Σε μια εξωφρενική και άκρως προκλητική κίνηση το υπουργείο Αμυνας της Τουρκίας ανακοίνωσε το «γκριζάρισμα» του μισού Αιγαίου και την καταπάτηση της εθνικής μας κυριαρχίας
Σε μια εξωφρενική κίνηση, το υπουργείο Αμυνας της Τουρκίας, σε χθεσινές διευκρινίσεις του σχετικά με τις NAVTEX διετούς διάρκειας που «γκριζάρουν» το μισό Αιγαίο, ανακοίνωσε ότι αυτές δεν έχουν χρονικό περιορισμό, αλλά ισχύουν επ’ αόριστον. Το μήνυμα ήταν σαφές. Η Αγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει μια αυθαίρετη πρακτική των NAVTEX σε μόνιμο καθεστώς, εισάγοντας de facto έναν μηχανισμό διαρκούς αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο.
Η τουρκική πρακτική της αύξησης της έντασης των προκλήσεων, πριν από την επίσκεψη Μητσοτάκη για τη συνάντησή του με τον Ταγίπ Ερντογάν, δεν μπορεί να σημαίνει τίποτε άλλο παρά το ότι η γειτονική χώρα επιχειρεί να κατοχυρώσει τις παράλογες αυτές απαιτήσεις ως «κεκτημένα» τα οποία θα «νομιμοποιήσει» η επίσκεψη του πρωθυπουργού. Σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, τα λεγόμενα «τεχνικά διαβήματα» δεν υπόκεινται σε χρονικούς περιορισμούς και ισχύουν χωρίς λήξη. Στην πράξη, η Τουρκία δηλώνει ότι μπορεί να δεσμεύει περιοχές του Αιγαίου όσο και όποτε επιθυμεί, απαιτώντας από την Ελλάδα συντονισμό ακόμη και για δραστηριότητες που απορρέουν από απολύτως αναγνωρισμένα δικαιώματα βάσει του Διεθνούς Δικαίου. Πρόκειται για ευθεία ανατροπή της έννοιας της ελευθερίας ναυσιπλοΐας και της κρατικής κυριαρχίας.
Η ουσία είναι απλή και δεν χρειάζεται εξωραϊσμό. Το Αιγαίο αντιμετωπίζεται ως χώρος τουρκικής επιτήρησης. Η Ελλάδα, σύμφωνα με αυτή τη νέα λογική, δεν μπορεί να πραγματοποιεί ασκήσεις, να διεξάγει έρευνες, να ποντίζει καλώδια ή να ασκεί τα κυριαρχικά δικαιώματά της χωρίς τουρκική έγκριση. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η επαναφορά του αφηγήματος περί «αποστρατιωτικοποιημένων νησιών», με ό,τι σημαίνει αυτό.
Αυτό όμως που πραγματικά είναι άνευ προηγουμένου είναι η ίδια η διατύπωση της τουρκικής πλευράς: «Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν να εξουδετερώνουν, στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, μονομερείς δραστηριότητες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας που απορρέουν από τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της». Ως εκ τούτου, η Τουρκία δεν αναγνωρίζει στο Αιγαίο status quo. Επιχειρεί να το ξαναγράψει, όχι με μία θεαματική κίνηση, αλλά με NAVTEX αόριστης διάρκειας, με τεχνικές διατυπώσεις και με συνεχή διολίσθηση προς μια γκρίζα πραγματικότητα που, αν παγιωθεί, δύσκολα ανατρέπεται και ακόμη χειρότερα… συνηθίζεται. Και απειλεί με «εξουδετέρωση»…
Η χρονική συγκυρία όμως είναι που προκαλεί τον μεγαλύτερο προβληματισμό. Η νέα τουρκική πρόκληση προηγείται της συνάντησης του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δημιουργώντας τετελεσμένα πριν καν ανοίξει ο διάλογος. Δεν πρόκειται για τυχαία κίνηση, αλλά για συνειδητή προσπάθεια να τεθούν οι όροι εκ των προτέρων, με την Αγκυρα να εμφανίζεται ως ρυθμιστής και όχι ως συνομιλητής.
Και εδώ τίθεται το κρίσιμο ερώτημα: Γιατί πραγματοποιείται αυτή η επίσκεψη; Πώς μπορεί να επαναλαμβάνεται το αφήγημα περί «μίας και μόνης διαφοράς», όταν η Τουρκία γκριζάρει το μισό Αιγαίο επ’ αόριστον και αμφισβητεί εμπράκτως το σύνολο της ελληνικής δραστηριότητας σε αυτό; Οταν η «μία διαφορά» έχει μετατραπεί σε αλυσίδα απαιτήσεων, περιορισμών και τετελεσμένων, που συρρικνώνουν καθημερινά τον ελληνικό ζωτικό χώρο; Θα επιμείνουν άραγε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και το επιτελείο του στο Μέγαρο Μαξίμου στην επίσκεψη οτιδήποτε και εάν πράξουν οι Τούρκοι πριν από αυτήν; Τι άλλο θα μπορέσει η ελληνική πλευρά να ανεχτεί, πριν κατανοήσει ότι η Τουρκία είναι αφερέγγυος γείτονας και βλέπει κάθε κίνηση καλής θέλησης από τη χώρα μας ως ευκαιρία για να θέσει στο τραπέζι ακόμη περισσότερα ζητήματα; Υπάρχει άραγε κάποια κόκκινη γραμμή πια;
Ανησυχία για τη στάση που επιλέγει ο Τραμπ
Με την ένταση μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας να αυξάνεται, προβληματισμό στην Αθήνα προκαλεί η δυσαναλογία που δημιουργείται λόγω της συμμετοχής της Τουρκίας στο Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ. Και αυτό διότι η χώρα μας απέχει, ακολουθώντας το μονοπάτι που χάραξαν οι χώρες της Ε.Ε. Πώς θα σταθμίσει άραγε η κυβέρνηση Τραμπ αυτή τη διαφορά;
Επιμένουν και για «τουρκική μειονότητα» στη Δυτική Θράκη
Επιμένουν να προκαλούν την Ελλάδα οι Τούρκοι, επιλέγοντας αυτή τη φορά να μιλήσουν ξανά για «τουρκική μειονότητα» στη Δυτική Θράκη. Συγκεκριμένα, το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας εξέδωσε στο Χ σχετική ανακοίνωση με αφορμή την Ημέρα Εθνικής Αντίστασης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης των Τούρκων της Δυτικής Θράκης: «Στις 29 Ιανουαρίου, Ημέρα Εθνικής Αντίστασης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης των Τούρκων της Δυτικής Θράκης, η οποία συμβολίζει την πορεία που σηματοδότησε την αναγνώριση της εθνικής ταυτότητας της τουρκικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης, τονίζουμε για άλλη μια φορά ότι συνεχίζουμε να διεκδικούμε τα δικαιώματα των συμπατριωτών μας βάσει του διεθνούς δικαίου και των συνθηκών και ότι θα τα υπερασπιζόμαστε πάντα».
Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας, με εντολή της Αγκυρας προφανώς, επιμένει να αγνοεί συστηματικά τις συνθήκες που έχουν υπογραφεί, όπως βέβαια και κάθε κανόνα του Διεθνούς Δικαίου – που απορρέει από αυτές, Ενώ ταυτόχρονα φροντίζει με μπόλικη δόση υποκρισίας να συστήνεται στο διεθνές σκηνικό ως «δύναμη σταθερότητας και ευθύνης» για την περιοχή.