Από σήμερα 1 Οκτωβρίου 2026, η Ελλάδα αναλαμβάνει για δεύτερη και τελευταία φορά κατά τη διετή θητεία της (2025-2026) την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, με την ελπίδα να μην… «ανησυχήσει» από την ευθύνη που αναλαμβάνει η χώρα ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης που μάλλον δεν το ήθελε, όπως τουλάχιστον άφηνε να εννοηθεί από τις πρόσφατες δηλώσεις του στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, όπου ανέφερε χαρακτηριστικά: «Αν γνώριζα ότι θα βρισκόμασταν σε μια τόσο ταραχώδη περίοδο, προφανώς δεν θα είχαμε θέσει υποψηφιότητα για να γίνουμε μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας».
Ο κ. Γεραπετρίτης, περιγράφοντας την Ελλάδα ως μια «μικρομεσαία χώρα», σημείωσε με νόημα πως «είναι ίσως η χειρότερη περίοδος για να είναι κανείς υπουργός Εξωτερικών», συμπληρώνοντας παράλληλα από το Πανεπιστήμιο Columbia την ανάγκη για επανεξέταση της αποτελεσματικότητας του δικαιώματος βέτο.
Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, η ελληνική διπλωματία, με εκπρόσωπο τη Μόνιμη Αντιπρόσωπο πρέσβη Αγλαΐα Μπαλτά, καλείται να διαχειριστεί ένα ιδιαίτερα βαρύ πρόγραμμα, καθώς «σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει την κύρια ευθύνη για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, με γνώμονα τους σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών».
Τα Μέτωπα που θα Αντιμετωπίσει η Ελληνική Προεδρία
Η ελληνική προεδρία καλείται να διαχειριστεί μια σειρά από κρίσεις διεθνώς. Ο πόλεμος στην Ουκρανία μαίνεται, με αυξημένες απώλειες αμάχων και κλιμακούμενες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές ενόψει του χειμώνα.
Παράλληλα, στη Μέση Ανατολή και τη Γάζα, σχεδόν έναν χρόνο μετά την κατάπαυση του πυρός, η εκεχειρία παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, ενώ η κατάσταση στη Δυτική Όχθη επιδεινώνεται συνεχώς.
Επιπλέον, η κρίση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ έχει αποδομήσει τις ενεργειακές διαδρομές.
Ανοικτές παραμένουν και άλλες κρίσεις, όπως οι Χούθι, ο πόλεμος στο Σουδάν και η εκτός ελέγχου βία των συμμοριών στην Αϊτή, που απαιτούν τη συνεχή παρουσία του Συμβουλίου.
Ταυτόχρονα, όπως σημειώνει το Υπουργείο Εξωτερικών, «ιδιαίτερη σημασία αποκτά, κατά τη διάρκεια του μήνα, η διαδικασία επιλογής του επόμενου γενικού γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών». Η Ελλάδα θα κληθεί να διευκολύνει τις αναγκαίες συγκλίσεις μεταξύ των 15 μελών —και κυρίως των πέντε Μονίμων Μελών που διαθέτουν δικαίωμα βέτο— για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση του ΥΠ.ΕΞ., «στο επίκεντρο των εργασιών του Συμβουλίου Ασφαλείας θα βρεθούν οι εξελίξεις στην Ουκρανία και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή», ενώ παράλληλα «η κεντρική εκδήλωση Υψηλού Επιπέδου της ελληνικής Προεδρίας θα πραγματοποιηθεί στις 29 Οκτωβρίου και θα αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη θαλάσσια ασφάλεια με βάση τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)».
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Γεραπετρίτης σημείωσε επίσης ότι «ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και χώρα με ισχυρό διεθνές διπλωματικό αποτύπωμα, η Ελλάδα θα εργαστεί με συνέπεια και επιμονή για τη λειτουργική διεθνή πολυμέρεια, για μία διεθνή τάξη που βασίζεται σε αρχές και κανόνες και για την ενίσχυση του ειρηνευτικού ρόλου των Ηνωμένων Εθνών».
