Τα κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στη διαχείριση των στοιχείων των οχημάτων στη χώρα αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο η εικόνα ενός αυτοκινήτου που έχει διαλυθεί εδώ και χρόνια σε μάντρα ανακύκλωσης, αλλά εξακολουθεί να εμφανίζεται ως ενεργό στα κρατικά μητρώα και να χρεώνεται κανονικά με τέλη κυκλοφορίας.
Η πραγματικότητα αυτή δεν αφορά μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά αναδεικνύει ένα ευρύτερο διοικητικό πρόβλημα που αποκαλύφθηκε μέσα από τη μεγάλη επανεξέταση των μητρώων οχημάτων που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε στα τέλη του 2024 από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και πραγματοποιείται πλέον ανά εξάμηνο, με στόχο την εκκαθάριση των αρχείων και την αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης του στόλου των οχημάτων στη χώρα.
Τα πρώτα αποτελέσματα της επανεξέτασης αποκάλυψαν σοβαρές ασυμφωνίες στα στοιχεία. Συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν περίπου 13.000 αυτοκίνητα τα οποία εμφανίζονται ταυτόχρονα ως «κατεστραμμένα» αλλά και «ενεργά» στα μητρώα. Την ίδια στιγμή, περίπου 3 εκατομμύρια οχήματα δεν διαθέτουν καταχωρημένο ΑΦΜ ιδιοκτήτη, ενώ σχεδόν 800.000 οχήματα ηλικίας άνω των 30 ετών εξακολουθούν να εμφανίζονται τυπικά ενεργά.
Σημαντικές εκκρεμότητες σε ζητήματα συμμόρφωσης
Η καταγραφή ανέδειξε επίσης σημαντικές εκκρεμότητες σε ζητήματα συμμόρφωσης. Σχεδόν 700.000 οχήματα δεν έχουν περάσει από τον υποχρεωτικό τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ, 243.904 εμφανίζονται ανασφάλιστα, ενώ 113.382 οχήματα είναι μεν ασφαλισμένα αλλά εξακολουθούν να οφείλουν τέλη κυκλοφορίας. Τα στοιχεία αυτά οδήγησαν στην πραγματοποίηση μαζικών ηλεκτρονικών διασταυρώσεων και στην αποστολή ειδοποιήσεων προς τους ιδιοκτήτες προκειμένου να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες συμμόρφωσης.
Μέσα σε αυτή τη συνολική εικόνα αναδεικνύεται και μια ιδιαίτερη κατηγορία περιπτώσεων που αποτυπώνει το διοικητικό κενό μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών. Πρόκειται για οχήματα που για την ΑΑΔΕ εξακολουθούν να εμφανίζονται ενεργά –και συνεπώς καταγράφονται ως ανασφάλιστα, χωρίς ΚΤΕΟ και με οφειλές τελών– ενώ για τους δήμους έχουν ήδη απομακρυνθεί ως εγκαταλελειμμένα και έχουν καταστραφεί, με την έκδοση σχετικού πιστοποιητικού.
Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει από το 2018, οι δήμοι οφείλουν να αποστέλλουν τα πιστοποιητικά καταστροφής στις Διευθύνσεις Μεταφορών των Περιφερειών, ώστε να ολοκληρώνεται η οριστική διαγραφή των οχημάτων από τα μητρώα. Σε αρκετές περιπτώσεις όμως η διαδικασία αυτή δεν ολοκληρώνεται, με αποτέλεσμα τα οχήματα να συνεχίζουν να εμφανίζονται ενεργά στα φορολογικά αρχεία.
Ειδικοί που ασχολούνται με εκκρεμότητες οχημάτων σημειώνουν ότι το φαινόμενο αυτό δεν είναι σπάνιο. Έχουν καταγραφεί περιπτώσεις σε παλαιές συνιδιοκτησίες, σε διαζύγια ή σε οχήματα που απομακρύνθηκαν ως εγκαταλελειμμένα, όπου η φυσική καταστροφή του οχήματος δεν συνοδεύτηκε από έγκαιρη διαγραφή από τα φορολογικά μητρώα. Τα ζητήματα αυτά συνήθως έρχονται στην επιφάνεια όταν πραγματοποιούνται μαζικές διασταυρώσεις στοιχείων ή όταν οι ιδιοκτήτες επιχειρούν μεταβίβαση οχημάτων ή ρύθμιση οφειλών.
Αντίστοιχες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί και σε παλαιά δίκυκλα, τα οποία έχουν απομακρυνθεί ως εγκαταλελειμμένα αλλά εξακολουθούν να εμφανίζονται ενεργά στα μητρώα.
Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η ΑΑΔΕ έχει εντείνει τους ηλεκτρονικούς ελέγχους. Οι διασταυρώσεις για ανασφάλιστα οχήματα, για οχήματα χωρίς ΚΤΕΟ ή για οχήματα με απλήρωτα τέλη πραγματοποιούνται πλέον σε τακτά χρονικά διαστήματα με αυτοματοποιημένο τρόπο. Νέες μαζικές διασταυρώσεις αναμένονται εντός του έτους, με στόχο την περαιτέρω εκκαθάριση των αρχείων και την επιβολή κυρώσεων όπου εντοπίζονται παραβάσεις.
Παράλληλα προβλέπεται ότι οχήματα τα οποία επί επτά συναπτά έτη εμφανίζονται χωρίς ασφάλιση, χωρίς ΚΤΕΟ και χωρίς καταβολή τελών μπορούν να τεθούν σε καθεστώς προσωρινής ακινησίας, ώστε να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η πραγματική τους κατάσταση.
