Εντοπίστηκαν αρχαίοι δήμοι, νεκροταφεία, λαξευτά ελαιοτριβεία, μεσαιωνικά παρεκκλήσια και τμήματα αρχαίων οδικών αξόνων, προσφέροντας μια νέα ανάγνωση της ιστορίας
Οπου και να ερευνήσουν οι αρχαιολόγοι, η Ελλάς δεν παύει να μας εκπλήσσει! Εκατοντάδες ευρήματα, υλικά τεκμήρια ανθρωπίνου παρουσίας από την προϊστορική έως τη μεσαιωνική εποχή, εγγύς της αρχαίας πόλεως της Ερετρίας, στην Εύβοια, παρέχουν νέα στοιχεία για την εξέλιξη του τοπίου σε βάθος χρόνου, συμβάλλοντας στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι τοπικές κοινότητες αξιοποίησαν το φυσικό τους περιβάλλον και τους διαθέσιμους πόρους.
Αυτό απεκάλυψαν έρευνες της Ελβετικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Ελλάδα σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Εύβοιας που πραγματοποιούν από κοινού ένα πρόγραμμα συστηματικής επιφανειακής ανασκαφής στην πεδιάδα της Ερετρίας. Κατά την παρελθούσα πενταετία πραγματοποιήθηκαν επιφανειακές έρευνες στην πεδιάδα που εκτείνεται ανάμεσα στην αρχαία πόλη της Ερετρίας και το Ιερό της Αρτέμιδος στην Αμάρυνθο. Σε έκταση 30 τ.χλμ. καταγράφηκαν περισσότερες από 200 κατασκευές και συνελέγησαν πολύτιμα ευρήματα για τη διαχρονική κατοίκηση από τους προϊστορικούς χρόνους έως τη μεσαιωνική περίοδο στην περιοχή.
Η έρευνα φωτίζει πτυχές του αγροτικού τοπίου, της γεωργίας και των αρχαίων οδικών δικτύων, επιτρέπουσα τη μελέτη της αναπτύξεως της πόλεως της Ερετρίας και της εντάξεως του μεγάλου Ιερού της Αρτέμιδος στο αρχαίο τοπίο. Στο πεδίο, τα επιφανειακά ευρήματα, όπως θραύσματα κεραμικής και κεράμων, λίθινα εργαλεία, καταγράφονται, επισημαίνονται ως γεωαναφορές και τοποθετούνται σε Σύστημα Γεωγραφικών Πληροφοριών, με σκοπό την ακριβή χαρτογράφηση της συγκεντρώσεως των αρχαιολογικών ευρημάτων.
Στην έρευνα αξιοποιούνται επίσης σύγχρονες τεχνολογίες, όπως η τηλεπισκόπηση μέσω προηγμένης τεχνολογίας τηλεπισκοπήσεως που χρησιμοποιεί παλμούς λέιζερ για τη δημιουργία ακριβών, τρισδιάστατων μοντέλων του περιβάλλοντος – LiDAR, η οποία καθιστά δυνατή την ανίχνευση αρχαιολογικών καταλοίπων που ευρίσκονται κάτω από τη βλάστηση, χώρους υποκειμένων τοίχων, αναβαθμίδων και αρχαίων οδών. Ο συνδυασμός επιτόπιων παρατηρήσεων και τεχνολογικών μεθόδων απεκάλυψε ένα σύνθετο δίκτυο.
Περίπου δέκα οικισμοί που ερμηνεύονται ως αρχαίοι δήμοι, αγροικίες, νεκροταφεία, λατομεία, λαξευτά ελαιοτριβεία, μεσαιωνικά παρεκκλήσια και τμήματα αρχαίων οδικών αξόνων ενετοπίσθησαν προσφέροντας μια νέα ανάγνωση του τοπίου και των ιστορικών διεργασιών που το διεμόρφωσαν ανά τους αιώνες, παρέχοντας πολύτιμα δεδομένα για πτυχές όπως η οικολογία, η γεωργία, η οικιστική ανάπτυξις, η οικονομία, οι μεταφορές, οι εμπορικές ανταλλαγές και η κοινωνική συνοχή.
Παραλλήλως, αποτελούν εργαλείο προστασίας μιας πολιτιστικής κληρονομίας που απειλείται από τη σύγχρονο αστικοποίηση. Συνδυάζοντας τα αποτελέσματα της επιφανειακής ερεύνης με εκείνα που προέρχονται από τις ανασκαφικές έρευνες στην πόλη της Ερετρίας και το Ιερό της Αμαρυσίας Αρτέμιδος, οι αρχαιολόγοι σχηματίζουν πλέον ένα μοναδικό σύνολο δεδομένων για τη μελέτη της εξέλιξης της περιοχής από το τέλος της νεολιθικής εποχής έως τη νεότερη περίοδο, του 19ου αιώνος. Σε κάθε ερευνητική περίοδο συμμετείχαν αρχαιολόγοι, γεωμορφολόγοι αλλά και φοιτητές Αρχαιολογίας από την Ελβετία, την Ελλάδα και άλλα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Υπό την καθοδήγηση έμπειρων ερευνητών, οι νέοι αρχαιολόγοι συμμετέχουν σε όλα τα στάδια, από τη συλλογή των δεδομένων έως την ανάλυσή τους.
