Η κύστη κόκκυγα θεωρείται μια συνηθισμένη πάθηση που αφορά κυρίως άρρενες εφηβικής και μετεφηβικής ηλικίας. Ο διεθνής όρος της νόσου είναι “pilonidal cyst” και περιγράφηκε από τον Hodges το 1880, ο οποίος συνδύασε τις λατινικές λέξεις pilus (τρίχα) και nidus (φωλεά). Ο επίσημος ελληνικός επιστημονικός όρος είναι «τριχοφωλεακή κύστη».
Είναι νόσος του δέρματος και του υποκείμενου λίπους της μεσογλουτιαίας γραμμής (ένωση των δύο γλουτών όπισθεν της περιοχής του κόκκυγα) και προκαλείται από την αντίδραση του οργανισμού, μετά από διείσδυση τριχών εντός του δέρματος (με ταυτόχρονη ή μη, μεταφορά μικροβίων), η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία κύστης.
Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση περικοκκυγικής ή τριχοφωλεακής κύστης είναι, το ανδρικό φύλο, η πυκνή τριχοφυΐα, η καθιστική ζωή, ο ερεθισμός και η ακόλουθη υπερθέρμανση της περιοχής του κόκκυγα από τριβή, καθώς και η υπέρμετρη τοπική εφίδρωση, η παχυσαρκία, ενώ μπορεί να συνυπάρχει και κληρονομικός παράγοντας.
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα;
Η νόσος μπορεί αρχικά να είναι ασυμπτωματική, ιδιαίτερα αν έχουν αναπτυχθεί συρίγγια (μικροσκοπικοί πόροι που συνδέουν την κύστη με τον έξω κόσμο). Οι περισσότεροι ασθενείς αντιλαμβάνονται ότι πάσχουν από κύστη κόκκυγα μόλις εμφανίσουν πόνο στην περιοχή και εκροή δύσοσμου υγρού. Σε ορισμένες περιπτώσεις που η κύστη πρωτοεμφανίζεται με απόστημα, τότε υπάρχει μία επώδυνη διόγκωση ερυθρού χρώματος στην περιοχή. Ο πόνος αυξάνεται σταδιακά με το πέρασμα του χρόνου και εμποδίζει τον ασθενή, τόσο στο κάθισμα, όσο και στη βάδιση.
Γιατί δεν πρέπει να παραμελήσουμε την αντιμετώπιση της κύστης κόκκυγα;
Σε παραμελημένες περιπτώσεις η κύστη μπορεί να λάβει τερατώδεις διαστάσεις καταλαμβάνοντας μεγάλα τμήματα του δέρματος των γλουτών και της ράχης. Επίσης, η ύπαρξη αποστήματος μπορεί να οδηγήσει σε σήψη, θέτοντας σε κίνδυνο ακόμη και τη ζωή του ασθενούς. Υπάρχουν σπανιότερα και κάποιες περιπτώσεις στις οποίες αναπτύχθηκε καρκίνος δέρματος (πλακώδες καρκίνωμα), εντός της κύστης.
Ποιος είναι σήμερα ο πιο σύγχρονος τρόπος αντιμετώπισης;
Kαλό είναι να γνωρίζετε πως η αντιμετώπιση της κύστης κόκκυγα είναι πάντοτε χειρουργική και ο τύπος θεραπείας που θα επιλεχθεί εξαρτάται από την κατάσταση της νόσου. Σε περίπτωση ύπαρξης αποστήματος θα πρέπει να διενεργηθεί διάνοιξη, προκειμένου να παροχετευθεί το πύον και να εκτονωθεί, τόσο η φλεγμονή, όσο και τα συμπτώματα που το συνοδεύουν. Η διαδικασία αυτή μπορεί να γίνει εύκολα με τοπική αναισθησία και χρήση LASER με άμεση άρση του πόνου με αποτέλεσμα ο ασθενής να μπορεί να επανέλθει στις καθημερινές του δραστηριότητες.
Σε περίπτωση που η κύστη χρήζει αφαίρεσης, η πλέον σύγχρονη κι ενδεδειγμένη μέθοδος είναι η χρήση νέας γενιάς ενδοσκοπικού LASER (μέθοδος FiLaC). Με αυτή την επεμβατική τεχνική τοποθετείται εντός της κύστης (μέσω του στομίου του συριγγίου), πολύ μικρής διαμέτρου (περίπου 3mm) ελαστική οπτική ίνα και ακολουθεί ενδοσκοπική (εκ των έσω) καταστροφή της κύστης με ταυτόχρονη σύγκλειση του κενού χώρου που απομένει.
Με τη χρήση αυτής της αναίμακτης κι ανώδυνης μεθόδου, αποφεύγονται κάθε είδους τομές, δεν χρειάζονται αλλαγές του τραύματος μετά την επέμβαση γιατί πολύ απλά δεν υπάρχει τραύμα, εκμηδενίζεται ο μετεγχειρητικός πόνος και το αισθητικό αποτέλεσμα είναι άριστο. Είναι σημαντικό τέλος να τονιστεί πως η επέμβαση διαρκεί μόλις λίγα λεπτά και δε χρήζει νοσηλείας, ενώ ο ασθενής μπορεί να πλυθεί άμεσα και να επιστρέψει στην εργασία του.
Αθανάσιος Α. Δερβίσογλου
