Τρεις διαφορετικές ιστορίες, τρεις διαφορετικές ζωές που χάθηκαν ή κινδύνευσαν μέσα σε δημόσια νοσοκομεία. Κοινός παρονομαστής; Ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας στα όρια της αποσύνθεσης, που λειτουργεί με προσωπικό εξαντλημένο, ελλείψεις επικίνδυνες και διοικήσεις που καλύπτουν αντί να λογοδοτούν. Και πάνω απ’ όλα, μια πολιτική ηγεσία που επιλέγει την επικοινωνία αντί της ευθύνης.
- Από την
Ιωάννα Τσέφλιου
Ο Αδώνις Γεωργιάδης δεν μπορεί πια να κρύβεται πίσω από γενικόλογες εξηγήσεις και τις διοικητικές εξετάσεις -η πολιτική ευθύνη του για την κατάσταση του ΕΣΥ είναι αδιαμφισβήτητη και πρέπει να τεθεί στο κέντρο της κριτικής.
Τρεις πρόσφατες υποθέσεις το αποδεικνύουν με σκληρό τρόπο: η 28χρονη έγκυος που πέθανε στο νοσοκομείο της Άρτας, η 22χρονη στο «Αττικόν» που δέχθηκε λάθος φάρμακο και υπέστη αλλεργική αντίδραση, και η 62χρονη στο «Τζάνειο» που έχασε τη ζωή της μετά από πολυήμερη νοσηλεία, εξαιτίας λανθασμένης μετάγγισης. Δεν πρόκειται για μεμονωμένα γεγονότα -είναι τρία κομμάτια του ίδιου παζλ: δημόσια περίθαλψη χωρίς επάρκεια, ελλείψεις σε κρίσιμα μέσα και μηχανισμούς που αποτυγχάνουν στην πρόληψη και την άμεση αντίδραση.
Η 28χρονη στην Άρτα
Μια νέα γυναίκα, μητέρα ήδη ενός παιδιού, εισήχθη στο νοσοκομείο της Άρτας με πόνους και αιμορραγία, σημάδια επαπειλούμενης κύησης. Κατά τη χορήγηση αντιβιοτικού υπέστη αναφυλακτικό σοκ. Ο οργανισμός της κατέρρευσε· της έγινε ΚΑΡΠΑ, διασωληνώθηκε και μεταφέρθηκε στη ΜΕΘ -όμως η κρίσιμη δόση αδρεναλίνης που σώζει σε τέτοια περιστατικά δεν βρέθηκε εγκαίρως.
Η ΕΔΕ ξεκίνησε, οι τοξικολογικές εξετάσεις θα ρίξουν φως, αλλά η οικογένεια ήδη μιλάει για «έγκλημα από αμέλεια». Πόσες φορές πλέον θα ακούμε για «έλλειψη αδρεναλίνης», «μονό νοσηλεύτρια στο δωμάτιο», και «αναμονή για γιατρό που ήταν σε εφημερία αλλά όχι στο νοσοκομείο» πριν απαιτήσουμε ριζικές αλλαγές;
Το «Αττικόν»: λάθος φάρμακο σε 22χρονη
Στο Αττικόν, μια 22χρονη νοσηλευόταν στη Μονάδα Βραχείας Νοσηλείας όταν δύο νοσηλεύτριες της χορήγησαν φάρμακο προοριζόμενο για άλλο ασθενή. Η κοπέλα υπέστη αλλεργική αντίδραση -και ευτυχώς η αντίδραση αντιμετωπίστηκε άμεσα και επιτυχώς. Παρ’ όλα αυτά, οι νοσηλεύτριες συνελήφθησαν για σωματική βλάβη από αμέλεια, έγιναν ΕΔΕ και ο πατέρας της νεαρής κατέθεσε στην αστυνομία. Το περιστατικό ανέδειξε την παλιά πληγή: λάθη στην ταυτοποίηση φαρμάκων, ανεπαρκείς διαδικασίες ελέγχου, πίεση στο προσωπικό που λειτουργεί υπό ασφυκτικές συνθήκες.
Το νοσοκομείο επιμένει στην ανακοίνωσή του ότι «η αντίδραση αντιμετωπίστηκε άμεσα και χωρίς επίπτωση», αλλά το σημείο δεν είναι μόνο αν η ασθενής σώθηκε αυτή τη φορά. Το πρόβλημα είναι το πώς επιτρέπεται σε ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο να συμβαίνουν τέτοια βασικά λάθη -και πώς η διοίκηση και το υπουργείο διασφαλίζουν ότι δεν θα επαναληφθούν.
Το «Τζάνειο»: λάθος μετάγγιση και ο θάνατος που αργεί να δικαιολογηθεί
Στις αρχές Ιουνίου, μια 62χρονη εισήχθη στο Τζάνειο με νευρολογικά προβλήματα. Τις πρωινές ώρες της 3ης Ιουνίου της χορηγήθηκε — κατά λάθος — μονάδα αίματος προοριζόμενη για άλλον ασθενή. Η ασθενής εμφάνισε αμέσως έντονα συμπτώματα, διασωληνώθηκε και μεταφέρθηκε στη ΜΕΘ.
Εβδομάδες νοσηλείας αργότερα, τα διαγνωστικά τεστ έδειξαν μη αναστρέψιμη βλάβη· κρίθηκε εγκεφαλικά νεκρή και η οικογένεια συναίνεσε στη δωρεά οργάνων. Ένας τραγικός επίλογος που δεν σβήνει το καίριο ερώτημα: πώς γίνεται σε δημόσιο νοσοκομείο να μπερδεύονται μονάδες αίματος και ασθενείς που χρήζουν φροντίδας και προσοχής;
Το ίδιο μοτίβο: ελλείψεις, πιέσεις, μετακύλιση ευθυνών
Αν τα διαβάσει κανείς συγκεντρωμένα, τα περιστατικά αποτυπώνουν το ίδιο μοτίβο: ελλείψεις σε κρίσιμα υλικά και φάρμακα, εργαζόμενο προσωπικό που πιέζεται αφόρητα, διαδικασίες ταυτοποίησης και ελέγχου που δεν τηρούνται με αυστηρότητα, και διοικήσεις που απαντούν μονολεκτικά με ΕΔΕ και «επιτόπιες διερευνήσεις».
Στη μέση αυτής της κατάρρευσης βρίσκονται οι ασθενείς και οι οικογένειές τους -ανθρώπινες ζωές που πληρώνουν την πολιτική επιλογή να υποχρηματοδοτηθεί και να αποδιαρθρωθεί το δημόσιο σύστημα υγείας.
Και ο Αδώνις; Από λόγια σε πράξεις -η στιγμή της ευθύνης
Εδώ είναι που μπαίνει στο κάδρο ο υπουργός: ο Αδώνις Γεωργιάδης, θιασώτης μιας αφήγησης περί «μεταρρυθμίσεων» και «ανασυγκρότησης», έχει την πολιτική ευθύνη για την κατάσταση των δημόσιων δομών. Όταν οι απαντήσεις του υπουργείου περιορίζονται σε επικοινωνιακά δελτία, σε παραπομπές σε υπηρεσιακές έρευνες και σε υποσχέσεις για «βελτιώσεις», το μόνο που πετυχαίνει είναι να καθυστερεί τις πρακτικές λύσεις που απαιτούνται τώρα, όχι «λίγους μήνες μετά».
Η πολιτική ευθύνη σημαίνει άμεση ενίσχυση προσωπικού, εξασφάλιση επάρκειας κρίσιμων φαρμάκων και υλικών (αδρεναλίνη, τράπεζες αίματος, ασφαλείς διαδικασίες ταυτοποίησης), σαφείς πρωτόκολλοι και μηχανισμοί ελέγχου που λειτουργούν στην πράξη -και όχι άνευρες δηλώσεις για «ΕΔΕ». Η ευθύνη σημαίνει επίσης να σταματήσει η μετακύλιση των σφαλμάτων στους ανθρώπους της βάσης και να αναληφθούν διοικητικές-πολιτικές αποφάσεις με στόχο την αποτροπή επαναλήψεων.
Τι πρέπει να αλλάξει άμεσα:
- Άμεση απογραφή και διασφάλιση κρίσιμων φαρμάκων σε όλα τα νοσοκομεία (π.χ. αδρεναλίνη σε μονάδες όπου χορηγούνται αντιβιοτικά).
- Σταθερή ενίσχυση προσωπικού εφημεριών ώστε να μην υπάρχει «γιατρός σε εφημερία ετοιμότητας αλλά όχι στο νοσοκομείο».
- Υποχρεωτικές διαδικασίες ταυτοποίησης φαρμάκων και μονάδων αίματος με διπλή επαλήθευση πριν τη χορήγηση.
- Ανεξάρτητοι, διαφανείς και ταχείς έλεγχοι -όχι ΕΔΕ που παραπέμπονται σε αργοπορία και δεν αποδίδουν άμεσα λύσεις.
- Πολιτική λογοδοσία: ο αρμόδιος υπουργός να παρουσιάσει σχέδιο και χρονοδιάγραμμα μετρήσιμων δράσεων μέσα σε 7 ημέρες.
Ώρα για ευθύνες
Οι θρησκευτικές τελετές, οι εκθέσεις ιδεών και τα δελτία Τύπου δεν σώζουν ζωές. Οι οικογένειες που έχασαν τους δικούς τους δεν χρειάζονται λόγια συμπάθειας αλλά πρακτικές, γρήγορες και αποτελεσματικές διορθωτικές κινήσεις.
Ο Αδώνις Γεωργιάδης και η κυβέρνηση οφείλουν να σταματήσουν να διατυπώνουν γενικές διακηρύξεις και να αναλάβουν την πολιτική ευθύνη που απαιτείται -πριν θρηνήσουμε άλλη μια ζωή που θα μπορούσε να είχε σωθεί.