Σε έναν τόπο καθαγιασμένο από την παρουσία του Ιησού Χριστού δίνει τη μαρτυρία του το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, η παλαιότερη ιστορικά Ορθόδοξη Εκκλησία, φυσική συνέχεια της πρώτης χριστιανικής Εκκλησίας που ιδρύθηκε στα Ιεροσόλυμα το 33 μ.Χ.
Ασκώντας την αποστολή της υπό αντίξοες συνθήκες, η Σιωνίτιδα Εκκλησία έδωσε μεγάλη βαρύτητα στη δημιουργία εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τις αρχές του 20ού λειτουργούσε η Θεολογική Σχολή του Σταυρού, η οποία ανέδειξε διακεκριμένους θεολόγους, μεταξύ των οποίων και καθηγητές πανεπιστημίου. Ο νυν Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος φοίτησε στην Πατριαρχική Σχολή του Ιερού Κοινού του Παναγίου Τάφου, από όπου και αποφοίτησε το 1970. Το Πατριαρχείο «προσφέρει τους θησαυρούς της ελληνορθόδοξης παιδείας στο μωσαϊκό των κοινοτήτων που ζουν σε μια τόσο ταραχώδη περιοχή του κόσμου, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση συνθηκών αρμονικής και ειρηνικής συμβίωσης, ενώ προβάλλει τη ρωμαίικη παρουσία ως μια δύναμη καταλλαγής, ανεκτικότητας και συνύπαρξης, που χαίρει σεβασμού τόσο από το κράτος του Ισραήλ όσο και από την Ιορδανία και την Παλαιστινιακή Αρχή, όπου ζουν και εργάζονται τα μέλη του πολυπληθούς ποιμνίου του» εξηγεί στη «δημοκρατία» ο έξαρχος του Παναγίου Τάφου στην Ελλάδα, αρχιμανδρίτης Δαμιανός Πάνου.
Δύο είναι οι άξονες πάνω στους οποίους στηρίζεται το παιδαγωγικό έργο: η προβολή της ρωμαίικης παρουσίας και ο σεβασμός των τοπικών παραδόσεων. «Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό», μας λέει ο π. Δαμιανός, «διότι το παιδαγωγικό έργο μπορεί να αποφέρει καρπούς μόνο όταν διεξάγεται με πνεύμα ελευθερίας και ανεκτικότητας, κάτι που ισχύει ακόμη περισσότερο σε μια περιοχή που συχνά κλονίζεται από εθνικές και φυλετικές διαμάχες».
Η Πατριαρχική Σχολή της Αγίας Σιών περιλαμβάνει γυμνάσιο και λύκειο και δίνει την ευκαιρία σε μαθητές από την Ελλάδα να φοιτήσουν σε ένα ξεχωριστό περιβάλλον, αλλά και να επιλέξουν, αν το επιθυμούν, να γίνουν μέλη της αγιοταφιτικής αδελφότητας. Η σχολή λειτουργεί από το 1911, είναι αναγνωρισμένη από το ελληνικό κράτος και ακολουθεί το πλήρες πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας, ενισχυμένο με μαθήματα όπως η αραβική γλώσσα, η Ιστορία της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων και η βυζαντινή μουσική. Οι απόφοιτοι λαμβάνουν απολυτήριο ισότιμο με αυτό των αντίστοιχων σχολείων στην Ελλάδα και έχουν τη δυνατότητα να σπουδάσουν σε ελληνικά ή ξένα πανεπιστήμια, αλλά και να δώσουν πανελλήνιες εξετάσεις με ευνοϊκούς όρους, που ισχύουν για τους ομογενείς. Τα έξοδα μετάβασης, η διατροφή, η διαμονή και η σίτιση των μαθητών καλύπτονται πλήρως από το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.
Για τους αραβόφωνους μαθητές λειτουργεί η Πρότυπη Σχολή του Αγίου Δημητρίου, στα Ιεροσόλυμα, όπου τα παιδιά, εκτός από τα μαθήματα που διδάσκονται στη μητρική τους γλώσσα, «έχουν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή και με την ελληνική παιδεία, αναπτύσσοντας, μακροπρόθεσμα, ισχυρούς δεσμούς με την Ελλάδα. Τα παιδιά αυτά γίνονται οι καλύτεροι πρεσβευτές ανάμεσα στον αραβικό και τον ελληνικό πολιτισμό» υπογραμμίζει ο π. Δαμιανός Πάνου. Αξίζει να σημειωθεί ότι υπό την αιγίδα του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων λειτουργούν πάμπολλα νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια στο Ισραήλ, στα όρια της Παλαιστινιακής Αρχής και στην Ιορδανία. Ορισμένα από αυτά είναι ιδιωτικά και ελέγχονται επιμελώς από αγιοταφίτες πατέρες σε συνεργασία με ειδικευμένους εκπαιδευτικούς και εκπροσώπους των τοπικών κοινωνιών, υπό την προσωπική επίβλεψη του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεοφίλου. Το εκπαιδευτικό υλικό παρέχεται από το ίδιο το Πατριαρχείο, ενώ η λειτουργία των σχολείων καλύπτεται κυρίως από πόρους του Πατριαρχείου και εν μέρει από δίδακτρα που καταβάλλουν οι μαθητές. Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές, τους μισθούς των οποίων καλύπτει το Πατριαρχείο, είναι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί από την Ελλάδα, πτυχιούχοι κληρικοί της Σιωνίτιδας Εκκλησίας και καθηγητές από τις τοπικές κοινωνίες.
«Εχουμε ιστορική αποστολή»
«Η έκφραση της ορθόδοξης μαρτυρίας και η διάδοση της ελληνορθόδοξης παιδείας στις περιοχές της πνευματικής δικαιοδοσίας του Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων είναι μια υψηλή αποστολή, συνυφασμένη με μια αντίστοιχα μεγάλη ιστορική ευθύνη» τονίζει ο π. Δαμιανός. «Οι όποιες δυσκολίες δεν πτοούν τους αγιοταφίτες πατέρες, διότι γνωρίζουν ότι επιτελούν ένα έργο ευλογημένο από τη χάρη του Παναγίου Τάφου». Για το μέλλον, το όραμα είναι «η συνεχής ενίσχυση και διάδοση του εκπαιδευτικού έργου, ο εμπλουτισμός του με νέα ιδρύματα, ακόμη περισσότερους μαθητές και καθηγητές, σχολές ειδίκευσης ή και ίδρυση ινστιτούτων και ιδρυμάτων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, εάν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες».
info: Οι μαθητές που ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν τα μαθήματα του γυμνασίου ή του λυκείου στην Πατριαρχική Σχολή της Σιών μπορούν να απευθυνθούν στην Εξαρχία του Παναγίου Τάφου εν Ελλάδι, στο τηλέφωνο 2103225810.
Βασίλης Σπυρόπουλος
