Αλλάζει η ελληνική οικονομία
Με ένα εκτεταμένο πακέτο παρεμβάσεων που δίνει έμφαση τόσο στην ταχύτερη αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας όσο και στον βαθύ εκσυγχρονισμό του φορολογικού συστήματος, εισέρχεται η ελληνική οικονομία στο 2026.
Στον λεγόμενο «μπλε φάκελο», όπου αποτυπώνονται οι βασικές προτεραιότητες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τη νέα χρονιά, περιλαμβάνονται πρωτοβουλίες που φιλοδοξούν να διαμορφώσουν ένα νέο οικονομικό πλαίσιο: από τη μία πλευρά, την ενίσχυση των επενδύσεων με όρους ιδιωτικού τομέα και, από την άλλη, ένα κράτος πιο αποτελεσματικό και δίκαιο στη συλλογή και αναδιανομή των φόρων.
Υπερταμείο: Νέα φάση αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας
Βάσει του Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής, το 2026 χαρακτηρίζεται κομβικό έτος για τη μετεξέλιξη της Ελληνικής Εταιρίας Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ) σε δημόσιο Επενδυτικό Ταμείο τύπου «Sovereign Wealth Fund».
Στόχος είναι η μεγιστοποίηση της αξίας της δημόσιας περιουσίας, χαρτοφυλάκιο που υπερβαίνει τα 5,5 δισ. ευρώ, μέσω επενδύσεων, αναδιάρθρωσης θυγατρικών και δράσεων βιώσιμης ανάπτυξης.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επενδύσεις μέσω του Επενδυτικού Ταμείου Καινοτομίας και Υποδομών, επιτάχυνση του μετασχηματισμού των θυγατρικών, αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων και προκήρυξη νέων έργων στρατηγικής σημασίας.
Μετά την ολοκλήρωση, εντός του 2025, των παραχωρήσεων της Εγνατίας Οδού και του τμήματος Χανιά–Ηράκλειο του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), το 2026 δρομολογούνται έξι βασικές παρεμβάσεις:
Έναρξη της διαδικασίας αξιοποίησης των πρώτων 1.000 ακινήτων από το χαρτοφυλάκιο των 36.000 της ΕΤΑΔ.
Οριστική κατακύρωση του διαγωνισμού για το Αεροδρόμιο Καλαμάτας.
Κατακύρωση των διαγωνισμών για τους λιμένες κρουαζιέρας Καβάλας και Κατάκολου.
Υπογραφή της σύμβασης για τον Οργανισμό Λιμένος Λαυρίου.
Καταβολή του τιμήματος και έναρξη της παραχώρησης των μαρινών Αργοστολίου και Πύλου.
Είσοδος στρατηγικού επενδυτή στις Ελληνικές Αλυκές Α.Ε.
Ταυτόχρονα, μέσω του Υπερταμείου προωθούνται έργα μεγάλης κλίμακας που αφορούν την αστική ανάπλαση και τις υποδομές, όπως η ΔΕΘ–Helexpo, το Κυβερνητικό Πάρκο «Ανδρέας Λεντάκης», η ανακαίνιση της Φοιτητικής Εστίας Αθηνών, καθώς και η δημιουργία κέντρων logistics σε Αθήνα/Φυλή και Θεσσαλονίκη/στρατόπεδο Γκόνου.
Φοροδιαφυγή: Ψηφιακά εργαλεία και νέα δεδομένα
Το 2026 σηματοδοτεί σημαντικές αλλαγές τόσο στη συλλογή των φορολογικών εσόδων όσο και στην παρακολούθηση των δημόσιων δαπανών. Τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν το 2025 δείχνουν εντυπωσιακή πρόοδο στη μείωση του κενού ΦΠΑ: από 24% το 2019, οι απώλειες περιορίστηκαν κάτω από 11,4% το 2023, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενδέχεται να βρίσκονται ήδη κάτω από το 10%.
Η μείωση αυτή, που ξεπερνά το 55%, φέρνει τη χώρα κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (9,5% το 2023). Η περαιτέρω σύγκλιση θα μπορούσε να αποφέρει πρόσθετα δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία θα κατευθυνθούν σε κοινωνικές πολιτικές, επενδύσεις ή φορολογικές ελαφρύνσεις για τους συνεπείς φορολογούμενους.
Κεντρικό έργο για το 2026 αποτελεί η δημιουργία του ψηφιακού Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ. Το σύστημα θα συγκεντρώνει για πρώτη φορά όλα τα στοιχεία που αφορούν τα ακίνητα της χώρας για φορολογικούς σκοπούς.
Μέσω της διασύνδεσης με το Κτηματολόγιο, θα επιτυγχάνεται ενιαία και πλήρης αποτύπωση δεδομένων όπως η ιδιοκτησία, η χρήση και η κατάσταση κάθε ακινήτου, δημιουργώντας έναν ψηφιακό φάκελο που ενισχύει τη διαφάνεια, την ακρίβεια και διευκολύνει τις αγοραπωλησίες. Η διαχείριση της ακίνητης περιουσίας και των μεταβολών της θα γίνεται πλέον από ένα ενιαίο σημείο.
Παράλληλα, εντός του 2026 ολοκληρώνονται οι επενδύσεις της ΑΑΔΕ για την πλήρη ψηφιοποίηση των φορολογικών ελέγχων.
Προβλέπονται η εφαρμογή ολοκληρωμένου συστήματος Business Intelligence με προηγμένη αρχιτεκτονική δεδομένων και ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης, για αναβαθμισμένη ανάλυση, πρόγνωση και εξόρυξη πληροφοριών.
Η αντικατάσταση του συστήματος e-send, ώστε οι συναλλαγές των ταμειακών μηχανών να παρακολουθούνται σε πραγματικό χρόνο και να διαβιβάζονται απευθείας στο myDATA και παράλληλα η παράδοση, το δεύτερο τρίμηνο του 2026, του συστήματος ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης εμπορευμάτων, το οποίο θα ελέγχει επαγγελματικά οχήματα και containers, ενισχύοντας τους τελωνειακούς ελέγχους και την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου.
Σε νομοθετικό επίπεδο, μετά τη μεταρρύθμιση της φορολογίας φυσικών προσώπων, το Υπουργείο προωθεί το πλαίσιο «Group taxation» για τη φορολόγηση των επιχειρηματικών ομίλων. Οι επιχειρήσεις θα αντιμετωπίζονται φορολογικά ως ενιαίος όμιλος, με δυνατότητα υποβολής κοινής δήλωσης, περιορίζοντας την αβεβαιότητα και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα και τη χρηματοοικονομική σταθερότητα.
Έλεγχος δημοσίων δαπανών
Στο σκέλος του ελέγχου των δαπανών, βασικό εργαλείο αποτελεί το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων, το οποίο θεσμοθετήθηκε το 2025 (ν. 5217/2025). Σκοπός του είναι η συνολική καταγραφή των παροχών και ενισχύσεων που καταβάλλει το Δημόσιο σε φυσικά πρόσωπα, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη δημοσιονομική εικόνα και ενισχύοντας τον σχεδιασμό δημόσιας πολιτικής.
Το Μητρώο αναμένεται να τεθεί πιλοτικά σε λειτουργία έως τον Ιούνιο του 2026, καλύπτοντας αρχικά παροχές του ΟΠΕΚΑ, επιλεγμένα προγράμματα της ΔΥΠΑ, το επίδομα θέρμανσης και τα vouchers βρεφονηπιακών σταθμών.
Την ίδια χρονιά προβλέπεται και η ανάπτυξη εργαλείου επιχειρησιακής ευφυΐας, από τη Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής, για την παραγωγή συγκεντρωτικών αναφορών που θα αποτελέσουν τη βάση για την πλήρη επιχειρησιακή αξιοποίηση του Μητρώου Παροχών.
