Στις αλλαγές που προωθούνται σχετικά με τα ακαθάριστα οικόπεδα και στα μέτρα πρόληψης ενόψει της νέας αντιπυρικής περιόδου αναφέρθηκε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι ο καθαρισμός των οικοπέδων αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης για την αποτροπή εκδήλωσης πυρκαγιών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, επισημαίνοντας πως από την 1η Απριλίου ξεκινά η προθεσμία για τον καθαρισμό των οικοπέδων που θεωρούνται επικίνδυνα λόγω της συσσώρευσης ξηρής βλάστησης.
Όπως εξήγησε, τα ακαθάριστα οικόπεδα αποτελούν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εκδήλωση και την εξάπλωση πυρκαγιών, ειδικά κατά τους θερινούς μήνες.
Αυστηρά πρόστιμα για όσους δεν συμμορφώνονται
Ο κ. Κεφαλογιάννης σημείωσε ότι τα προηγούμενα χρόνια έγινε προσπάθεια να αποσαφηνιστούν οι αρμοδιότητες μεταξύ κράτους και δήμων, ενώ τόνισε ότι τα πρόστιμα για τα ακαθάριστα οικόπεδα παραμένουν υψηλά και πρέπει να διατηρηθούν αυστηρά, ώστε να ενισχυθεί η συμμόρφωση των πολιτών.
«Δώσαμε συγκεκριμένη περίοδο καθαρισμού και πολλές φορές ακούγαμε ως πρόφαση ότι δεν προλαβαίνουν να καθαρίσουν τα οικόπεδα, γι’ αυτό και σε ορισμένες περιπτώσεις δόθηκε παράταση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως πρόσθεσε, την περσινή χρονιά επιβλήθηκαν πρόστιμα σε αρκετές περιπτώσεις, ενώ για το 2026 εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθούν ακόμη περισσότεροι καθαρισμοί οικοπέδων.
Οικονομική ενίσχυση προς τους δήμους
Αναφερόμενος στον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης, ο υπουργός υπογράμμισε ότι το κράτος στηρίζει οικονομικά τους δήμους για την αντιμετώπιση του ζητήματος και τη βελτίωση των δράσεων πολιτικής προστασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε:
- η χρηματοδότηση προς τους δήμους ανήλθε σε 18,5 εκατομμύρια ευρώ το 2023,
- αυξήθηκε σε 31 εκατομμύρια ευρώ,
- ενώ πέρυσι έφτασε τα 40 εκατομμύρια ευρώ.
Για το 2026 αναμένεται νέα αύξηση της χρηματοδότησης, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση των τοπικών μηχανισμών πρόληψης.
Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση των τμημάτων πολιτικής προστασίας με 350 προσλήψεις, ώστε να υπάρχει τουλάχιστον ένας υπάλληλος σε κάθε δήμο που θα ασχολείται αποκλειστικά με ζητήματα πολιτικής προστασίας.
Ο υπουργός αναγνώρισε ότι αρκετοί δήμοι αντιμετωπίζουν προβλήματα υποστελέχωσης, ωστόσο σημείωσε ότι μέσω της συνεργασίας με το κράτος μπορούν να βρεθούν τα κατάλληλα εργαλεία για την αποτελεσματική διαχείριση της κατάστασης. Το θέμα συζητήθηκε και σε σχετική σύσκεψη του υπουργείου με τους δήμους, με στόχο την ενημέρωση και τον καλύτερο συντονισμό των δράσεων.
Νέες πρακτικές πρόληψης πυρκαγιών
Στο πλαίσιο της ενίσχυσης των προληπτικών μέτρων, το υπουργείο προωθεί και νέες πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε χώρες με μεγάλη εμπειρία στην αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία.
Ένα από τα βασικά εργαλεία που εξετάζονται είναι η «προδιαγεγραμμένη καύση», δηλαδή η ελεγχόμενη καύση χαμηλής βλάστησης σε συγκεκριμένες περιοχές κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, με στόχο τη μείωση της καύσιμης ύλης πριν την έναρξη της θερινής περιόδου.
Το μέτρο εφαρμόζεται με τη συνεργασία ειδικών, δασολόγων και επιστημονικών φορέων και υποστηρίζεται από οργανισμούς όπως η WWF, καθώς και από πανεπιστημιακά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Παράλληλα, στο νέο νομοσχέδιο προβλέπεται και η εφαρμογή της «ελεγχόμενης βόσκησης», μέσω της οποίας δήμοι και περιφέρειες θα μπορούν να παραχωρούν εκτάσεις σε κτηνοτρόφους, ώστε τα ζώα να μειώνουν φυσικά τη χαμηλή βλάστηση που αποτελεί καύσιμη ύλη για τις πυρκαγιές.
Ενίσχυση των εναέριων και επίγειων μέσων
Αναφερόμενος στην προετοιμασία για τη νέα αντιπυρική περίοδο, ο υπουργός σημείωσε ότι έχουν εξασφαλιστεί 50 εναέρια μέσα μέσω συμβάσεων μίσθωσης, ενώ παράλληλα ενισχύεται και ο τεχνικός στόλος πυρόσβεσης.
Την ίδια στιγμή αναμένεται η παράδοση νέων ελικοπτέρων τύπου Leonardo AW139 για τη μεταφορά προσωπικού, ενώ τα νέα αεροσκάφη Canadair προγραμματίζεται να ενταχθούν στον στόλο μετά το 2028.
Το δόγμα της άμεσης επέμβασης
Ο κ. Κεφαλογιάννης παρουσίασε και στοιχεία από την περσινή αντιπυρική περίοδο. Από την 1η Μαΐου έως τα τέλη Οκτωβρίου, αντιμετωπίστηκαν 5.253 πυρκαγιές, με ποσοστό άμεσης απόκρισης περίπου 92%.
Το δόγμα της άμεσης επέμβασης, όπως είπε, θα συνεχίσει να εφαρμόζεται και φέτος. Το σχέδιο περιλαμβάνει:
- αυξημένες περιπολίες τις ημέρες υψηλού κινδύνου,
- ενίσχυση της επιτήρησης μέσω drones, τα οποία θα αυξηθούν κατά 20 έως 30 επιπλέον μονάδες.
Στόχος είναι η έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση κάθε πυρκαγιάς στα πρώτα λεπτά εκδήλωσής της, ώστε να περιορίζεται πριν λάβει μεγάλες διαστάσεις. «Αυτός είναι ένας εθνικός στόχος», υπογράμμισε ο υπουργός.
