Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει έγκαιρα να μελετήσει και να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει καταστάσεις θερμού επεισοδίου χωρίς υποχωρήσεις
- Της Κύρας Αδάμ
Ο πολυδιαφημισμένος πλην αόρατος ακόμα εσωτερικός νόμος της Τουρκίας για τη «Γαλάζια Πατρίδα» θεωρείται βέβαιο ότι θα συμπεριλαμβάνει την Τ/Λ ΑΟΖ, την περιοχή έρευνας διάσωσης και την τουρκική δικαιοδοσία επί της ΑΟΖ σε Αιγαίο και Μεσόγειο.
Ο νόμος αυτός συντάσσεται μεθοδευμένα, αποκλειστικά και μόνο για προβοκάτσια σε βάρος της Ελλάδας και τούτο διότι σήμερα η Τουρκία δεν δύναται επιχειρησιακά να εκτελέσει άμεσες επιθετικές ενέργειες λόγω της αποτρεπτικής ισχύος των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο Ερντογάν πιέζει την κυβέρνηση Τραμπ να «απελευθερώσει» το επόμενο διάστημα, με προεδρικό διάταγμα, έστω την αγορά και αναβάθμιση των F-16 Viber από την Τουρκία, ώστε να επέλθει μια στοιχειώδης ισορροπία αεροπορικών δυνάμεων Ελλάδας – Τουρκίας. Η αγορά των αμερικανικών F-35 από την Τουρκία παραμένει άπιαστο όνειρο, λόγω του σταθερού βέτο του Ισραήλ. Ο Ερντογάν φοβάται ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα χάσει τις ενδιάμεσες εκλογές τον προσεχή Νοέμβριο, γεγονός που θα σημάνει τη διατήρηση του νόμου CΑATSA, που δεν επιτρέπει στην Τουρκία να προμηθευθεί αμερικανικά F-16 και F-35. Γι’ αυτό θέλει να εκμεταλλευθεί το διάστημα μέχρι τον προσεχή Οκτώβριο, ώστε να αποκτήσει τα αμερικανικά F-16 και να ανακοινώσει την ίδια περίοδο τον εσωτερικό νόμο της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ωστόσο, πρόκληση θερμού τουρκικού επεισοδίου κυρίως στην περιοχή Κάσου – Καρπάθου – Κρήτης – Ρόδου – Καστελόριζου θα οδηγήσει αυτεπάγγελτα τις δύο χώρες στο ΔΔΧ λόγω διατάραξης της ειρήνης στην περιοχή. Αυτό το γεγονός η Τουρκία το επιδιώκει διακαώς προκειμένου να θέσει όλα τα θέματα στη Χάγη.
Οπως είναι γνωστό, η προσπάθεια της Τουρκίας με δηλώσεις, εσωτερικούς νόμους και… παρανόμους δεν έχει αποδώσει μέχρι σήμερα κανένα πλεονέκτημα. Και τούτο διότι η Ελλάδα ορθώς εμμένει στη θέση της ότι η μόνη διαφορά Ελλάδας – Τουρκίας είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Τουρκία δεν δέχεται προσφυγή στο ΔΔΧ μόνο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και αντιτάσσει πεισματικά την προσφυγή σε Διεθνές Δικαστήριο για όλα τα θέματα και τις παρανομίες, τις οποίες η Τουρκία θέτει αυτόνομα και παράνομα, χωρίς καμία βάση στο Διεθνές Δίκαιο.
Ορισμένα από τα θέματα που θέτει η Τουρκία για προσφυγή σε Διεθνές Δικαστήριο -και αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του επερχόμενου εσωτερικού νόμου της «Γαλάζιας Πατρίδας»- είναι αποστρατιωτικοποίηση νήσων Αιγαίου και Μεσογείου, ελληνικά πεδία βολής, περιοχή SAR για ναυτικά ατυχήματα στο πλαίσιο του ΙΜΟ, 6-10 ν.μ. ΕΕΧ, σχέδια πτήσης, FIR Αθηνών, ζώνες αλιείας και -κυρίως- το ιδιοκτησιακό καθεστώς ορισμένων νήσων, νησίδων και βραχονησίδων Αιγαίου και Μεσογείου.
Το ιδιοκτησιακό καθεστώς νήσων, νησίδων και βραχονησίδων σε Αιγαίο και Μεσόγειο η Τουρκία το θέτει ως βάση σε οποιοδήποτε διεθνές δικαστήριο προκειμένου να δεχτεί οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας – Τουρκίας. Το Δ.Δ. της Χάγης δεν θα αποδεχτεί τις θέσεις της Τουρκίας στο πλαίσιο της αμφισβήτησης ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο και θα αποφασίσει να τα βρουν μεταξύ τους οι δύο χώρες και να επανέλθουν για την οριοθέτηση ΑΟΖ και ΥΦ, δεδομένου ότι η ΑΟΖ οριοθετείται με βάση την κυριαρχία εκάστου κράτους.
Παρά ταύτα, ο επερχόμενος εσωτερικός τουρκικός νόμος δεν θα έχει ισχύ, πέραν της τουρκικής επικράτειας, όπως αυτή έχει οριστεί από τις Συνθήκες και τους Διεθνείς Οργανισμούς, βάσει των οποίων και με υπογραφή της η Τουρκία αποδέχεται ότι επί της κυριαρχίας του Αιγαίου δεν έχει κανένα δικαίωμα.
Με την επισημοποίηση του νέου εσωτερικού νόμου της, η Τουρκία δηλώνει καθαρά πλέον ότι ο στόχος της είναι η πρόκληση σοβαρού θερμού επεισοδίου. Για τον λόγο αυτό η ελληνική κυβέρνηση οφείλει έγκαιρα να μελετήσει και να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει καταστάσεις θερμού τουρκικού επεισοδίου χωρίς υποχωρήσεις, αλλά και χωρίς να οδηγηθεί στο Δ.Δ. της Χάγης για όλες τις τουρκικές διεκδικήσεις, όπως προκαλεί και επιδιώκει η Τουρκία.
Επισημαίνεται ότι από το 1974 με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και μέχρι σήμερα, παρά τις τουρκικές διεκδικήσεις, απειλές και δηλώσεις, η Αγκυρα ουδέποτε έχει προσφύγει σε διεθνή οργανισμό ή σε διεθνές δικαστήριο για να ικανοποιήσει τις διεκδικήσεις της, αφού γνωρίζει ότι το 95% των διεκδικήσεών της οποιοδήποτε διεθνές δικαστήριο θα τι στραπατσάρει. Συγκεκριμένα, αναφέρεται το casus belli 1995 για τα ελληνικά χωρικά ύδατα των 12 ν.μ. Για το θέμα αυτό η Αγκυρα ουδέποτε προσέφυγε σε διεθνείς οργανισμούς και στον ΟΗΕ για να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα νομικά δεν έχει δικαίωμα επέκτασης στα 12 ν.μ. και τούτο διότι οποιαδήποτε προσφυγή για το casus belli θα την απέρριπταν.
Αν σε περίπτωση προβοκατόρικου θερμού επεισοδίου, η Ελλάδα οδηγηθεί σε διεθνές δικαστήριο για όλα τα θέματα, η Τουρκία θα βγει ζημιωμένη και το μόνο που μπορεί να κερδίσει είναι τα σχέδια πτήσης, διότι η Σύμβαση ΙCΑΟ αναγράφει ότι τα στρατιωτικά αεροπλάνα εξαιρούνται των κανόνων ΙCΑΟ. Το εξόχως επικίνδυνο είναι ότι άπαντες στην Ελλάδα ζητωκραυγάζουν και βασίζονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, ωστόσο η πλήρης μελέτη της Σύμβασης της Θάλασσας θα εκπλήξει, διότι και αυτή αναγράφει ότι «τα στρατιωτικά αεροπλάνα στον διεθνή εναέριο χώρο πετούν με δική τους ευθύνη (due regard), χωρίς κατάθεση σχεδίων πτήσης.
Το βασικό στοιχείο, ωστόσο, που χαρακτηρίζει τις απόπειρες πρόκλησης θερμού επεισοδίου από την Τουρκία, με αρνητικές συνέπειες για την Ελλάδα, όπως στην Κύπρο και στα Ιμια, είναι το γεγονός ότι και στις δύο περιπτώσεις η Ελλάδα βρισκόταν σε περίοδο πολιτικής αστάθειας και ανασφάλειας…
Τα προβλήματα για την Ελλάδα από τον νόμο Μανιάτη
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επαναπαύεται στον νόμο Μανιάτη για την ΑΟΖ και την ίδια στιγμή επικρίνεται και κατηγορείται από την αντιπολίτευση, διότι δεν τον εφαρμόζει. Ουδείς από την αντιπολίτευση έχει μελετήσει σε βάθος τον νόμο Μανιάτη, ο οποίος όχι μόνο είναι παράνομος και αυθαίρετος, αλλά στρέφεται εναντίον των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ο νόμος 4001/2011, που υποβλήθηκε στον ΟΗΕ τον Μάιο του 2012 με τον τότε ΥΠΕΞ Αβραμόπουλο, αναγράφει «ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με γειτονικά κράτη… το εξωτερικό όριο ΥΦ και ΑΟΖ αφ’ ης κηρυχθεί είναι η μέση γραμμή… (μεταξύ των κρατών)».
Σε πολλές περιπτώσεις των νήσων του ανατολικού Αιγαίου μετατρέπει τα χωρικά ύδατα που αποτελούν ελληνική κυριαρχία σε ΑΟΖ. Ενα συγκεκριμένο παράδειγμα αποτελούν οι βόρειες ακτές της Ρόδου με τις ακτές της Τουρκίας, όπου η θαλάσσια απόσταση είναι 10 ν.μ. και η μέση γραμμή είναι 5 ν.μ. Τα 5 ν.μ. από τις ακτές της Ρόδου αποτελούν χωρικά ύδατα και ελληνική κυριαρχία, αλλά ο νόμος Μανιάτη καταργεί την ελληνική κυριαρχία των 5 ν.μ. και τη μετατρέπει σε ΑΟΖ, δηλαδή η Ελλάδα έχει μόνο κυριαρχικά δικαιώματα επί της ΑΟΖ και όχι κυριαρχία. Το ίδιο ισχύει και για Σάμο, Χίο, Λέσβο, Λήμνο και Σαμοθράκη. Επιπλέον ο νόμος θα αναγράφει τη λέξη «αφ’ ης κηρυχθεί ΑΟΖ και ΥΦ». Και μόνο με τη λέξη αυτή ο νόμος είναι παράνομος, διότι είναι αντίθετος με το Δίκαιο Θάλασσας, το οποίο ορίζει ότι κανένας δεν έχει δικαίωμα να κηρύξει αυθαίρετα ΑΟΖ και ΥΦ, παρά μόνο με συμφωνία μεταξύ των κρατών με παρακείμενες και απέναντι ακτές.
Ανεξάρτητα των προβλημάτων του νόμου Μανιάτη, η εφαρμογή του για την Τουρκία δημιουργεί μείζον πρόβλημα για την Ελλάδα, διότι κυρίως μεταξύ Λήμνου και Λέσβου η απόσταση είναι 32 ν.μ. Στο κενό αυτό και κατ’ εφαρμογή του νόμου Μανιάτη, η Τουρκία μπορεί να απαιτήσει ΑΟΖ που φτάνει μέχρι το μέσον του Αιγαίου, δηλαδή ως γλώσσα από τις τουρκικές ακτές να επεκτείνεται η τουρκική ΑΟΖ στη διεθνή θάλασσα Λέσβου και Χίου μέχρι περίπου τον 25ο μεσημβρινό.
Σε τουρκική εφαρμογή του νόμου Μανιάτη, μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου, η Τουρκία θα μπορεί να έχει ΑΟΖ 190 ν.μ. νοτίως, που αποτελεί μέση γραμμή με την Αίγυπτο, με αποτέλεσμα να στραγγαλίζεται οποιαδήποτε μελλοντική οριοθέτηση ελληνοκυπριακής ΑΟΖ. Οποιοσδήποτε ισχυρισμός της Τουρκίας και οποιαδήποτε αναγραφή στον νόμο της Τουρκίας ότι η τουρκική ΑΟΖ και ΥΦ φτάνουν μέχρι τη μέση του Αιγαίου, διότι τα νησιά δεν έχουν ΑΟΖ και ΥΦ και επομένως η ΑΟΖ μετράται μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών Ελλάδας – Τουρκίας, δεν έχει καμία αξιοπιστία, σοβαρότητα και νομική βάση, διότι είναι απολύτως αντίθετη με το Δίκαιο της Θάλασσας.