Την ώρα που προκλητικά η βουλευτής της ΔΗΜ.ΑΡ. Μαρία Ρεπούση διατυμπανίζει ότι τα αρχαία ελληνικά είναι μια «νεκρή γλώσσα», ένας Αμερικανός φιλέλληνας φωτογράφος υμνεί την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά μέσα από μια «έκθεση-χαστούκι» απέναντι στην πολιτική στενοκεφαλιά.
Ο φωτογράφος Τζος Γκάρικ μεγάλωσε έχοντας στο προσκεφάλι του βιβλία για την Αρχαία Ελλάδα. Ο Σωκράτης, ο Περικλής και ο Φειδίας ήταν οι ήρωές του, οι πιστοί του σύντροφοι στις παιδικές του ονειροπολήσεις, οι οποίες «ξέφευγαν» από τα όρια της κάμαράς του στην επαρχιακή πόλη των ΗΠΑ όπου έμενε και έφταναν ως τα μέρη μας. Γι’ αυτό όταν αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο ο ταλαντούχος Αμερικανός αποφάσισε να ανταμείψει τον εαυτό του με ένα υπερατλαντικό ταξίδι στη χώρα που γέννησε τον δυτικό πολιτισμό: την Ελλάδα.
Σχεδόν 30 χρόνια μετά την πρώτη του επίσκεψη στα μέρη μας (ακολούθησαν και άλλες πολύ περισσότερες, αφού συνολικά έχει κάνει 40 ταξίδια στην Ελλάδα) ο καλλιτέχνης θα βρεθεί και πάλι εδώ. Αυτή τη φορά για τις ανάγκες μιας μεγάλης φωτογραφικής έκθεσης με «πρωταγωνιστές» τα εκθέματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Τίτλος της παρουσίασης, η οποία εγκαινιάζεται σήμερα στο ΕΑΜ, είναι «Αποτυπώνοντας το αρχαίο κάλλος» και περιλαμβάνει 95 φωτογραφίες του καλλιτέχνη, λήψεις οι οποίες καταγράφουν από μια άλλη οπτική γωνία τα αντικείμενα που κοσμούν τις προθήκες του πολιτιστικού ιδρύματος.
«Μέσα από τις εικόνες αυτές προσπάθησα να καταγράψω αθέατες λεπτομέρειες των σπουδαίων αγαλμάτων του ΕΑΜ» τόνισε κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο κ. Γκάρικ. «Με αυτές εύχομαι να ιντριγκάρω τους επισκέπτες. Να τους κάνω εν ολίγοις να σταματήσουν και να παρατηρήσουν προσεκτικά τα εκθέματα».
Για τον καταξιωμένο άλλωστε Αμερικανό φωτογράφο η σχέση με τις ελληνικές αρχαιότητες είναι μια σχέση ζωής. Κουβαλώντας τον φακό του τις τρεις τελευταίες δεκαετίες έχει οργώσει την Ελλάδα με το ασπρόμαυρο φιλμ του απαθανατίζοντας τους αρχαιολογικούς θησαυρούς της. Ο «πυρήνας» της καλλιτεχνικής δραστηριότητάς του υπήρξε πάντα το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στις αίθουσες του οποίου έχει περάσει αμέτρητες ώρες. «Αν ο θεός Δίας μού έλεγε ότι μου δίνει τη δυνατότητα να παρουσιάσω τη δουλειά σε οποιονδήποτε χώρο του κόσμου, θα επέλεγα και πάλι το ΕΑΜ. Είναι το μουσείο της καρδιάς μου» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Γκάρικ.
Η έκθεση, όπως εξήγησε και η επιμελήτριά της Ιρις Κρητικού, είναι διαρθρωμένη σε τέσσερις θεματικές ενότητες, οι οποίες καταλαμβάνουν διαφορετικούς χώρους του μουσείου: Το αίθριο, τον προθάλαμο, το κόκκινο δωμάτιο του Μικρού Αναβάτη και το αναψυκτήριο.
Η τεχνική που χρησιμοποιεί ο ίδιος μάλιστα για την εκτύπωση των φωτογραφιών αυτών είναι μια ιδιαίτερα πολύπλοκη υπόθεση. Οι ασπρόμαυρες εικόνες του, αφού «περάσουν» από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή, στη συνέχεια προσαρμόζονται σε επεξεργασμένο αλουμίνιο.
Η έκθεση, όπως τόνισε και ο αναπληρωτής διευθυντής του ΕΑΜ, δρ Γεώργιος Κακαβάς, είναι αυτοχρηματοδοτούμενη. Το ποσό, ύψους 50.000 ευρώ, συγκεντρώθηκε με τη μέθοδο των χορηγιών και του fundraising. Μαθητές, φοιτητές αλλά και απλός κόσμος, συγκινημένοι από το εγχείρημά του, έδωσαν από το υστέρημά τους στον Αμερικανό καλλιτέχνη ενισχύοντας τον ευγενή σκοπό του να παρουσιάσει τις μοναδικές φωτογραφίες του στη χώρα που ο ίδιος αποκαλεί «σπίτι» του.
«Ολα όσα έχουμε σε επίπεδο πολιτισμού ξεκίνησαν από την Ελλάδα. Επομένως, η έκθεση αυτή είναι ένα δώρο από τους Αμερικανούς συμπατριώτες μου προς τη χώρα σας» είπε ο κ. Γκάρικ. Να σημειωθεί ότι τον σχεδιασμό της παρουσίασης έχουν κάνει ο αδερφικός φίλος του Γκάρικ Μάριος Βουτσινάς και η Αναστασία Δάλμα.
Φιλέλληνας από την κούνια
Φιλέλληνας από τα γεννοφάσκια του ο Τζος Γκάρικ, μεγάλωσε σε μια αγροτική επαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών. Μετά την αποφοίτησή του από το πανεπιστήμιο Κολούμπια, από όπου πήρε και το μεταπτυχιακό του δίπλωμα στις Καλές Τέχνες, ο Αμερικανός βρέθηκε στην Ελλάδα κάνοντας πραγματικότητα το όνειρό του. Λόγω της μεγάλης του αγάπης για τις αρχαιότητες ο φωτογράφος κατάφερε να εισέλθει ακόμη και στον Παρθενώνα και να τον «απαθανατίσει» κατά τη διάρκεια των εργασιών αναστήλωσης. Μετά την ολοκλήρωσή της στην Αθήνα, η παρουσίαση θα μεταφερθεί στο Σισμανόγλειο Μέγαρο της Κωνσταντινούπολης αλλά και στο ελληνικό προξενείο στη Νέα Υόρκη.
Γιώτα Βαζούρα
