«Φτάνει ο πλανήτης στα όριά του;» Το ρητορικό ερώτημα, πολλάκις αποτυπωμένο στον διεθνή Τύπο, αναπαράγεται με θέρμη στη Σύνοδο του Ρίο για τη Γη. Το ζήτημα που μοιάζει να απασχολεί όσο ποτέ περιβαλλοντολόγους και δημογραφιστές συνίσταται στο αν στον πλανήτη μας με τις ατέρμονες κλιματικές αλλαγές υπάρχουν πόροι και χώρος για την ικανοποίηση των ανθρώπινων αναγκών, δεδομένου ότι οι πλουτοπαραγωγικοί πόροι είναι συγκεκριμένοι. Οπως συγκεκριμένη είναι εξάλλου και η επιφάνεια της Γης.
Η Rio+20 Earth Summit, στην οποία συμμετέχουν 105 οργανώσεις από όλον τον κόσμο, στοχεύει στη μείωση της φτώχειας και στην αναστροφή της «υποβάθμισης του περιβάλλοντος». Γι’ αυτό και παροτρύνει τους «πολιτικούς διαπραγματευτές» να εγκαταλείψουν «τις πολιτικές αναστολές και τα ταμπού» και να αντιμετωπίσουν τόσο την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού όσο και εκείνη της κατανάλωσης. Οι 105 οργανώσεις που συνυπογράφουν την εν λόγω αναφορά απευθύνουν έκκληση στους πολιτικούς για λήψη δραστικών αποφάσεων. Τι σημαίνει αυτό; Τα πλούσια κράτη οφείλουν να εγκαταλείψουν τα «μη βιώσιμα λάιφ στάιλ», δηλαδή καλούνται να μεταμορφώσουν τον τρόπο ζωής τους, ενώ παράλληλα θα πρέπει να υπάρξει άφθονη παροχή αντισυλληπτικών μεθόδων και παιδείας στα κράτη του τρίτου κόσμου.
Σύμφωνα με τα προγνωστικά ο παγκόσμιος πληθυσμός αναμένεται να εκτιναχτεί στα έντεκα δισεκατομμύρια μέχρι τα μέσα του 21ου αιώνα. Ο παγκόσμιος Ατλας βρίσκεται υπό καθεστώς διαρκούς μεταμόρφωσης έπειτα από τις μαζικές μετακινήσεις μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων. Επιπλέον υπολογίζεται ότι μέχρι το 2050 θα έχει εξαντληθεί μεγάλο μέρος των πλουτοπαραγωγικών πόρων. Η κατανάλωση δεν είναι άλλωστε πια μονάχα έννοια που αφορά τον ανεπτυγμένο κόσμο. Ολοένα και περισσότερα κράτη του αναπτυσσόμενου κόσμου υιοθετούν ένα δυτικόφερτο λάιφ στάιλ.
Η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται ωστόσο να παρεμποδιστεί κυρίως από οικολογικούς παράγοντες.
«Κάνουν διαπραγματεύσεις πιο πολύ για τις διαπραγματεύσεις και λιγότερο για την αντιμετώπιση των ζητημάτων» επισημαίνει με θλίψη ο Γκλέιζερ, ο οποίος ηγείται των διαπραγματεύσεων στο Rio+20.
Τελικά μήπως απλά δεν υπάρχει πια χώρος για όλους, όπως υποστήριζαν οι ειδήμονες διεθνούς κύρους Τζάρεντ Ντάιμοντ και Πολ Εριχ, οι οποίοι είχαν προβλέψει στο προσεχές μέλλον «ολική κατάρρευση», αν δεν υπάρξει ανάσχεση της πληθυσμιακής αύξησης;
Δήμητρα Αθανασοπούλου
