Στον Πρ. Παυλόπουλο οι αρχαιολόγοι για τα «λεηλατηθέντα» ιερά κειμήλια

Αλυσιδωτές αντιδράσεις εξακολουθεί να προκαλεί το φιάσκο της συμφωνίας Ελλάδας – Βουλγαρίας για την «αμοιβαία» ανταλλαγή κειμηλίων, αντιδράσεις τις οποίες κίνησε μια σειρά από δημοσιεύματα της «δημοκρατίας» και της «κυριακάτικης δημοκρατίας», που πρώτες ανέδειξαν το θέμα ακόμα μίας ήττας με τη σφραγίδα της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Μέλη του διοικητικού συμβουλίου και ο νομικός σύμβουλος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) συναντήθηκαν με τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο την περασμένη Τετάρτη, με αποκλειστικό θέμα το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ των υπουργών Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας για την «αμοιβαία κατάθεση», σύμφωνα με τη διατύπωση της σχετικής ανακοίνωσης του υπουργείου Πολιτισμού, κειμηλίων ιστορικής αξίας για τις δύο χώρες. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για ένα διακομματικό Δ.Σ. με τη συμμετοχή μελών από όλα τα κόμματα και του κυβερνώντος, που είχε μάλιστα ομόφωνο χαρακτήρα και στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα καταδίκης των κυβερνητικών πρωτοβουλιών. 

Το πρέσινγκ στην κυβέρνηση ολοένα και εντείνεται, ακόμη και στο ανώτατο επίπεδο και στο τετ α τετ, το οποίο συνιστά την πρώτη από μια σειρά θεσμικών επαφών που προγραμματίζει ο σύλλογος για την ανάδειξη αυτού του μείζονος σημασίας ζητήματος, εκτέθηκαν στον Προκόπη Παυλόπουλο οι έντονες ανησυχίες του συλλόγου σχετικά με το εν λόγω Μνημόνιο Κατανόησης, ενώ του επισημάνθηκε πως για το ακριβές περιεχόμενο και τους όρους του το υπουργείο Πολιτισμού εξακολουθεί να μην ενημερώνει τη Βουλή και τον ελληνικό λαό. Ο πρώην πρώτος πολίτης της χώρας ξεκαθάρισε κατά τη συνάντηση πως θεωρεί «αδιανόητη οιαδήποτε μορφή παρακαταθήκης για τα λεηλατηθέντα από τους Βουλγάρους κειμήλια, διότι αυτή ισοδυναμεί με παρακράτηση κυριότητας, αντιβαίνει στις επίσημες θέσεις του ελληνικού κράτους και αποτελεί πολύ επικίνδυνο προηγούμενο για ένα άλλο μείζον ζήτημα, αυτό της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα». 

Ο Προκόπης Παυλόπουλος επιβεβαίωσε το διαρκές ενδιαφέρον και την ευαισθησία που επιδεικνύει διαχρονικά για το ζήτημα. Παράλληλα, ενημέρωσε την αντιπροσωπία του συλλόγου για τις σχετικές διμερείς πρωτοβουλίες που είχε αναλάβει κατά τη διάρκεια της θητείας του καθώς και, γενικότερα, για τη διεθνή προστασία πολιτιστικών αγαθών που έχουν κλαπεί σε περιόδους πολέμου. Αξίζει να σημειωθεί πως ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με τις πρόσθετες ιδιότητές του ως επίτιμου καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου του ΕΚΠΑ και μέλους της Ακαδημίας Αθηνών, ασχολείται συστηματικά με το ζήτημα των διηρπαγμένων πολιτιστικών αγαθών κατά τη βουλγαρική κατοχή της Μακεδονίας και της Θράκης. Μάλιστα, τον Μάιο του 2026, σε ημερίδα στις Σέρρες, εκφώνησε ομιλία με θέμα «Τα κλαπέντα ιερά κειμήλια της Εκκλησίας Σερρών. Ιστορική και νομική θεώρηση». 

Από την πλευρά του, πάντως, ο Συλλόγος Ελλήνων Αρχαιολόγων ευχαρίστησε θερμά τον Προκόπη Παυλόπουλο για τη συνάντηση και ετοιμάζεται για κλιμάκωση των κινήσεων προκειμένου να αναδειχθεί το ζήτημα της συμφωνίας Αθήνας – Σόφιας. Υπενθυμίζεται πως τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν ζήτησει να δοθεί στη δημοσιότητα το μνημόνιο που υπεγράφη, επικαλούμενα, μεταξύ άλλων, τις -καθ’ όλα ανησυχητικές- δηλώσεις της βουλγαρικής πλευράς, σύμφωνα με τις οποίες «τα αντικείμενα δόθηκαν στην ελληνική πλευρά απλώς προς χρήση: δεν δωρίστηκαν και δεν μεταβιβάστηκαν ως ιδιοκτησία». Αραγε η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη να συνεχίζει να θριαμβολογεί χαρακτηρίζοντας «ιστορική» την επιστροφή των κειμηλίων ή θα αποφασίσει επιτέλους να δώσει στη δημοσιότητα τους όρους της συμφωνίας;