Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος ονειρευόταν την πλήρη ανατροπή του ασφαλιστικού συστήματος, βάζοντας στο παιχνίδι τις ιδιωτικές εταιρίες
Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ) Γιάννης Στουρνάρας είναι δεδομένο ότι έχει διαχρονική εμμονή με την κατεδάφιση του αναδιανεμητικού δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος, διαφημίζοντας όπου μπορεί τα «καλά» της ιδιωτικής ασφάλισης και… της ατομικής ευθύνης. Προφανώς, μεγάλη επιρροή άσκησε πάνω του ο Πλάτωνας Τήνιος, ειδικός σύμβουλος του Κώστα Σημίτη, όσο ήταν πρωθυπουργός και με σημαντική εμπλοκή στο, τότε επιχειρούμενο ξεθεμελίωμα της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης.
Ο κ. Στουρνάρας, μιλώντας το 2017 σε συνέδριο για τις ασφαλίσεις, δεν δίστασε να ζητήσει και άλλες μειώσεις συντάξεων, καθώς, παρά την άγρια περικοπή τους στο πλαίσιο των τριών Μνημονίων, τις θεωρούσε ακόμη… γενναιόδωρες.
Ο διοικητής της ΤτΕ στις 31 Μαρτίου 2017, σε ομιλία του με θέμα «Η μεταμόρφωση της Ελλάδος και ο ρόλος του τομέα της ιδιωτικής ασφάλισης: Θεματοφύλακες του μέλλοντος;», υποστήριξε ότι «οι δημοσιονομικές πιέσεις μπορεί να καταστεί αναγκαίο να μετριαστούν μέσω αναπροσαρμογών σε ορισμένες συντάξεις. Και τούτο διότι ορισμένες συνταξιοδοτικές παροχές στην Ελλάδα παραμένουν σχετικά γενναιόδωρες, με βάση τόσο τα ελληνικά όσο και τα διεθνή δεδομένα».
Στη συνέχεια της ομιλίας του, ο κ. Στουρνάρας μπήκε στο «ψητό», καθώς, κατά την άποψή του, «η οικονομική ασφάλεια μετά τη συνταξιοδότηση δεν πρέπει και δεν μπορεί να παρέχεται από μία και μόνη πηγή – τα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης, τα συνταξιοδοτικά προγράμματα που παρέχουν οι εργοδότες και οι προσωπικές αποταμιεύσεις είναι όλα τους απαραίτητα και συμπληρωματικά τμήματα ενός ενιαίου συστήματος, που του διασφαλίζουν προσιτό κόστος, επάρκεια και βιωσιμότητα».
Ατομική ευθύνη
Μάλιστα, ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος είναι ο πρώτος που λάνσαρε το «δόγμα» της ατομικής ευθύνης, πριν από τον Μητσοτάκη (!), καθώς στην ίδια ομιλία συνέστησε στους πολίτες να μην «ξεχνούν τον ρόλο που διαδραματίζουν οι προσωπικές αποταμιεύσεις τους για τη δική τους οικονομική ασφάλεια μετά τη συνταξιοδότηση». Φυσικά, το κατά πόσο οι πολίτες μπορούν να αποταμιεύουν, με το κόστος ζωής να βρίσκεται στα ύψη και τους πραγματικούς μισθούς να είναι καθηλωμένοι στη μεγάλη πλειονότητά τους, προφανώς αποτελεί λεπτομέρεια για τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, η οποία δεν τον «αγγίζει».
Τον Μάιο του 2019, ο διοικητής της ΤτΕ ξαναχτύπησε, καθώς, μιλώντας σε εκδήλωση με θέμα «Προοπτικές της ασφαλιστικής αγοράς και ο ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης στην οικονομική ανάπτυξη και την Υγεία», υποστήριξε ότι τα περιθώρια χρηματοδότησης των συντάξεων μόνο μέσα από τον Κρατικό Προϋπολογισμό είναι πλέον στενά, παρότι, όπως ανέφερε, «η συνταξιοδοτική δαπάνη στην Ελλάδα ως ποσοστό του ΑΕΠ, μετά την κορύφωσή της το 2016 (17,3%), προβλέπεται να αποκλιμακωθεί ραγδαία και να διαμορφωθεί σε 10,6% του ΑΕΠ το 2070, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης».
Αλλά, σύμφωνα με το δόγμα του κ. Στουρνάρα, το πρόβλημα και η κρίση μπορεί να μετατραπούν σε ευκαιρία. Και πώς εννοεί την ευκαιρία; Αρχικά, ιδιωτικοποίηση της ασφάλισης. Οπως είπε, «τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που συσσωρεύονται στο πλαίσιο του πρώτου, δημόσιου πυλώνα πρέπει να συμπληρωθούν με συστήματα επαγγελματικής ασφάλισης του δεύτερου πυλώνα και με προσωπικά συνταξιοδοτικά προϊόντα του τρίτου πυλώνα».
Και, δεύτερον, δουλειά μέχρι τα βαθιά γεράματα και αποταμίευση, γιατί δεν πρέπει να τα περιμένουμε όλα από το κράτος. Σύμφωνα με τον ίδιο, η «συνταγή» πρέπει να περιλαμβάνει παράταση του εργασιακού βίου, αύξηση της απασχολησιμότητας των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και ενθάρρυνση της ιδιωτικής αποταμίευσης. Με τα μέτρα αυτά, λέει, θα αυξηθεί το εισόδημα των συνταξιούχων και θα δημιουργηθεί ένα κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας, που θα απορροφήσει τις κοινωνικοπολιτικές αντιδράσεις (από τις αντικοινωνικές πολιτικές που προτείνει).
Μπορεί τα χρόνια να πέρασαν, αλλά οι απόψεις για ένα ασφαλιστικό σύστημα «α λα Πινοσέτ» δεν άλλαξαν. Στις 27 Μαΐου 2024, σε ομιλία του σε εκδήλωση της Eurobank και του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών με τίτλο «To παρόν και το μέλλον της αποταμίευσης στην Ελλάδα», ο κ. Στουρνάρας πρότεινε σχεδόν την ολοκληρωτική ιδιωτικοποίηση του ασφαλιστικού συστήματος, προς μεγάλη χαρά των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιριών.
Τι πρότεινε στην ομιλία του ο διοικητής της ΤτΕ;
-Ενίσχυση του κεφαλαιοποιητικού χαρακτήρα του πρώτου πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος (κοινωνική ασφάλιση). Ουσιαστικά, πρότεινε η εισαγωγή κεφαλαιοποιητικού συστήματος εισφορών στην επικουρική ασφάλιση να περάσει και στις κύριες συντάξεις.
-Ενίσχυση του τρίτου πυλώνα του ασφαλιστικού (ιδιωτική ασφάλιση), με κίνητρα στους πολίτες να δίνουν τα χρήματά τους στις ιδιωτικές εταιρίες για συντάξεις και Υγεία, διότι, όπως ωμά υποστήριξε, πρέπει «να αλλάξει η εδραιωμένη πεποίθηση των Ελλήνων ότι το κράτος είναι υποχρεωμένο να καλύψει κάθε ανάγκη τους».
-Να εξεταστεί η θεσμοθέτηση συμπληρωματικού ρόλου της ιδιωτικής ασφάλισης στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης. Δηλαδή, πλήρης ανατροπή του ασφαλιστικού συστήματος, όπως το ξέρουμε τα τελευταία 100 χρόνια, με τις ασφαλιστικές εταιρίες να «ορμάνε» στις εισφορές των εργαζομένων.