Ο γόρδιος δεσμός των S-400 και F-35

Υστερα από το κουρνιαχτό που ξεσήκωσαν οι φήμες για την απόσυρση των ρωσικών αμυντικών συστημάτων S-400 από την Τουρκία, προκειμένου η Αγκυρα να αποκτήσει σε βάθος χρόνου τα πολυπόθητα αμερικανικά αεροσκάφη F-35, δύο εβδομάδες μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα, επικρατεί διεθνώς σιγή ιχθύος για την εξέλιξη της υπόθεσης αυτής.

• Της Κύρας Αδάμ

Ο πρόεδρος Τραμπ και οι υπουργοί του πέρασαν σε άλλο κεφάλαιο ενδιαφερόντων τους και ουδείς επαναλαμβάνει την πρόθεση Τραμπ να ικανοποιήσει τον φίλο του Ερντογάν.

Η Αγκυρα σταμάτησε να μιλά για το θέμα με τον «αέρα του νικητή», ούτε δίνει κάποια πληροφορία για το αν η κατασκευάστρια των S-400 Ρωσία δέχεται να μεταβιβαστούν τα συστήματα της στο Κατάρ ή τη Σαουδική Αραβία, που και αυτές τηρούν σιγήν ιχθύος.

Το όλο θέμα είναι πιο περίπλοκο απ’ ό,τι φαίνεται. Η Ρωσία δεν δείχνει πρόθυμη να πάρει πίσω τα πουλημένα στην Τουρκία S-400 και δείχνει να μη δέχεται να μεταφερθούν οι S-400 στο Κατάρ ή στη Σαουδική Αραβία και ως κατασκευάστρια εταιρία πρέπει να δώσει το πράσινο φως στην Αγκυρα. Η Ρωσία ενδεχομένως θα μπορούσε να συναινέσει στη μεταφορά των S-400 στην Κίνα ή στη Βόρεια Κορέα, χώρες που έχουν ήδη προμηθευτεί τα δικά τους συστήματα S-400 και ρωσικά αεροσκάφη SU-35.

Μια τέτοια μεταφορά όμως αποτελεί «κόκκινο πανί» για τις ΗΠΑ, που επέβαλαν ακριβώς μέσω του Κογκρέσου τον νόμο CATCA με βαριές κυρώσεις για τη μεταφορά ρωσικών οπλικών συστημάτων σε τρίτες χώρες.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ είναι η πιο μπερδεμένη από όλες τις πλευρές και πρέπει μόνη της να σπάσει τα δεσμά που η ίδια δημιούργησε. Ο νόμος CATCA δημιουργήθηκε το 2017 και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 2018 εναντίον της Ρωσίας , της Κίνας και της Βόρειας Κορέας για την αγορά από τις δύο τελευταίες του ρωσικού συστήματος S-400 και των SU-35. To 2020 ο νόμος περιέλαβε και την Τουρκία για τη αγορά των S-400 με απαγόρευση πώλησης F-35 στην Τουρκία επί κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Η εξίσωση αυτή, που εμφανίζεται για πρώτη φορά στη σύγχρονη διεθνή διπλωματική και αμυντική ιστορία, είναι πολύ υψηλού βαθμού δυσκολίας και δεν είναι εμφανής ακόμη κάποιος τρόπος επίλυσής της.

Αρνείται πεισματικά

Το αξιοπερίεργο της υπόθεσης είναι ότι η Τουρκία έξι ολόκληρα χρόνια αρνείται πεισματικά να κάνει οποιαδήποτε κίνηση να απαλλαγεί από τους S-400 στο έδαφός της , με βαρύ αντάλλαγμα την απώλεια των F-35 στο ορατό μέλλον. Με την περίεργη αυτή στάση της η Αγκυρα είδε την Ελλάδα να της παραδίδονται στο προσεχές διάστημα τα F-35, τα οποία μαζί με τα Ραφάλ και τα αναβαθμισμένα F-16 της προσδίδουν αεροπορική υπεροχή στο Αιγαίο έναντι της Τουρκίας , η οποία δεν αναβαθμίζει ούτε και τα F-16. Η αξιοπερίεργη στάση της Τουρκίας, που μέχρι στιγμής έχει ρίξει στον κουβά τα F-35 συμπαρασύρει και το πάγιο τουρκικό αίτημα για την απόκτηση των αμερικανικών συστημάτων Patriot, τα οποία δεν έχει η Τουρκία, αλλά έχουν αποκτήσει και χώρες εκτός ΝΑΤΟ, όπως η Ουκρανία, αλλά όχι η Τουρκία.

Σημειώνεται ότι η Ελλάδα πρόκειται να παραλάβει πυραύλους Patriot τελεταίας γενιάς, σε αντάλλαγμα των «συμβατικών» πυραύλων Patriot που παραχώρησε η κυβέρνηση Μητσοτάκη στο Κατάρ και στη Σαουδική λόγω του Πολέμου στον Κόλπο. Η ανταλλαγή αυτή αναβαθμίζει για την ώρα ακόμα περισσότερο την αμυντική δύναμη της Ελλάδας.

Είναι προφανές ότι η Τουρκία στοχεύει πολύ ψηλά, με στόχο να καταστεί υπερδύναμη στην περιοχή. Και τούτο διότι στην περίπτωση κατά την οποία τους S-400 (ή τα ραντάρ τους) παραμείνουν στο τουρκικό έδαφος , τότε η Αγκυρα θα μπορεί να αποκαλύπτει σε απόσταση 600 χιλιομέτρων τα μέχρι τώρα άτρωτα και αόρατα (stealth) αεροσκάφη F-35, τα οποία έτσι θα χάνουν το επιχειρησιακό πλεονέκτημα του αόρατου (stealth) αεροσκάφους, με ανυπολόγιστες συνέπειες στις αμερικανικές κατασκευάστριες εταιρίες των αεροσκαφών.

Επιπροσθέτως, στην περίπτωση που η Αγκυρα έχει στο έδαφός της για επιθετικές ενέργειές της μαζί με τα S-400 και τα αόρατα (για τους άλλους) αεροσκάφη F-35, τότε καμία άλλη χώρα δεν θα έχει το μέγιστο επιχειρησιακό πλεονέκτημα, όπως αυτή.