Κατάθεση-φωτιά στελεχών εταιρίας τεχνικού συμβούλου του οργανισμού, που έκαναν λόγο για «παραθυράκια» στη διανομή των επιδοτήσεων
Με την κατάθεση των στελεχών της εταιρίας Cognitera συνεχίστηκαν οι εργασίες της εξεταστικής επιτροπής της Βουλής για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οσα υποστήριξαν μέσα από τις τοποθετήσεις τους τα στελέχη της Cognitera ανέδειξαν ένα απέραντο τοπίο διαφθοράς, σύγκρουσης συμφερόντων και θεσμικής αδράνειας, που οι ίδιοι οι τεχνικοί σύμβουλοι χαρακτήρισαν «ανήθικο» και «προκλητικό για την κοινωνία».
Οι καταθέσεις του αντιπροέδρου της Cognitera, Γιάννη Κάτρη, και του νόμιμου εκπροσώπου, Γιάννη Κουφουδάκη, δεν άφησαν αμφιβολία ότι το πολυετές σύστημα διαχείρισης αγροτικών επιδοτήσεων λειτουργούσε σε συνθήκες απόλυτης αδιαφάνειας – με τον ΟΠΕΚΕΠΕ να γνωρίζει, να έχει τα εργαλεία, αλλά να μην κάνει τίποτα. Ο Γιάννης Κάτρης, καταθέτοντας ενώπιον της επιτροπής, περιέγραψε ένα σύστημα «τρυπημένο» από «παραθυράκια» και επιτηδείους.
«Υπήρχε ένα κενό στο σύστημα. Αυτό το κενό εκμεταλλεύτηκαν επιτήδειοι με την ανοχή ή την αδιαφορία αρμοδίων» είπε, προσθέτοντας πάντως ότι το πρόβλημα δεν ήταν κομματικό, αλλά θεσμικό: «Δεν ήταν οργανωμένο από κόμματα που κυβέρνησαν, γιατί το σύστημα είχε διεισδύσει παντού». Ο Κάτρης, περιγράφοντας την παντελή απουσία ελέγχων, τόνισε: «Πού ήταν το βαρύ πυροβολικό του οργανισμού να ελέγξει τα ζώα; Πού ήταν τα συστήματα καταπολέμησης απάτης που έφτιαχναν οι σύμβουλοι; Και με σφεντόνα να πολεμούσανε, κάποιον θα πετυχαίνανε, κάποιον θα βρίσκανε».
Ενδεικτικά, ο αντιπρόεδρος της Cognitera αποκάλυψε ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ είχε πλήρη ιχνηλασιμότητα των στοιχείων για τον πληθυσμό των ζώων. Παρ’ όλα αυτά, το σκάνδαλο των «εικονικών προβάτων» και των πλασματικών βοσκοτόπων γιγαντώθηκε.
Ευθύνες στον ΣΥΡΙΖΑ
Ο κ. Κάτρης ξεκαθάρισε πως επί ημερών Κώστα Τσιάρα στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης σταμάτησε η μετάβαση στο «κυβερνητικό νέφος» και επέρριψε ευθύνες στη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ για τις συστημικές αδυναμίες του ΟΠΕΚΕΠΕ, προχωρώντας παράλληλα σε «φωτογραφικές» αναφορές κατά της υπαλλήλου του οργανισμού, κυρίας Κουρμέντζα. Κατά την περιγραφή του, υπήρχαν δύο μέθοδοι εκδήλωσης αυτού του φαινομένου την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Η πρώτη αφορούσε την αύξηση «με γεωμετρική πρόοδο» του ζωικού κεφαλαίου, και συγκεκριμένα αρνάδων, παραθέτοντας σχηματικά πώς η μία προβατίνα γινόταν τέσσερις λόγω των ψευδών δηλώσεων από κτηνοτρόφους στα κατά τόπους κτηνιατρεία.
Επιπλέον, ο κ. Κάτρης παραδέχτηκε ότι εισέπραττε αγροτικές επιδοτήσεις ως δικαιούχος, την ίδια στιγμή που εκπροσωπούσε τον τεχνικό σύμβουλο του οργανισμού σ’ ένα ζήτημα που ξεσήκωσε αντιδράσεις λόγω ασυμβίβαστου, σε μια «διπλή σχέση» εξουσίας και συμφερόντων, όπου ο ελεγκτής είναι ταυτόχρονα και ελεγχόμενος. Ο Γιάννης Κουφουδάκης, επίσης στέλεχος της Cognitera, προέβη σε παραδοχές που ήταν εξίσου εκρηκτικές. «Το θεωρώ ανήθικο. Ναι, είναι σκάνδαλο» είπε ρητά, όταν ρωτήθηκε αν υπάρχει «σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ». Ο ίδιος παραδέχτηκε ότι το πρόβλημα είναι «πολιτικό και όχι τεχνικό», δηλώνοντας πως το σύστημα «είναι άρτιο και μπορεί να λειτουργήσει», αλλά οι καθυστερήσεις πληρωμών και οι στρεβλώσεις προκύπτουν «από πολιτικές αποφάσεις».
Ο Κουφουδάκης αποκάλυψε επίσης ότι η εταιρία δεν έχει καμία δικαιολογία για τις καθυστερήσεις πληρωμών: «Τα εργαλεία τα έχουν. Αν δεν ενεργοποιούνται, δεν είναι τεχνικό θέμα – είναι πολιτικό». Εξίσου αιχμηρή ήταν η αναφορά του ότι «από το 2022 μέχρι σήμερα δεν έχει αλλάξει καμία στρατηγική», υπονοώντας πως η διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ λειτουργεί χωρίς σχέδιο, εγκλωβισμένη στη «δομική εξάρτηση» από ιδιωτικούς παρόχους.
«Πινγκ πονγκ» αλληλοκατηγοριών μεταξύ κυβέρνησης – αντιπολίτευσης
Το περιεχόμενο των καταθέσεων των δύο στελεχών σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως από τα κόμματα του Κοινοβουλίου. Η Νέα Δημοκρατία επιχείρησε, για ακόμη μια φορά, να φέρει την πραγματικότητα στα δικά της δεδομένα, την ώρα που ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ έκαναν λόγο για «πολιτική συγκάλυψη» και «κρατική ομηρία του ΟΠΕΚΕΠΕ».
Οι κυβερνητικές πηγές εστιάζουν στο αφήγημα των διαχρονικών ευθυνών, τονίζοντας ότι οι καταθέσεις «κατέρριψαν τους ισχυρισμούς της αντιπολίτευσης περί “γαλάζιου σκανδάλου”», ενώ τόνισαν ότι «τη χρονική περίοδο 2017-2018 δόθηκαν εσφαλμένες οδηγίες που επέτρεψαν την εκμετάλλευση δημόσιων βοσκοτόπων». Το ΠΑΣΟΚ, αντίθετα, έκανε λόγο για «διαψευσμένο αφήγημα της Ν.Δ.», τονίζοντας ότι από την κατάθεση Κάτρη προκύπτει πως «η συνεργασία του ΟΠΕΚΕΠΕ με τη Neuropublic ξεκίνησε ήδη από το 2006 και όχι το 2011», άρα το σύστημα των τεχνικών συμβούλων είναι διαχρονικό και βαθιά ριζωμένο.
Οι πηγές του κόμματος μίλησαν για «διαχρονική εξάρτηση» του ΟΠΕΚΕΠΕ από έναν και μόνο ιδιωτικό πάροχο, προσθέτοντας ότι «οι ίδιες εταιρίες που καθυστερούν τις πληρωμές είναι αυτές που αποκομίζουν κέρδη εκατομμυρίων». «Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι η κοινοπραξία Neuropublic-Cognitera έχει παραδώσει όλα τα παραδοτέα για το 2025, συνεπώς οι καθυστερήσεις βαραίνουν αποκλειστικά τη διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ» σημείωσαν πηγές του ΠΑΣΟΚ, επισημαίνοντας πως «η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει γιατί κάθε προσπάθεια απεξάρτησης μέσω του κυβερνητικού νέφους πολεμήθηκε με τόσο σφοδρές αντιδράσεις».
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, από την πλευρά του, έκανε λόγο για «ολική επιβεβαίωση του “γαλάζιου” κυκλώματος» και «κατάρρευση του αφηγήματος Μητσοτάκη περί διαφάνειας». «Η ομηρία του ΟΠΕΚΕΠΕ από τους τεχνικούς συμβούλους αναδείχθηκε περίτρανα» ανέφεραν πηγές της Κουμουνδούρου, τονίζοντας πως «η Cognitera, από λυσσαλέα αντίπαλος της ΓΑΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ, κατέληξε συνεταίρος της, σηματοδοτώντας την αρχή του τέλους για τον ΟΠΕΚΕΠΕ».
«Η κυβέρνηση Μητσοτάκη συντήρησε τον μηχανισμό εξάρτησης των αγροτών από τον τεχνικό σύμβουλο, προκειμένου να λειτουργεί ανενόχλητο το “γαλάζιο κύκλωμα”» ανέφεραν χαρακτηριστικά, ενώ, σχολιάζοντας την κατάθεση Κουφουδάκη, ο ΣΥΡΙΖΑ υπενθύμισε το πρόστιμο των 55 εκατ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο λόγω των κακών πληρωμών του 2022. «Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει» ανέφερε δηκτικά το κόμμα, επισημαίνοντας πως «το αίσθημα περηφάνιας των στελεχών των τεχνικών συμβούλων είναι η άλλη όψη της αγροτικής εξαθλίωσης».