Εκτόξευση στο… ∆ιάστημα για τις Ενοπλες ∆υνάμεις

Ορόσημο για την πορεία του Στρατεύματος η νέα Διοίκηση Επιχειρήσεων στην Αεροπορική Βάση Δεκέλειας

Η έναρξη λειτουργίας της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Αεροπορική Βάση Δεκέλειας αποτελεί ορόσημο στην πορεία μετάβασης των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΕΔ) στη διεξαγωγή διατομεακών (multi-domain) επιχειρήσεων, δηλαδή τη συνδυασμένη εκτέλεση κοινών και συνεκτικών ενεργειών σε όλους τους επιχειρησιακούς τομείς (Ξηρά, Θάλασσα, Αέρας, Διάστημα και Κυβερνοχώρος / Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα).

  • Από τον Περικλή Ζορζοβίλη

Αποστολή της είναι η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών και διαστημικών εφαρμογών, όπως οι δορυφορικές επικοινωνίες, η γεωχωρική πληροφόρηση και η διαστημική επιτήρηση, προκειμένου να ενισχύσει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό, τη διαλειτουργικότητα και την αποτελεσματικότητα των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Εκτιμάται ότι η νέα διοίκηση αποτελεί τη μετεξέλιξη του Τμήματος Διαστήματος (Α1/6) της Διεύθυνσης Α1 (επιχειρήσεις) του Α΄ Κλάδου του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας (ΓΕΑ). Σύμφωνα με πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας», το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα το Συμβούλιο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων (ΣΑΓΕ) θα αποφασίσει και θα εισηγηθεί στο Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) την υπαγωγή της και όλο το φάσμα των θεμάτων που άπτονται της οργάνωσης και της λειτουργίας της.

Η νέα διοίκηση αποτελεί το επιστέγασμα μίας πορείας που άρχισε πριν από περίπου 50 χρόνια, όταν το 1977 η Πολεμική Αεροπορία συγκρότησε το ΕΚΔΕ (Εθνικό Κέντρο Διαστημικών Ερευνών, που το 1995 μετονομάστηκε σε Εθνικό Κέντρο Διαστημικών Εφαρμογών). Ταυτόχρονα, αποτελεί εφαλτήριο για την περαιτέρω ανάπτυξη των εφαρμογών διαστημικών τεχνολογιών στη χώρα με οφέλη για την εθνική άμυνα και την ασφάλεια, αλλά και σε κάθε τομέα της ανθρώπινης οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας.

Τελικός αντικειμενικός σκοπός είναι η ανάπτυξη διαστημικής αρχιτεκτονικής των ΕΕΔ υπό πλήρη εθνικό έλεγχο ώστε να διασφαλιστεί η αυτονομία, μέσω:

■ της ενίσχυσης των υφιστάμενων δυνατοτήτων και υποδομών, όπως οι υπαγόμενοι στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμυνας (ΓΕΕΘΑ) Δορυφορικός Σταθμός Εδάφους (ΔΣΕ) στην Αεροπορική Βάση της Τανάγρας που άρχισε να λειτουργεί το 2010 για τη λήψη δορυφορικών εικόνων από τους δύο δορυφόρους του προγράμματος HELIOS ΙΙ, και Επίγειος Σταθμός Δορυφορικών Επικοινωνιών (ΕΣΔΕ) Αταλάντης, και

■ της πρόσκτησης νέων δυνατοτήτων.

ΟΙ ∆ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ

Οι πρόσφατες συρράξεις (Ουκρανία, Μέση Ανατολή – Ιράν) έχουν επιβεβαιώσει πέραν πάσης αμφιβολίας την κεφαλαιώδη σημασία των διαστημικών δυνατοτήτων στη διεξαγωγή επιχειρήσεων. Πλέον η ωρίμανση και η διασπορά των σχετικών τεχνολογιών σε συνδυασμό με τη συνεχώς αυξανόμενη χρήση του Διαστήματος για εμπορικούς σκοπούς – πολιτικές χρήσεις έχουν καταστήσει οικονομικά εφικτή την απόκτηση διαστημικών δυνατοτήτων τερματίζοντας το μονοπώλιο των μεγάλων δυνάμεων.

Οι διαστημικές δυνατότητες ελληνικού ενδιαφέροντος περιλαμβάνουν:

■ Εγκαιρη προειδοποίηση. Κατά την επίσκεψη του προέδρου Μακρόν στην Αθήνα τον περασμένο Απρίλιο συζητήθηκε και η συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα JEWEL, που αφορά την έγκαιρη προειδοποίηση κατά βαλλιστικών και πολυηχητικών πυραυλικών απειλών και το οποίο αποτελεί γαλλογερμανική πρωτοβουλία που εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας (PESCO) της Ε.Ε. Η Ελλάδα συμμετέχει επίσης στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ODIN’S EYE II για την ανάπτυξη διαστημικού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης βαλλιστικών και υπερηχητικών πυραύλων.

■ Δορυφορική παρακολούθηση – επιτήρηση της επιφάνειας της Γης με οπτικούς και ηλεκτρομαγνητικούς αισθητήρες (ραντάρ), οι οποίοι δεν επηρεάζονται από τις καιρικές συνθήκες (π.χ. νεφοκάλυψη). Στις 12 Δεκεμβρίου 2024 υπεγράφη η ύψους 119,8 εκατ. ευρώ διακρατική συμφωνία με τη Γαλλία για τη συμμετοχή της χώρας με ποσοστό 2% στο γαλλικό στρατιωτικό δορυφορικό σύστημα CSO (Composante Spatiale Optique: στοιχείο διαστημικής οπτικής).

Παράλληλα, η χώρα χρηματοδοτεί και συμμετέχει στο Δορυφορικό Κέντρο της ΕΕ (European Union Satellite Centre – SatCen) που παρέχει γεωχωρική πληροφόρηση (GEOINT: GEOspatial INTelligence) για στρατιωτικές και πολιτικές χρήσεις. Επιπρόσθετα, γίνεται προμήθεια δεδομένων τηλεπισκόπησης από την υπηρεσία OneAtlas της Airbus, που επιχειρεί δορυφορικά δίκτυα με αισθητήρες οπτικούς ποικίλης διακριτικής ικανότητας (Pléiades Neo, Pléiades, SPOT and Vision-1) και ραντάρ (TerraSAR-X, TanDEM-X, PAZ και NovaSAR).

Σημαντική ενίσχυση των εθνικών δυνατοτήτων αποτελούν οι 13 μικροδορυφόροι παρατήρησης της Γης του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων του ΥΨΗΔ. Hδη έχουν εκτοξευθεί επτά, εκ των οποίων τέσσερις θερμικοί, δύο με ραντάρ συνθετικής απεικόνισης (SAR) και ένας οπτικός, ενώ απομένει να εκτοξευθούν έξι οπτικοί. Σε τροχιά υλοποίησης βρίσκεται η προμήθεια μικροδορυφόρων με ραντάρ συνθετικής απεικόνισης (SAR) προϋπολογισμού 80 εκατ. ευρώ. Η προμήθεια στο πλαίσιο του SAFE ως κοινή (συνεργατική) με την Πολωνία. Επίσης η χώρα συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SPIDER που αφορά την ανάπτυξη αστερισμού δορυφόρων για συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση.

■ Διασφάλιση της ανθεκτικότητας και της ακεραιότητας των φίλιων λειτουργιών Εντοπισμού Θέσης, Πλοήγησης και Χρονικού Συγχρονισμού (PNT: Positioning, Navigation, Timing), που παρέχουν τα απαραίτητα δεδομένα σε πλατφόρμες, όπλα, επιχειρήσεις πληροφοριών, συστήματα διοίκησης και ελέγχου και τις επικοινωνίες των Ενόπλων Δυνάμεων (συμπεριλαμβανομένου του συγχρονισμού ζεύξεων δεδομένων). Παράλληλα, πρέπει να αποκτηθούν δυνατότητες παρεμπόδισης των αντίστοιχων εχθρικών λειτουργιών μέσω παρεμβολών, παραποίησης σήματος (spoofing) και αναμετάδοσης σημάτων για παραπλάνηση των χρηστών σχετικά με την πραγματική τους θέση (meaconing).

■ Επίγνωση της κατάστασης στο Διάστημα (SSA: Space Situational Awareness), μέσω συνεχούς διαδικασίας συλλογής, σύνθεσης, ανάλυσης και αξιολόγησης πληροφοριών για το διαστημικό περιβάλλον, τα διαστημικά αντικείμενα, τα διαστημικά συστήματα, τις δραστηριότητες και τις περιβαλλοντικές συνθήκες (Space Weather), με σκοπό την απόκτηση τρέχουσας και προβλεπτικής επιχειρησιακής εικόνας για τον έγκαιρο εντοπισμό και την εκτίμηση κινδύνων και απειλών, καθώς και την υποστήριξη της ασφαλούς, αποτελεσματικής και απρόσκοπτης διεξαγωγής διαστημικών επιχειρήσεων.

Σημαντική υποδομή για την ελληνική δυνατότητα SSA αποτελεί το ραντάρ HSTR (Hellenic Space Tracking Radar) για την παρακολούθηση διαστημικών αντικειμένων και συντριμμιών σε χαμηλή γήινη τροχιά (LEO), πρόγραμμα που υλοποίησε το ΥΨΗΔ και το οποίο αναμένεται να αρχίσει τη λειτουργία του φέτος.

Οι δορυφορικές επικοινωνίες

Προς το παρόν οι ανάγκες των ΕΕ∆ καλύπτονται μέσω του φάσματος που τους έχει διατεθεί από το υπουργείο Ψηφιακής ∆ιακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης (ΥΨΗ∆) στους δορυφόρους HELLAS SAT 3 και 4 της ομώνυμης ιδιωτικής εταιρίας.

Υψιστη προτεραιότητα του υπουργείου Εθνικής Αμυνας αποτελεί η υλοποίηση σε συνεργασία με τη Γαλλία του προγράμματος γεωστατικού δορυφόρου στρατιωτικών επικοινωνιών. Το πρόγραμμα έχει ενταχθεί στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό μέσο SAFE με αρχικό προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ και μέχρι τις 31 ∆εκεμβρίου 2026 θα πρέπει να έχει ανατεθεί η σχετική σύμβαση.

Ταυτόχρονα, η Ελλάδα κατέχει κεντρικό ρόλο στο πρόγραμμα κυβερνητικών δορυφορικών επικοινωνιών (GOVSATCOM) της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ε.Ε.), καθώς μαζί με τη Γερμανία θα φιλοξενήσουν τους δύο επίγειους κεντρικούς κόμβους (hub). Για την εγκατάσταση του ελληνικού κόμβου έχει επιλεγεί η θέση Αγιος Ιωάννης στον Υμηττό.

Ο ίδιος κεντρικός κόμβος θα ελέγχει τους 348 δορυφόρους, 330 χαμηλής τροχιάς (LEO) και 18 μέσης τροχιάς (MEO) του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Ασφαλούς ∆ορυφορικής Συνδεσιμότητας IRIS2 (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite). Το IRIS2 αποσκοπεί στην παροχή κρυπτασφαλισμένης δορυφορικής σύνδεσης υψηλών ταχυτήτων για κυβερνητικές, στρατιωτικές αλλά και εμπορικές ανάγκες σε όλη την Ευρώπη.

Ας σημειωθεί ότι κατά την τελετή των εγκαινίων της ∆ιοίκησης ∆ιαστημικών Επιχειρήσεων ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος ∆ένδιας εξήγγειλε και τον «σχεδιασμό απόκτησης τριών τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων μέσης τροχιάς».

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Οικτρή απολογία του Γεραπετρίτη για το καλώδιο (Βίντεο)

Ακόμα μία φορά στη Βουλή ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, σε μια οικτρή του απολογία αναφορικά με το καλώδιο, απέδειξε πως είναι πολλαπλά επικίνδυνος,...

Οι Τούρκοι έθεσαν και θέμα νέας «έγκρισης» για το καλώδιο της Κω

Νέο κύκλο επιθετικότητας ανοίγει η Αγκυρα στο Αιγαίο, εκμεταλλευόμενη την πάγια ελληνική απάθεια και την πολιτική των υποχωρήσεων. Την ώρα που o Γεραπετρίτης ισχυριζόταν...

Αρχιεπίσκοπος Αμερικής είναι αυτός; Διπλός σάλος με τον Ελπιδοφόρο!

Με κοστούμι, γραβάτα και έχοντας «πετάξει» τα ράσα, ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος πρωταγωνίστησε σε φαγοπότι στην Κωνσταντινούπολη προς τιμήν του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Κρατώντας...

Σε πανικό η Ν.Δ. από τη δημοσκοπική καθίζηση

Στη σκιά της δημοσκοπικής καθίζησης, της παταγώδους αποτυχίας σε όλα τα μέτωπα (από το πεδίο της ακρίβειας μέχρι τα κρίσιμα εθνικά ζητήματα), αλλά και...

Μανώλης Κοττάκης: Απορίας άξιον

Κανονικά η Ν.Δ. θα έπρεπε να τρίβει τα χέρια της παρακολουθώντας τη σύρραξη πασόκων και ελασιτών των τελευταίων εικοσιτετραώρων, με πυροκροτητή τον πρώην υπουργό...

Πέπλο σιωπής από την Αίγυπτο για τις θαλάσσιες ζώνες

«Κιχ» δεν έβγαλε η αιγυπτιακή προεδρία για το εάν απλώς τέθηκε στο τραπέζι των συζητήσεων το καυτό ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών, αμέσως μετά τη...

Ο Μητσοτάκης διαφημίζει τον συμμοριτισμό!

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης φιλοδοξεί να μάθει τους εφήβους και τους νέους μας να γίνουν ικανοί… συμμορίτες. Η διαφήμιση που έκανε σε παιχνίδι ανεξέλεγκτης εγκληματικότητας...

Το Τατόι ξαναβρίσκει την παλιά του αίγλη

Στην τελική ευθεία εισέρχονται τα έργα αποκατάστασης στο βασιλικό κτήμα Τατοΐου, με τις εργασίες να αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός Ιανουαρίου, σύμφωνα με όσα δήλωσε...

Τραγικός! Ο Μητσοτάκης διαφήμισε παιχνίδι βίας και εγκληματικότητας

Θεωρώντας προφανώς ότι πρέπει να εκμεταλλευτεί στο έπακρο το επίδομα-ελεημοσύνη των 400 ευρώ που δίνει στους συνταξιούχους, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισε να το συνδυάσει,...

Η Αίγυπτος εξέθεσε την κυβέρνηση

Εκτεθειμένη για τα επικίνδυνα, αργά αντανακλαστικά που επέδειξε εξαρχής απέναντι στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο άφησε χθες η Αίγυπτος την ελληνική κυβέρνηση, καθώς το Κάιρο...

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ