Πέντε προϊόντα από τα είδη διατροφής, όπως γάλα, αραβοσιτέλαιο, μαρμελάδα, ψωμί του τοστ και αναψυκτικά τύπου cola, που καθημερινά βρίσκονται στο τραπέζι των περισσότερων καταναλωτών, είναι ακριβότερα στην Ελλάδα σε σχέση με την Αγγλία, τη Γαλλία και την Ισπανία, ενώ ακριβότερα αγοράζουν τα ελληνικά νοικοκυριά και τρία βασικά προϊόντα μπακαλικής, όπως το χαρτί υγείας, τα απορρυπαντικά πιάτων και τα απορρυπαντικά πλυντηρίου.
Χωρίς έλεος αντιμετωπίζονται οι νεόπτωχοι Ελληνες, αφού με το μισό εισόδημα σε σχέση με το 2008 αγοράζουν σήμερα ακόμη και τα βασικά είδη διατροφής, όπως το γάλα, ακριβότερα σε σχέση με τους Αγγλους, τους Γάλλους ή τους Ισπανούς. Επίσης ακριβότερα στην Ελλάδα των 1.500.000 ανέργων πωλούνται τα αναψυκτικά τύπου cola, το αραβοσιτέλαιο, οι μαρμελάδες, το ψωμί του τοστ, το χαρτί υγείας, τα απορρυπαντικά πιάτων και τα απορρυπαντικά πλυντηρίου.
Αντίθετα, το νωπό κοτόπουλο, τα μακαρόνια, το μεταλλικό νερό, τα μήλα, οι πατάτες, η σοκολάτα, ο στιγμιαίος καφές και ο χυμός πορτοκάλι είναι ορισμένα από τα προϊόντα που μπορούν να προμηθευτούν φθηνότερα.
Τα παραπάνω προκύπτουν από την επαναλαμβανόμενη τετραμηνιαία έκθεση του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) που παρουσιάζει τα αποτελέσματα οργανωμένης έρευνας σύγκρισης τιμών σε τυπικό καλάθι προϊόντων του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων (super market) στην Ελλάδα τον Μάρτιο 2012 με την Αγγλία, τη Γαλλία και την Ισπανία.
Ειδικότερα, από την ανάλυση της έρευνας με βάση τις μέσες τιμές των προϊόντων προκύπτει ότι το γάλα πωλείται έως και 26,9% ακριβότερα στην Ελλάδα σε σχέση με την Ισπανία ή ότι η τιμή του είναι υψηλότερη 12%-13% έναντι της Αγγλίας και της Γαλλίας. Και αν σας φαίνεται αυτή η διαφορά εξοργιστική, κοιτώντας τις τιμές των μαρμελάδων, βγαίνει κανείς κυριολεκτικά από τα ρούχα του. Συγκεκριμένα στην Ελλάδα οι μαρμελάδες πωλούνται στη διπλάσια τιμή σε σχέση με την Αγγλία, ενώ ακόμη κι αν συγκρίνουμε τις τιμές χωρίς ΦΠΑ, η διαφορά κατεβαίνει στο 79%!
Ακόμη και στα απορρυπαντικά πλυντηρίου, που αποτελούν το πιο ενδεικτικό παράδειγμα της πολιτικής των μαζικών προσφορών που ακολουθούν πλέον οι εταιρίες των επώνυμων προϊόντων, η τιμή στην εγχώρια αγορά είναι ακριβότερη σε σχέση με την Αγγλία σε ποσοστό 9%. Δηλαδή, εάν ίσχυε η περυσινή εμπορική πολιτική που οι εταιρίες πωλούσαν τα προϊόντα τους στα ελληνικά super markets σε τιμές έως και 50% ακριβότερες, οι καταναλωτές θα ξαναγυρνούσαν στο χειροποίητο πράσινο σαπούνι…
Σε ό,τι αφορά τις τιμές των αναψυκτικών, φαίνεται ο παραλογισμός του κράτους, καθώς με εντολή της τρόικας το ΦΠΑ εκτινάχθηκε εν μια νυκτί κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, με ανάλογες επιπτώσεις στις τελικές τιμές του καταναλωτή. Για παράδειγμα, ένα αναψυκτικό τύπου cola κοστίζει στη χώρα μας, που, σημειωτέον, θέλει να λέγεται τουριστική, 65% ακριβότερα από την ανταγωνιστική μας Ισπανία. Συγκρίνοντας τις τιμές χωρίς ΦΠΑ, η διαφορά στην ακρίβεια πέφτει στο 42%!
Συγκρίνοντας όμως τις τιμές στη χώρα μας με τις αντίστοιχες που παρουσιάζονται στην ίδια έρευνα του ΙΕΛΚΑ έναν χρόνο πριν, διαπιστώνουμε ότι πολλά από τα προϊόντα ακρίβυναν παρά τις πολυέξοδες καμπάνιες της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου για να διαφημίσουν τα προγράμματα προσφορών τα οποία κάνουν. Για παράδειγμα, οι πατάτες, από 0,62 ευρώ το κιλό τον Φεβρουάριο του 2012, φέτος πωλούνται προς 1,04 ευρώ, ενώ το 1,5 λίτρο αναψυκτικό τύπου cola, από 1,27, φέτος κοστίζει 1,31 ευρώ. Επίσης το χαρτί υγείας των οκτώ τεμαχίων, από 3,19 ευρώ το 2012, φέτος που η ανεργία θερίζει πωλείται προς 3,86 ευρώ, ενώ η σοκολάτα των 100 γραμμαρίων φέτος πωλείται στο 1,10 ευρώ, όταν πέρυσι κόστιζε 0,87 ευρώ.
Μέσο καλάθι
Οσον αφορά τη σύγκριση στο μέσο καλάθι (περιλαμβάνει 20 υποκατηγορίες προϊόντων), τότε σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ προκύπτει ότι η Ελλάδα είναι φθηνότερη σε σχέση με την Αγγλία, τη Γαλλία και την Ισπανία.
Πιο συγκεκριμένα, η σύγκριση των μέσων τιμών των καλαθιών δείχνει ότι τόσο η Αγγλία όσο και η Γαλλία και η Ισπανία έχουν σημαντικά ακριβότερο μέσο καλάθι από την Ελλάδα κατά 24%, 30% και 1,5% αντίστοιχα.
Η εικόνα των αποτελεσμάτων αλλάζει σημαντικά όταν αφαιρέσουμε τον αναλογούντα ΦΠΑ ανά χώρα. Η σύγκριση των καλαθιών σε αυτή την περίπτωση δείχνει ότι οι δύο χώρες έχουν ακόμα πιο ακριβό μέσο καλάθι από την Ελλάδα, η Αγγλία κατά 44% και η Γαλλία κατά 39%, ενώ η διαφορά με την Ισπανία φτάνει το 8,5%. Αυτό είναι αποτέλεσμα της πολύ μεγάλης διαφοράς που έχει ο χαμηλός ΦΠΑ ανά χώρα (πρόκειται για τον ΦΠΑ που αναφέρεται σε τρόφιμα και ποτά). Στην Ελλάδα αυτός ο ΦΠΑ από τον Ιανουάριο του 2011 είναι 13% (και 23% για αναψυκτικά και χυμούς), σημαντικά υψηλότερος από την Αγγλία (0%) και τη Γαλλία (5,5%) και την Ισπανία (5%), επηρεάζοντας αναπόφευκτα τις τελικές τιμές. Στην περίπτωση της Αγγλίας σημαντικό ρόλο στη σύγκριση παίζει και η σημερινή ισοτιμία στερλίνας – ευρώ.
Πώς έκανε τη σύγκριση το ΙΕΛΚΑ
Να σημειωθεί ότι στο πλαίσιο της έρευνας του ΙΕΛΚΑ συγκρίθηκαν οι τιμές σε 20 υποκατηγορίες προϊόντων που συνθέτουν ένα τυπικό καλάθι. Αυτές οι 20 υποκατηγορίες προϊόντων περιελάμβαναν ένα σημαντικό δείγμα τιμών εκατοντάδων προϊόντων. Για την Ελλάδα χρησιμοποιήθηκαν 391 προϊόντα, 750 στην Αγγλία, 742 στη Γαλλία και 582 στην Ισπανία. Τα δεδομένα τιμών υπολογίζονται από γνωστά παρατηρητήρια τιμών των χωρών που εξετάστηκαν και για την Ελλάδα στα πρωτογενή δεδομένα που παρέχει το Παρατηρητήριο Τιμών (www.e-prices.gr) της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου (υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας) και τιμοληψίες σε μεγάλες αλυσίδες super markets.
