Τα ψευδή στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ για τις επιδοτήσεις «μαϊμού» και το νέο κτηνοτροφικό μοντέλο με τα «τσιφλίκια» που οραματίζονται. Η έκθεση-κόλαφος του 2019, που αποκαθηλώνει τα ψέματα Τσιάρα
Ο ρόλος που παίζει η κυβέρνηση για το θέμα της ευλογιάς στην κτηνοτροφία είναι από δυσνόητος έως ύποπτος. Αν και οι επιστήμονες, τόσο οι Ελληνες όσο και αυτοί της Ευρωπαϊκής Ενωσης, συστήνουν εμβολιασμούς, ο ίδιος ο πρωθυπουργός «σηκώνει» το θέμα στις πλάτες του προσωπικά κι αρνείται πεισματικά.
- Από τους Βασίλη Γαλούπη – Ιωάννα Τσέφλιου
Δίχως να δίνει καμία εξήγηση, ούτε έστω χθες στη συνάντηση με την αντιπροσωπία των απογοητευμένων κτηνοτρόφων στο Μαξίμου.
Ακόμα και την ύστατη στιγμή η κυβέρνηση μένει αμετακίνητη, χωρίς να κάνει βήμα πίσω και χωρίς να έχει καν «plan b», όπως ομολόγησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με την κάθοδο του εξοργισμένου αγροτικού κόσμου στην Αθήνα μεθαύριο Παρασκευή να θεωρείται πια βέβαιη. Κι όμως, η εικόνα που παρουσιάζει η κυβέρνηση, διά του πρωθυπουργού αλλά και του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα, είναι πλαστή.
• Η κυβέρνηση είναι αιχμάλωτη των ψεύτικων 17 εκατ. αιγοπροβάτων που επέτρεψε να δηλωθούν στον ΟΠΕΚΕΠΕ για να παίρνουν επιδοτήσεις «μαϊμού» τα λαμόγια της, τύπου «Φραπέ». Ακόμα και τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. με τα 11-12 εκατ. αιγοπρόβατα είναι ψευδή. Στην πραγματικότητα όλοι οι κτηνοτρόφοι και κτηνίατροι κάνουν λόγο για 5-5,5 εκατ. ζώα, εκ των οποίων τα 500.000 ήδη έχουν θανατωθεί λόγω της ευλογιάς.
• Ακόμα και χθες ο Τσιάρας δήλωνε στην ΕΡΤ τα περί μη αδειοδοτημένου εμβολίου, επαναλαμβάνοντας πως «δεν εφαρμόζεται η μέθοδος DIVA, ώστε να διακρίνεται αν ένα κρούσμα οφείλεται σε φυσική νόσηση ή σε εμβολιασμό».
Επιχειρώντας να δώσει λογικές απαντήσεις, η «δημοκρατία» ερεύνησε σε βάθος το θέμα, όπως άλλωστε πράττει από τα μέσα Ιανουαρίου, και για ακόμα μία φορά η κυβέρνηση εντοπίζεται να διασπείρει fake news, προκειμένου να γλιτώσει από την οργή των κτηνοτρόφων, οι οποίοι και χθες δεν έκρυψαν τον εκνευρισμό τους μετά τη συνάντηση. Ο κτηνοτρόφος Θωμάς Μόσχος, γιος του Δημήτρη Μόσχου, προέδρου του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, έχει πάρει ξεκάθαρη θέση για το ζήτημα των 17 εκατ. προβάτων που υπάρχουν ακόμα και στην έκθεση του EFSA. Κάνει, μάλιστα, με ανάρτησή του άμεση σύνδεση με τα στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ, εξηγώντας έτσι την άρνηση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε εμβολιασμούς, αφού θα ήταν εκτεθειμένη στην Ε.Ε.:
«Μαντέψτε τι δεδομένα χρησιμοποιεί η μελέτη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την ασφάλεια των τροφίμων. Σύμφωνα με την εν λόγω υπηρεσία, στην Ελλάδα έχουμε περίπου 17.000.000 αιγοπρόβατα και, αν πρέπει να εμβολιάσουμε, πρέπει κάπως μαγικά να αποδείξουμε αυτό το ζωικό κεφάλαιο. Αραγε, εκεί στο υπουργείο την έχετε δει αυτήν τη μελέτη, αν όχι, να σας τη στείλουμε. Μας επιβεβαιώνει πλήρως. Μήπως ήρθε η ώρα για παραιτήσεις;»
Σε άλλο ΜΜΕ η Βασιλική Ζαφειροπούλου, αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Κτηνιάτρων Δημοσίων Υπαλλήλων, δήλωσε χθες πως «τα στοιχεία που τους δίνουμε (σ.σ.: στην Ε.Ε.) είναι αναξιόπιστα. Επισημαίνεται ότι υπάρχουν κενά στα στοιχεία, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να εξαχθούν ακριβή συμπεράσματα. Παρ’ όλα αυτά, στο τέλος προτείνουν εμβολιασμό και αυξημένα μέτρα βιοασφάλειας».
Ο Αργύρης Μπαϊραχτάρης, πρόεδρος του Συλλόγου Κτηνοτρόφων Τυρνάβου, ήταν ξεκάθαρος με δηλώσεις του στο in.gr: «Η κυβέρνηση δεν θέλει να αποκαλυφθεί σε όλο του το μέγεθος το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ με τα εικονικά βοσκοτόπια και τα εκατομμύρια ψευδώς δηλωμένα πρόβατα, ειδικά στην περιοχή της Κρήτης. Οι κτηνοτρόφοι που λαμβάνουμε την ενισχυμένη στήριξη γνωρίζουμε πως, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, τα πρόβατα είναι περίπου 5.500.000 και όχι 13.000.000».
Νέο μοντέλο
Στη «δημοκρατία» μίλησε χθες, μετά τη σύσκεψη στο Μαξίμου, ο καθηγητής Παθολογίας Παραγωγικών Ζώων στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Γιώργος Χριστοδουλόπουλος, ο οποίος έδωσε τη δική του ερμηνεία για ποιο λόγο η κυβέρνηση αρνείται τους εμβολιασμούς: «Δεν μπορώ να εξηγήσω ή να ξέρω και να κάνω μια μαντεψιά για ποιο λόγο έχει τέτοια εμμονή κατά των εμβολίων η κυβέρνηση. Ομως μπορώ να δω τι θα συμβεί χωρίς τα εμβόλια και πώς θα φτιάξουν μια καινούργια προβατοτροφία. Γιατί εκεί είναι το ζητούμενο.
Στόχος είναι ένα νέο μοντέλο, με νομοθετική παρέμβαση, όπου δεν θα μπορούν να λειτουργούν βιώσιμες κτηνοτροφικές επιχειρήσεις όπως μέχρι τώρα, δηλαδή οικογενειακές. Θα μπούνε τέτοιες εξεζητημένες προϋποθέσεις βιοασφάλειας, που οι περισσότερες μικρές φάρμες δεν θα μπορούν να αντέξουν. Θα αφορούν, δηλαδή, στο εξής μόνο τσιφλίκια με χιλιάδες ζώα, ιδιοκτησίας πολυεθνικών».
Σήμερα η «δημοκρατία» αποκαλύπτει τη μελέτη «Chibssa κ.α., Scientific Reports (2019)», με τη μοριακή διαγνωστική μέθοδο (HRM – High Resolution Melting), που μπορεί να ξεχωρίζει αν ο ιός της ευλογιάς προβάτων που ανιχνεύεται σε ένα ζώο είναι εμβολιακό στέλεχος ή πεδίου. Ταυτόχρονα μπορεί να διακρίνει τα τρία συγγενικά στελέχη της ευλογιάς των προβάτων, των αιγών και την οζώδη δερματίτιδα βοοειδών.
Οπως αναφέρεται στη μελέτη που αποδομεί το αφήγημα Τσιάρα, η μέθοδος «είναι γρήγορη, φθηνή, αξιόπιστη και λειτουργεί σε πολλά PCR μηχανήματα. Είναι χρήσιμη σε επιδημίες, μαζικούς εμβολιασμούς και διερεύνηση “παρενεργειών” εμβολίων». Κι όμως, η κυβέρνηση εξακολουθεί να λέει ψέματα στους κτηνοτρόφους και στην κοινή γνώμη, παρά τα αδιάσειστα στοιχεία για την αναγκαιότητα των εμβολιασμών.
Καταρρίπτονται και τα fake news για τους περιορισμούς
Η δημόσια συζήτηση σχετικά με τον εμβολιασμό των αιγοπροβάτων έχει σε μεγάλο βαθμό επηρεαστεί και από την αντίληψη ότι μια τέτοια ενέργεια θα συνεπαγόταν διαφορετικό, αυστηρότερο καθεστώς περιορισμών για τις κτηνοτροφικές μονάδες, σε σχέση με αυτό που ισχύει σήμερα. Ωστόσο, το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο δείχνει ότι στην πράξη οι δύο αυτές καταστάσεις δεν διαφοροποιούνται ως προς τα βασικά μέτρα που εφαρμόζονται.
Ο κανονισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2023/361 της 28ης Νοεμβρίου 2022 προβλέπει ρητά ότι ακόμη και στην περίπτωση εφαρμογής προληπτικού εμβολιασμού ενεργοποιούνται απαγορεύσεις μετακινήσεων ζώων και προϊόντων, ζώνες ελέγχου και αυστηρή κρατική εποπτεία των μονάδων. Με άλλα λόγια, ο εμβολιασμός δεν θα απέτρεπε την επιβολή περιοριστικών μέτρων.
Τα μέτρα
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι τα μέτρα που έχουν τεθεί σήμερα σε εφαρμογή λόγω της εκδήλωσης της ευλογιάς -απαγορεύσεις μετακινήσεων, έλεγχος προϊόντων, ενισχυμένη επιτήρηση- είναι ακριβώς τα ίδια μέτρα που θα ίσχυαν και στην περίπτωση που προχωρούσε η κυβέρνηση σε εμβολιασμό. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν προβλέπει «χαλαρότερο καθεστώς» σε περίπτωση εμβολισμού, ούτε την άρση των περιορισμών μόνο και μόνο επειδή έχει ολοκληρωθεί.
Η ουσία, επομένως, είναι ότι σήμερα εφαρμόζεται ένα πλήρες πακέτο περιοριστικών μέτρων χωρίς να αξιοποιείται το εργαλείο του εμβολιασμού. Οι κτηνοτροφικές μονάδες βρίσκονται υπό καθεστώς απαγορεύσεων και αυξημένου ελέγχου, ακριβώς όπως θα συνέβαινε και σε ένα σενάριο εμβολιασμού, με τη διαφορά ότι λείπει το πρόσθετο μέσο πρόληψης και περιορισμού της νόσου.
Σε αυτό το πλαίσιο, το επιχείρημα ότι ο εμβολιασμός θα οδηγούσε σε αυστηρότερα ή διαφορετικά μέτρα καταρρίπτεται από την ίδια την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Αντιθέτως, η επιλογή που έχει γίνει οδηγεί στην εφαρμογή των ίδιων περιορισμών, χωρίς το πλεονέκτημα της εμβολιαστικής κάλυψης.
Γ. Χριστοδουλόπουλος: «Βαθιά προβληματική η στάση του πρωθυπουργού»
Η μελέτη «Chibssa κ.α., Scientific Reports (2019)» υπονοεί, έστω κι αν δεν το αναφέρει ξεκάθαρα, ότι οι Αρχές μπορεί να βαφτίζουν ως «εμβολιακές αντιδράσεις» πραγματικές επιδημίες ή το αντίστροφο, προκειμένου να αποφύγουν αποζημιώσεις, πολιτικό κόστος και μπλόκα στο εμπόριο.
Ηδη από το 2019 διεθνής επιστημονική ομάδα είχε αποδείξει ότι είναι τεχνικά εφικτό να διακρίνεται εργαστηριακά αν ένα κρούσμα ευλογιάς προβάτων οφείλεται σε εμβολιακό στέλεχος ή όχι. Το ερώτημα δεν είναι αν γίνεται ο διαχωρισμός, αλλά αν έγινε στην περίπτωση της Ελλάδας. Και όλοι γνωρίζουν πως η κυβέρνηση αρνείται να χρησιμοποιήσει τα τελευταία επιστημονικά μέσα, αφήνοντας στο έλεος του Θεού τους κτηνοτρόφους.
Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Γιώργος Χριστοδουλόπουλος αναφέρει: «Το να βγαίνει μπροστά ο πρωθυπουργός μιας χώρας και να μιλάει για το αν κάνουμε ή όχι ένα κτηνοτροφικό εμβόλιο, το θεωρείτε φυσιολογικό; Το θεωρώ προβληματικό να έχει φτάσει σε τέτοιο επίπεδο αυτή η συζήτηση. Μπορείτε να φανταστείτε ποτέ τον Καραμανλή ή τον Παπανδρέου να λένε αν θα εμβολιάσουμε τις γίδες ή τα χοιρινά;». Και καταλήγει: «Είναι φυσιολογική η ύφεση στα κρούσματα λόγω του χειμώνα, αλλά θα επιστρέψει η επιδημία από τον Μάρτιο. Τα εμβόλια έπρεπε να ξεκινήσουν από τον Οκτώβριο 2024».
Δ. Μόσχος στη «δημοκρατία»: «Η κυβέρνηση δεν έχει plan b για την επιδημία»
Η κυβέρνηση τραβά το σχοινί ως το σημείο της ρήξης. Επιλέγει τη σκληρή γραμμή, κλείνει κάθε χαραμάδα διαλόγου με τους κτηνοτρόφους και επιμένει σε μια πολιτική που, εκ του αποτελέσματος, οδηγεί τον κλάδο σε αδιέξοδο. Παρά τις κραυγές αγωνίας από τον παραγωγικό κόσμο, το Μαξίμου παραμένει ανένδοτο, με τις συζητήσεις να βυθίζονται στο απόλυτο μηδέν.
Η χθεσινή -τρίωρη- συνάντηση των κτηνοτρόφων με τον πρωθυπουργό δεν άνοιξε δρόμους, αντίθετα επιβεβαίωσε το… αδιέξοδο. Αντί για ανταλλαγή επιχειρημάτων, καταγράφηκε ακόμα μία κυβερνητική μονοφωνία, με τους επαγγελματίες να αποχωρούν απογοητευμένοι και την ουσία του προβλήματος -την επιβίωση του κλάδου- να μένει μετέωρη.
Εκρίζωση
Το κλίμα αποτυπώνεται ωμά στις δηλώσεις που έκανε στη «δημοκρατία» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ), Δημήτρης Μόσχος. «Μετά τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό, δεν είμαστε στο μηδέν, αλλά ακόμη πιο πίσω. Εκεί που ήμασταν πριν από ενάμιση μήνα. Ο μόνος που βγήκε κερδισμένος είναι ο ταξιτζής που μας ανέβασε και μας κατέβασε» είπε ο κ. Μόσχος και συνέχισε:
«Η κυβέρνηση συνεχίζει στη λογική της εκρίζωσης. Δεν συζητάμε καν για plan B, ήταν τα λόγια του Κυριάκου Μητσοτάκη. Του εξηγήσαμε με επιχειρήματα τις θέσεις μας σχετικά με τον εμβολιασμό, τις ευρωπαϊκές οδηγίες, αλλά ήταν κάθετος. Υποστήριξε πως τα προβλήματα που θα δημιουργήσει ο εμβολιασμός είναι πολλά περισσότερα από εκείνα που προσπαθούμε να λύσουμε. Δεν επιχειρηματολόγησε τίποτα, απλά το ανακοίνωσε».
Ο πρόεδρος του ΣΕΚ αναφέρθηκε και στην εμπορία φέτας, διευκρινίζοντας πως η κυβέρνηση ενημερώθηκε για όσα προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίχως αποτέλεσμα. «Είπαμε στον πρωθυπουργό να υπάρξει έστω ένα σχεδιασμός στην περίπτωση που σε 1,5-2 μήνες δεν έχει αποδώσει καρπούς η εκρίζωση. Είπε και πάλι όχι» συμπλήρωσε, ενώ, κλείνοντας, έκανε λόγο τόσο για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου και για τις αποζημιώσεις: «Τους ρωτήσαμε για τα κοπάδια. Πώς θα ξαναγίνουν; Είπαν πως δεν έχουν απάντηση, γιατί η ευλογιά είναι σε εξέλιξη. Οταν αναφερθήκαμε στις αποζημιώσεις, μας τόνισαν πως προσπαθούν να βρουν χρηματοδότηση».
Παρά την εικόνα πλήρους στασιμότητας, που επιβεβαιώνεται από τους ίδιους τους κτηνοτρόφους, το κυβερνητικό αφήγημα επιχειρεί να παρουσιάσει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα, αποσυνδεδεμένη από όσα συμβαίνουν στο πεδίο, με δηλώσεις που μιλούν για ανταπόκριση και όραμα, την ώρα που ο κλάδος βλέπει το μέλλον του να συρρικνώνεται. «Σκύψαμε πάνω στα προβλήματα του κλάδου και ανταποκριθήκαμε στα αιτήματα. Δεν υπάρχει plan b, η ελληνική κτηνοτροφία μπορεί και πρέπει να είναι ανταγωνιστική» δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης αμέσως μετά τη συνάντηση.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, με διαβεβαιώσεις περί «παραγωγικής συζήτησης», που όμως δύσκολα συμβαδίζουν με την εικόνα διάλυσης που περιγράφουν οι κτηνοτρόφοι. «Ηταν μια παραγωγική συζήτηση, ετέθησαν όλα τα ζητήματα. Για την κυβέρνηση, η κτηνοτροφία είναι μεγάλη προτεραιότητα» σημείωσε μεταξύ άλλων.
Στον αντίποδα, ο πρόεδρος της Εθνικής Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, Παύλος Σατολιάς, υποστήριξε πως είναι αναγκαίο να υπάρχει ένα plan b, ενώ εξέφρασε την πεποίθηση πως στην περίπτωση που δεν αντιμετωπιστεί η νόσος, το Πάσχα προμηνύεται δύσκολο.