«Τσιμέντο» 4.500.000 τ.μ. φέρνουν οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή

Τι προβλέπουν οι μελέτες για 51 δημοτικές ενότητες της χώρας. Μέτωπο κατά Παπασταύρου από έξι δημάρχους στην Αττική, έντονη η δυσαρέσκεια στο πρόσωπό του στο «γαλάζιο» στρατόπεδο

Τεράστιες αυξήσεις συντελεστή δόμησης σε 13 περιφερειακές ενότητες της χώρας προτείνουν οι μελέτες του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ). Οι 13 στρατηγικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, που τέθηκαν σε δίμηνη δημόσια διαβούλευση, εισηγούνται τη δημιουργία 197 ζωνών σε 51 δημοτικές ενότητες, με τα συνολικά τετραγωνικά μέτρα πρόσθετης δόμησης να ξεπερνούν τα 4.500.000! 

  • Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο 

Πρωταθλήτριες στο… τσιμέντο αναδεικνύονται οι Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης με 1.193.440,76 επιπλέον τ.μ. και Ανατολικής Αττικής με 1.012.923 επιπλέον τ.μ. δόμησης. Ακολουθούν ο Βόρειος Τομέας Αθηνών με 584.405 τ.μ., η Μαγνησία με 305.153 τ.μ., η Φθιώτιδα με 249.691 τ.μ., τα Χανιά με 179.409 τ.μ., το Ηράκλειο με 173.607 τ.μ., η Αργολίδα με 150.287 τ.μ., η Αχαΐα με 112.739 τ.μ., η Καστοριά με 74.772 τ.μ. και η Δράμα με 24.624 τετραγωνικά μέτρα επιπλέον δόμησης. 

Η δημοσίευση των μελετών προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στην Αττική, με έξι δημάρχους (Κηφισιάς, Χαλανδρίου, Λυκόβρυσης – Πεύκης, Νέας Ιωνίας, Παπάγου – Χολαργού και Φιλοθέης – Ψυχικού) να σχηματίζουν μέτωπο κατά του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, ζητώντας από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, την απόσυρση των μελετών. Σε μια προσπάθεια να μειώσει την πολιτική ζημιά εν όψει και της προεκλογικής περιόδου ο κ. Μητσοτάκης αναγκάστηκε να κάνει όπισθεν ολοταχώς σχετικά με τη μεταφορά συντελεστή δόμησης και την τσιμεντοποίηση των βορείων προαστίων που σχεδίαζε ο κ. Παπασταύρου.  

Ο πρωθυπουργός υποδέχτηκε στις αρχές της εβδομάδας στο Μέγαρο Μαξίμου τους δημάρχους των βορείων προαστίων και άδειασε ουσιαστικά τον εκλεκτό του υπουργό Περιβάλλοντος, μεταφέροντας την ευθύνη των αποφάσεων στους ίδιους τους δήμους. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο πρωθυπουργός στην παρέμβασή του ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να γίνει μεταφορά συντελεστή δόμησης από δήμο σε δήμο και δεσμεύτηκε ότι η γνώμη των τοπικών κοινωνιών θα γίνει απολύτως σεβαστή. Το μήνυμα του Μαξίμου ήταν πως οι δήμοι που δεν επιθυμούν να αξιοποιήσουν το συγκεκριμένο εργαλείο δεν θα υποχρεωθούν να το κάνουν, ενώ όσοι επιλέξουν να προχωρήσουν θα έχουν καθοριστικό λόγο ως προς τις περιοχές και τους όρους εφαρμογής του.

Σε κάθε περίπτωση οι χειρισμοί του Σταύρου Παπασταύρου προκάλεσαν σοβαρούς τριγμούς στο «γαλάζιο» στρατόπεδο και η δυσαρέσκεια στο πρόσωπο του αρμόδιου υπουργού ήταν έκδηλη, με υπουργούς, βουλευτές και στελέχη της παράταξης να εκφράζουν την αντίθεσή τους στις προτεινόμενες ρυθμίσεις. Μετά τη σύσκεψη οι δήμαρχοι αποτίμησαν ως κρίσιμη τη δέσμευση ότι αποκλείεται η διαδημοτική μεταφορά συντελεστών, με τη συζήτηση να μεταφέρεται πλέον στα δημοτικά συμβούλια. Κάποιοι δήμαρχοι είναι κάθετα αντίθετοι στη ενεργοποίηση του θεσμού της μεταφοράς συντελεστή δόμησης στα όρια των δήμων τους, ενώ κάποιοι άλλοι εμφανίζονται θετικοί, διαφωνώντας ωστόσο με τη μεθοδολογία και τα κριτήρια ορισμού των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή. 

Οι αντιδράσεις αφορούν μέχρι στιγμής τα βόρεια προάστια της Αθήνας, ο χαρακτήρας των οποίων κινδυνεύει να αλλοιωθεί αν εφαρμοστούν οι προτάσεις των μελετητών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού, όπου η μελέτη επικαλείται, μεταξύ άλλων, τον μελλοντικό σταθμό μετρό «Φιλοθέη», προκειμένου να δικαιολογηθεί η αύξηση της δόμησης. Ο σταθμός, ωστόσο, παραμένει στα χαρτιά, δεν περιλαμβάνεται στο υπό κατασκευή τμήμα της Γραμμής 4 και δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για το πώς και πότε θα μπορούσε να λειτουργήσει.
Οι τρεις προτεινόμενες ζώνες του δήμου καλύπτουν συνολική έκταση περίπου 251 στρεμμάτων, δημιουργώντας δυνατότητα πρόσθετης δόμησης 34.313 τετραγωνικών μέτρων. Στο Νέο Ψυχικό προτείνεται μια ζώνη υποδοχής συντελεστή, με αύξηση του συντελεστή από 1,20 σε 1,30 έως 1,43 και πρόσθετη δόμηση 11.519 τ.μ. Αλλη μια ζώνη προτείνεται στη Φιλοθέη, με αύξηση του συντελεστή από 0,60 σε 0,80 και δυνατότητα πρόσθετης δόμησης 15.225 τ.μ., αλλά και στο Ψυχικό, με αύξηση από 0,60 σε 0,80 και πρόσθετη δόμηση 7.570 τ.μ. Οι δύο ΖΥΣ επί της λεωφόρου Κηφισίας αναπτύσσονται σε συνολικά οκτώ οικοδομικά τετράγωνα, επιλογή που δυνητικά θα «ψηλώσει» τα κτίρια κατά έναν όροφο, οδηγώντας στην de facto κατάργηση του χαρακτήρα της Φιλοθέης και του Ψυχικού ως Κηπουπόλεων.
Η μελέτη του Βόρειου Τομέα Αθηνών αφορά 25 περιοχές και καλύπτει 11 δημοτικές ενότητες, με τη συνολική δυνατότητα πρόσθετης δόμησης να φτάνει τα 584.405 τ.μ.. Σε περίπτωση πλήρους αξιοποίησης της δυνατότητας αυτής, η εκτιμώμενη αύξηση του πληθυσμού ανέρχεται σε 9.500 άτομα. Πιο αναλυτικά: 

– Στο Χαλάνδρι προτείνονται επτά ζώνες με συνολική πρόσθετη δόμηση 258.159 τ.μ. και την αύξηση του συντελεστή, από 0,80-0,90 που είναι σήμερα, σε 1,00 έως 1,30 ανάλογα με την πολεοδομική ενότητα.

– Στην Κηφισιά προτείνονται τρεις ΖΥΣ με συνολική πρόσθετη δόμηση 38.795 τ.μ. και τον ισχύοντα συντελεστή δόμησης να αυξάνεται από 0,50 σε 0,60 έως 1,00, ανάλογα με την πολεοδομική ενότητα. 

– Στον Χολαργό προτείνονται πέντε ζώνες με συνολική πρόσθετη δόμηση 64.473 τ.μ. και αύξηση του συντελεστή από 1,20 σε 1,30 έως 1,50. 

– Στη Μεταμόρφωση η μελέτη εισηγείται δύο ζώνες ΒΙΟΠΑ, στις οποίες ο συντελεστής αυξάνεται από 1,00 σε 1,60, με συνολική δυνατότητα πρόσθετης δόμησης 148.763 τ.μ. Για τις δύο περιοχές προβλέπεται δυνατότητα αύξησης του ύψους των κτιρίων κατά 30%, προσαύξησης του συντελεστή όγκου και κάλυψης έως 80%.

– Στη Νέα Ιωνία προτείνονται δύο ζώνες, με συνολική πρόσθετη δόμηση 23.812 τ.μ. και τον συντελεστή να αυξάνεται από 0,80 και 1,00 σε 1,40 και 1,60. 

– Στον δήμο Λυκόβρυσης – Πεύκης μία ζώνη,  με αύξηση του συντελεστή από 0,80 σε 1,00, που θα φέρει πρόσθετη δόμηση 3.459 τ.μ. 

– Στη Νέα Ερυθραία επίσης μία ζώνη, με αύξηση του συντελεστή από 0,60 σε 0,70 και πρόσθετη δόμηση 6.681 τ.μ.

– Μία ζώνη υποδοχής προτείνεται και στου Παπάγου με αύξηση του συντελεστή δόμησης από 1,00 σε 1,20 και πρόσθετη δόμηση 5.948 τ.μ. 

Πώς λειτουργούν 

Οι ΖΥΣ είναι περιοχές που προσδιορίζονται μέσω ειδικού πολεοδομικού σχεδιασμού και μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να υποδεχτούν πρόσθετο συντελεστή δόμησης από ακίνητα των οποίων τα οικοδομικά δικαιώματα δεν μπορούν να αξιοποιηθούν πλήρως. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελούν τα διατηρητέα κτίρια. Ενας ιδιοκτήτης μπορεί να διαθέτει δικαίωμα δόμησης, αλλά να μην έχει τη δυνατότητα να το εξαντλήσει επειδή η προστασία του κτιρίου απαγορεύει την προσθήκη ορόφων ή την επέκτασή του. Μέσω της μεταφοράς συντελεστή προβλέπεται η δυνατότητα αξιοποίησης αυτού του δικαιώματος σε άλλο ακίνητο, εντός εγκεκριμένης ζώνης υποδοχής. Ο μηχανισμός μπορεί επίσης να αφορά ακίνητα με περιορισμούς λόγω της ιστορικής ή αρχιτεκτονικής τους αξίας, καθώς και δεσμευμένες ιδιοκτησίες για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της νομοθεσίας. Φυσικά, η πρόσθετη δόμηση δεν θα επιτρέπεται οριζόντια. 

1.000.000 επιπλέον τετραγωνικά στην Ανατολική Αττική 

Στην Ανατολική Αττική τώρα η μελέτη προβλέπει επιπλέον δόμηση 1.012.923 τ.μ. σε 37 ζώνες, με την αναμενόμενη αύξηση του πληθυσμού να φτάνει τα 17.412 άτομα. Η μελέτη καλύπτει επτά δημοτικές ενότητες και συγκεκριμένα του Αγίου Στεφάνου, της άνοιξης και του Κρυονερίου του Δήμου Διονύσου, της Ανθούσας, του Γέρακα και της Παλλήνης του Δήμου Παλλήνης και των Αχαρνών. Στην Ανθούσα δεν προτείνεται Ζώνη Υποδοχής Συντελεστή, οπότε οι 37 προτεινόμενες ΖΥΣ κατανέμονται στις υπόλοιπες έξι δημοτικές ενότητες. Ειδικότερα: 

– Στις Αχαρνές χωροθετούνται 21 ζώνες, οι περισσότερες εκ των οποίων βρίσκονται σε περιοχές γενικής κατοικίας. Οι αυξήσεις στον συντελεστή κυμαίνονται από 0,10 έως και 0,60 (ανάλογα με τη ζώνη), αντιστοιχώντας σε επιπλέον δόμηση 546.870 τ.μ.

– Στην Παλλήνη ορίζονται έξι ζώνες, κυρίως δίπλα στις λεωφόρους Λαυρίου και Μαραθώνος. Η αύξηση του συντελεστή είναι μεταξύ 0,20-0,40 και η επιπλέον δομημένη επιφάνεια αντιστοιχεί σε 245.705 τ.μ. 

– Τέσσερις ζώνες προτείνονται στο Κρυονέρι, με τις δύο να βρίσκονται κοντά στην εθνική οδό Αθηνών – Λαμίας. Ο συντελεστής ανεβαίνει από το 0,20 στο 0,60, προσθέτοντας 58.435 τ.μ.

– Στον Γέρακα ορίζονται τρεις ζώνες, κυρίως σε τμήματα κοντά στο κέντρο και στις λεωφόρους  Μαραθώνος και Σπάτων, με τον συντελεστή να αυξάνεται από 0,80 σε 0,95 έως 1,07 και τη συνολική επιπλέον δόμηση να αντιστοιχεί σε 152.478 τ.μ.

– Δύο ΖΥΣ προτείνονται στον Αγιο Στέφανο, με τον συντελεστή να αυξάνεται κατά 0,10 και την επιπλέον δόμηση να φτάνει στα 57.608 τ.μ.

– Στην άνοιξη διαμορφώνεται μία ζώνη, με αύξηση συντελεστή κατά 0,10 και πρόσθετη δόμηση 8.756 τ.μ.

Τι ισχύει στη Θεσσαλονίκη 

Οσον αφορά την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, δημιουργούνται ΖΥΣ σε 55 περιοχές, με την επιπλέον δόμηση να ανέρχεται σε 1.193.440,76 τ.μ., κάτι που θα οδηγήσει σε αύξηση του πληθυσμού 9.019 ατόμων. Η περιοχή με τη μεγαλύτερη δυνατότητα αύξησης δόμησης είναι η Πυλαία (422.781 τ.μ.), με εννέα ζώνες και αύξηση του συντελεστή κατά 0,10 έως 0,30. 

Στον Δήμο Θεσσαλονίκης προτείνονται έξι ζώνες, με αύξηση του συντελεστή κατά 0,15 έως 0,20 και επιπλέον δόμηση 118.450 τ.μ. Πέντε ζώνες ορίζονται στην Καλαμαριά, με τον συντελεστή να αυξάνεται κατά 0,30 έως 0,40, κάτι που θα επιτρέψει την επιπλέον δόμηση 28.763 τ.μ. Προτείνονται επίσης 11 ζώνες στη Μενεμένη (+242.923 τ.μ.), επτά στην Πολίχνη (+148.203 τ.μ.), έξι στην Ευκαρπία (+173.696 τ.μ.), από τρεις στη Σταυρούπολη (+14.164 τ.μ.) και στον Χορτιάτη (+29.763 τ.μ.), ενώ από μία σε Αμπελοκήπους (+6.074 τ.μ.), Πανόραμα (+2.183 τ.μ.), στη Νεάπολη (+ 3.750 τ.μ.), στις Συκιές (+3.734 τ.μ.) και στα Πεύκα (επιπλέον δόμηση 4.834 τ.μ.).