Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί: «Ελπίζω η κυβέρνηση και ο υπουργός Μετανάστευσης να μην επιμείνουν να με στείλουν στο στόμα του λύκου» λέει στη δημοκρατία
Οι τελευταίες εξελίξεις στην υπόθεση του Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί έχουν προκαλέσει ισχυρούς τριγμούς στην πολιτική επικαιρότητα. Οι ελληνικές Αρχές αποφάσισαν, παραβλέποντας το βαρύ ιστορικό διώξεων κατά του συγκεκριμένου ανθρώπου, να δρομολογήσουν την απέλασή του, στέλνοντάς τον ουσιαστικά πίσω στις τουρκικές Αρχές, που τον περιμένουν με βαριές κατηγορίες.
Είναι απορίας άξιον πώς οι αρμόδιες επιτροπές κατέληξαν σε μια τέτοια κρίση, τη στιγμή που η δράση του Γιαϊλαλί είναι πανελληνίως γνωστή. Πρόκειται για τον άνθρωπο που απαρνήθηκε το τουρκικό κράτος, άλλαξε το όνομά του για να τιμήσει τις ποντιακές του ρίζες και φυλακίστηκε επί 15 μήνες επειδή μίλησε για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου.
Το να αγνοείται το γεγονός ότι η επιστροφή του στην Τουρκία ισοδυναμεί με απευθείας παράδοση στο «στόμα του λύκου» εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τα κριτήρια και την πολιτική διορατικότητα των ελληνικών Αρχών.
Η απόφαση αυτή προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μετά τον σάλο ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης παρενέβη για να εκτονώσει την κατάσταση. Σε μια προσπάθεια να διαχειριστεί το πολιτικό κόστος, ο υπουργός δήλωσε πως η απόφαση ελήφθη από ανεξάρτητη επιτροπή, βάσει του νομικού πλαισίου, ωστόσο έσπευσε να διευκρινίσει ότι η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και υπάρχουν περιθώρια επανεξέτασης.
Παρά τις προσπάθειες «στρογγυλέματος», η ουσία παραμένει: ένας άνθρωπος που ρίσκαρε τα πάντα για την ελληνική του ταυτότητα βρίσκεται σήμερα νομικά μετέωρος. Η «δημοκρατία» επικοινώνησε με τον Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί για να δει πώς ο ίδιος αντιμετωπίζει την κατάσταση.
Πώς βιώνει ένας άνθρωπος τη μετάβαση από την εκπαίδευση στις τουρκικές ειδικές δυνάμεις και τον εθνικισμό, στην πλήρη αποδοχή της ελληνικής του ταυτότητας και τον ειρηνικό ακτιβισμό;
Καταρχάς, ας διορθώσουμε μια παρεξήγηση: Αυτή ήταν μια μονάδα κομάντος. Κατατάχθηκα στον στρατό ως μέρος της υποχρεωτικής στρατιωτικής μου θητείας. Κοιτάζοντας πίσω, ήταν μια τρομερή κατάσταση. Μακάρι να μην είχα εκτεθεί σε ρατσιστική παραπληροφόρηση και να μην είχα συμμετάσχει σε αυτόν τον στρατό που διέπραξε γενοκτονία εναντίον των Κούρδων. Ημουν εκεί για πολύ λίγο καιρό. Οι αντάρτες του ΡΚΚ με βρήκαν όταν αποσχίστηκα από τη μονάδα μου και διασώθηκα από αυτή την τρομερή κατάσταση. Φανταστείτε, αυτοί που σκότωσαν τους προγόνους μας σας εκπαιδεύουν και σας εξοπλίζουν και μετά σας ζητούν να σκοτώσετε Κούρδους. Υπάρχει τρομερός ρατσισμός στην Τουρκία και, δυστυχώς, ήμουν ένα από τα θύματά του.
Γιατί η δημόσια παραδοχή της ποντιακής σας καταγωγής και η ανάδειξη της Γενοκτονίας θεωρούνται από το τουρκικό κράτος «τρομοκρατική προπαγάνδα» και όχι άσκηση του δημοκρατικού δικαιώματος στην αυτοδιάθεση;
Η Γενοκτονία των Αρμενίων έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, επομένως μπορούν εύκολα να την κατηγορήσουν στους Οθωμανούς. Ωστόσο, η Γενοκτονία του Πόντου διαπράχθηκε από τα στελέχη της δημοκρατίας, κυρίως τον Μουσταφά Κεμάλ και τους συνεργάτες του. Η δημοκρατία ιδρύθηκε πάνω στη Γενοκτονία του Πόντου. Επομένως, τίποτα που σχετίζεται με τον Πόντο δεν είναι αποδεκτό. Καταστέλλουν ακόμη και την παραμικρή πρόοδο με κρατική τρομοκρατία, γι’ αυτό και έχω πολλές αγωγές. Εφαρμόζουν την ίδια τρομοκρατία όχι μόνο σε εμάς αλλά και στους συμπατριώτες μας, που ζουν στην Ελλάδα. Πολλοί ακτιβιστές έχουν κηρυχθεί ανεπιθύμητα πρόσωπα. Αλλά, παρά τα πάντα, καταφέραμε να οργανώσουμε ένα συνέδριο για τη Γενοκτονία του Πόντου στην καρδιά της Αγκυρας. Και έχουμε καταφέρει πολλά άλλα πράγματα, τα οποία ανησύχησαν το κράτος. Δεν μπορούσαν να ανεχθούν τον αγώνα των Ποντίων ούτε από άλλο μέτωπο. Γι’ αυτό η περιοχή της Μαύρης Θάλασσας είναι ρατσιστική και υπόκειται σε πολιτικές αφομοίωσης. Μεγάλωσα σε μια τέτοια ατμόσφαιρα και, δυστυχώς, μέχρι που υπηρέτησα στο Κουρδιστάν, δεν καταλάβαινα ότι μεγαλώσαμε με μηχανική μάθηση και ψέματα.
Υστερα από 15 μήνες σε φυλακές υψίστης ασφαλείας στην Τουρκία, πώς ορίζετε εσείς την έννοια της ελευθερίας του λόγου; Υπάρχει χώρος για δημοκρατία σε μια χώρα που ποινικοποιεί την ιστορική έρευνα;
Είναι λάθος να χρησιμοποιούμε ακόμη και την ελευθερία της έκφρασης και την Τουρκία στην ίδια πρόταση. Το Ελαζίγ ήταν η τελευταία φυλακή στην οποία ήμουν. Πέρασα σχεδόν πέντε χρόνια σε φυλακές, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών φυλακών. Βίωσα βασανιστήρια, βία και κάθε είδους παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναφέρθηκε από την Ενωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Ελαζίγ. Ηταν σαν κέντρο βασανιστηρίων. Μας επιτέθηκαν πολλές φορές. Δεν μπορούσαν να ανεχθούν ούτε μια εικόνα του αγίου Παϊσίου, την έσκισαν. Αλλά, αν ρωτήσετε αν οι φυλακές είναι χειρότερες ή ο έξω κόσμος, η Τουρκία έχει μετατραπεί εντελώς σε ανοιχτή φυλακή. Προηγουμένως, επιτίθεντο περισσότερο στους Κούρδους και αγνοούσαν τη Δύση. Αυτή η κυβέρνηση έχει ισοπεδώσει τους όρους ανταγωνισμού, τώρα επιτίθεται σε όλους εξίσου.
Πώς νιώθετε όταν η Ελλάδα, η χώρα των προγόνων σας και κοιτίδα της δημοκρατίας, σας αντιμετωπίζει με διοικητική ακαμψία και το ενδεχόμενο της απέλασης, παρά τους αποδεδειγμένους κινδύνους που αντιμετωπίζετε;
Ημουν βαθιά απογοητευμένος και η κατηγορία που αντιμετώπιζα ήταν ακόμη μεγαλύτερη. Οι πρόγονοί μας ήρθαν στον Πόντο από εδώ πριν από 3.000 χρόνια και 3.000 χρόνια αργότερα αναγκάστηκα να αναζητήσω καταφύγιο στις προγονικές μου γαίες και η Ελλάδα προσπάθησε να καταβροχθίσει το ίδιο της το παιδί. Φανταστείτε, ενώ ήμουν ομιλητής σε ένα συνέδριο δυτικών Ποντίων και έπαιρνα πλακέτες για το έργο μου, το ελληνικό κράτος συνωμότησε εναντίον μου, πίσω από την πλάτη μου. Αυτό λέγεται πισώπλατο μαχαίρωμα. Εκτός από το κράτος, ο ποντιακός λαός, οι ακτιβιστές, οι σύλλογοι και ο ελληνικός λαός έδειξαν τεράστια αλληλεγγύη μαζί μου. Αυτά τα πέντε χρόνια ήταν υποφερτά χάρη στους συμπατριώτες μου και τους ευχαριστώ όλους πολύ. Αν οι Πόντιοι δράσουν μαζί, δεν υπάρχει τίποτα που να μην μπορούν να πετύχουν. Θεώρησαν αυτό που μου έγινε σαν να το έκαναν και σε αυτούς και ξεσήκωσαν παγκόσμια κατακραυγή. Είμαστε πολύ δυνατοί όταν είμαστε μαζί. Ευχαριστώ και πάλι τον λαό μου. Ελπίζω το ελληνικό κράτος και ο υπουργός Μετανάστευσης να μην επιμείνουν στη συνέχιση αυτής της λανθασμένης στάσης. Ενώ θα έπρεπε να αγωνιζόμαστε ενάντια στα μεγαλύτερα προβλήματά μας, ενάντια στους δράστες γενοκτονίας, βρεθήκαμε να αγωνιζόμαστε ενάντια στην ελληνική κυβέρνηση. Αυτό είναι πολύ λυπηρό.
Υπάρχουν σήμερα στην Τουρκία άλλοι άνθρωποι που, όπως εσείς, ανακαλύπτουν τις ελληνικές τους ρίζες; Ποιοι είναι οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν αν αποφασίσουν να σπάσουν τη σιωπή τους;
Eνώ εμείς στην Τουρκία αγωνιζόμασταν για να τιμήσουμε τους μάρτυρες που σκοτώθηκαν στη γενοκτονία, ακόμη και όταν εφαρμόζονταν πολλές καταπιεστικές πολιτικές, όπου κι αν βρισκόμαστε, όποια καταπίεση κι αν αντιμετωπίζουμε, θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας και θα τιμούμε τους μάρτυρές μας.
Πιστεύετε ότι η περίπτωσή σας αποτελεί ένα «τεστ» για τις δημοκρατικές αξίες της σημερινής Ευρώπης και της Ελλάδας όσον αφορά την προστασία των πολιτικών προσφύγων;
Γενικά, η Ελλάδα θα πρέπει να παραμείνει πιστή στην παράδοσή της για ελευθερία, δημοκρατία και επανάσταση. Ας είμαστε σαφείς, η Ελλάδα δεν φαίνεται πολύ καλή στον κόσμο αυτή τη στιγμή. Ελπίζω αυτή η περίοδος να μη διαρκέσει πολύ. Αυτό που έζησα είναι απλώς το αποτέλεσμα, απλώς μια αντανάκλαση μιας πολύ άσχημης κατάστασης. Είναι καιρός η Ελλάδα να επιστρέψει στις ρίζες της.
Υστερα από τόσες διώξεις, αιχμαλωσία και τον διαρκή φόβο της απέλασης, ποιος είναι ο προσωπικός σας στόχος; Είναι η δικαίωση της μνήμης των παππούδων σας, του Κωνσταντίνου και της Παρασκευής, ή κάτι ευρύτερο;
Η Τουρκία είναι μια κακή χώρα. Η ίδια της η ύπαρξη αντλεί από τα κακά που προκαλεί στους Πόντιους Ελληνες, στον κουρδικό λαό, στον αρμενικό λαό και τον συριακό λαό. Είμαι αντίθετος σε όλα αυτά και αγωνίζομαι για να ζουν οι λαοί ισότιμα, ελεύθερα και ανεξάρτητα. Το τουρκικό κράτος και η στάση του είναι 180 μοίρες διαφορετικά, γεγονός που μας οδηγεί στο να υποβαλλόμαστε συνεχώς σε κρατική τρομοκρατία. Μακάρι να ήταν το αντίθετο. Μακάρι να αντιμετώπιζαν τις γενοκτονικές πολιτικές που έχουν εφαρμόσει στο παρελθόν και το παρόν. Αλλά δείτε τι κάνουν στους Κούρδους. Αλλά, είτε τους αρέσει είτε όχι, θα τους αντιμετωπίσουμε με τη Γενοκτονία του Πόντου.