχετική διάταξη έχει ψηφιστεί από τον περασμένο Απρίλιο, η κυβέρνηση δεν έχει εφαρμόσει ακόμη το σχέδιό της για τη «σύμπραξη» του ΚΕΑΟ με ιδιώτες. Πρόκειται για το άρθρο 215 του ν. 5193/2025 του υπουργείου Οικονομικών, με την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως να διατείνεται ότι οι ιδιώτες αυτοί δεν θα λειτουργούν ως «κυνηγοί κεφαλών», αλλά θα έχουν υποστηρικτικό ρόλο στο έργο της Πολιτείας.
Μάλιστα, για να χρυσώσει το χάπι, η κυβέρνηση υπόσχεται ότι αυτό θα συνοδεύεται από ένα νέο μοντέλο εξατομικευμένων ρυθμίσεων: με άλλα λόγια, κάθε οφειλέτης θα δέχεται μία πρόταση, η οποία θα ταιριάζει με το ατομικό του προφίλ.
