Με δραματικούς τόνους περιγράφει την ασφυξία των εμπορικών επιχειρήσεων ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σπύρος Καφούνης, με αφορμή την ανάλυση του Ινστιτούτου Εμπορίου κ’ Υπηρεσιών της Εθνικής Συνομοσπονδίας Εμπόρων Ελλάδος.
Τα πλέον ανησυχητικά στοιχεία που προκύπτουν από την έρευνα είναι αφενός μεν ότι ακόμη και σε ονομαστικές τιμές, καταγράφεται στο σύνολο του λιανικού εμπορίου η μικρότερη αύξηση τζίρου από το 2020 και αφετέρου δε ότι σε πραγματικούς όρους είναι το δεύτερο συνεχόμενο έτος συρρίκνωσης (-0,4%) του ισχυρότερου κλάδου και μεγαλύτερου εργοδότη της οικονομίας.
Ο κ. Καφούνης δηλώνει ότι «η Πολιτεία οφείλει να προβληματισθεί από το γεγονός ότι τόσο η εγχώρια κατανάλωση – λόγω της μειωμένης αγοραστικής δύναμης – όσο και οι αυξημένες τουριστικές εισπράξεις στρέφονται και ενισχύουν κυρίως τον κλάδο των τροφίμων. Την ίδια στιγμή, η στενότητα στην αγορά επιβεβαιώνεται και από τη σταδιακή αύξηση των κλειστών καταστημάτων και των ακάλυπτων επιταγών».
ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΩΔΕΚΑΜΗΝΟΥ 2025
- Το 2025, ο κύκλος εργασιών σε πραγματικές τιμές στο λιανικό εμπόριο συρρικνώνεται κατά 0,4% [+2,0%] σε σχέση με 2024.
- Η πλέον όμως ανησυχητική εξέλιξη έγκειται στο γεγονός ότι η πτώση του κύκλου εργασιών φαίνεται να παγιώνεται τα τελευταία τρία έτη.
Μεγάλες και ΜμΕ: Σημαντικές οι διαφοροποιήσεις
- Το 2025, οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν σημαντική ενίσχυση των πραγματικών τους πωλήσεών κατά 5,6% [+8,2%] (Διάγραμμα 2).
- Αντίθετα, για το σύνολο των ΜμΕ στο λιανικό, ο κύκλος εργασιών, σε διορθωμένες ως προς τον πληθωρισμό τιμές, εμφάνισε σημαντική πτώση κατά 2,4% [0,0%] .
Η διάρθρωση του τζίρου στις ΜμΕ
- Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι πωλήσεις χωρίς τις ανοδικές πιέσεις του πληθωρισμού υποχώρησε, συγκριτικά με πέρυσι, κατά 2,9% [-0,4%] (Διάγραμμα 3).
- Οι μικρές επιχειρήσεις φαίνεται να πιέζονται περισσότερο καθώς, σε πραγματικές τιμές, η πτώση στον τζίρο ανήλθε σε 3,9%[-1,5%].
- Σε σαφώς καλύτερη κατάσταση οι μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες σε αποπληθωρισμένες τιμές είδαν τον πραγματικό τους τζίρο να ενισχύεται κατά 2,1%[+4,7%] .
Σημαντικά δεδομένα για την εξέλιξη του κύκλου εργασιών στο λιανικό εμπόριο εκτός τροφίμων/οχημάτων/καυσίμων
- Σε όρους απόλυτων μεγεθών, η αύξηση του κύκλου εργασιών για το 2025 ανήλθε σε 545,2 εκ. ευρώ, με το συνολικό τζίρο της περιόδου να διαμορφώνεται σε 27,33 δις ευρώ από 26,79 το 2024.
- Μάλιστα, αύξηση του κύκλου εργασιών το 2025 είναι η χαμηλότερη από το 2020 έως σήμερα.
- Ένα μικρό μόνο τμήμα των αυξημένων κατά 9,4% τουριστικών εισπράξεων, οι οποίες το 2025 ανήλθαν σε 23,63 δις, κατευθύνθηκαν στο εμπόριο. Αυτό το εύρημα καλεί για περαιτέρω δράσεις ώστε να επαναπροσδιοριστεί το “brand name” της Ελλάδας ως χώρας προορισμού αγορών.
- Η πολύ ισχυρή ποσοστιαία αύξηση στην κατηγορία «Λιανικό Εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών σε καταστήματα» (+31,7%) το 2025 ενδεχομένως να σηματοδοτεί μια ανακατεύθυνση των καταναλωτών σε πιο φθηνά και χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα, όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη.
- Το 2025, σε επιμέρους κατηγορίες λιανικού εμπορίου (εκτός τροφίμων/οχημάτων/καυσίμων) και σε πραγματικές τιμές, οι μεγαλύτερες αυξήσεις του τζίρου εντοπίστηκαν στις επιμέρους κατηγορίες: «Αθλητικός εξοπλισμός» (+5,7%), «Η/Υ και περιφερειακές μονάδες» (+5,2%), «Παιχνίδια» (+4,7%), «Καλλυντικά και προϊόντα καλλωπισμού» (+4,0%), «Φωτιστικά, Έπιπλα και λοιπά είδη» (+3,7%).
- Αντίθετα, στις κατηγορίες με τη μεγαλύτερη πραγματική πτώση τζίρου συγκαταλέγονται εκείνες του: «Τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού» (-10,2%), «Χαλιών, κιλιμιών και επενδύσεων δαπέδου» (-8,7%), «Εφημερίδων και γραφικής ύλης» (-7,5%).
- Οι πωλήσεις στην «καρδιά του παραδοσιακού εμπορίου», δηλαδή της ένδυσης και της υπόδησης, κατέγραψαν αποθαρρυντικές επιδόσεις τόσο σε τρέχουσες (Ένδυση: +0,6% και Υπόδηση: -3,2%) όσο και σε απαλλαγμένες από τον πληθωρισμό τιμές (Ένδυση: -1,8% και Υπόδηση: -5,6%). Αυτή η εξέλιξη αντανακλά και τον περιορισμό του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών για αγορές.
- Η επανεμφάνιση ακάλυπτων επιταγών στην αγορά και ιδιαίτερα σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους υπογραμμίζει τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά και καλεί για τη λήψη μέτρων. Φυσικά, τα μεγέθη δεν θυμίζουν την περίοδο της κρίσης, αλλά η άνοδος αυτών των επιταγών επιταχύνθηκε τους τελευταίους μήνες του 2025. Ως εκ τούτου, απαιτείται η άμεση επαναφορά του μέτρου των 120 δόσεων για οφειλές στο δημόσιο και η άμβλυνση των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων.
- Γενικότερα, οι ασθενείς και χωρίς τη δυνατότητα δυναμικής ανάκαμψης, επιδόσεις του εμπορίου ενδεχομένως να περιορίσουν το προβλεπόμενο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης εξαιτίας της, παραδοσιακά, πολύ ισχυρής εξάρτησης του τελευταίου με την κατανάλωση.
- H αύξηση του κύκλου εργασιών για το Δ’ τρίμηνο ανήλθε σε 174,93 εκ. ευρώ με το συνολικό τζίρο της περιόδου να διαμορφώνεται σε 7,62 δις ευρώ από 7,45 δις το ίδιο διάστημα πέρυσι.
- Ανάλυση ανά περιφέρεια (2025/2024) (εκτός τροφίμων/ καυσίμων/ οχημάτων): Οι περιφέρειες Αττικής (+3,6%) και Ιονίων Νήσων (+3,0%) παρουσίασαν τις ισχυρότερες αυξήσεις τζίρου την περίοδο αναφοράς. Αντίθετα, στις περιφέρειες με τις εκτενέστερες υποχωρήσεις του κύκλου εργασιών περιλαμβάνονται εκείνες του Νοτίου Αιγαίου (-2,4%) και της Δυτικής Μακεδονίας (-2,1%).
