Οι ευσεβείς πόθοι δεν είναι στρατηγική!

Κάποιοι προσπαθούν να ορίσουν το εθνικό συμφέρον με βάση τις φιλοδοξίες τους, εις τρόπον ώστε να τις υπηρετεί, ενώ πρέπει να συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο: Να ορίζουν τις φιλοδοξίες τους αποκλειστικά με βάση το εθνικό συμφέρον, είτε αυτό αποβαίνει υπέρ τους είτε εναντίον τους. Είτε περιορίζει τις φιλοδοξίες τους είτε συμβαδίζει με αυτές.

Στην πατρίδα μας υπάρχουν δύο σχολές σκέψης περί αυτού. Η πρώτη είναι η σχολή σκέψης που είναι «φιλική προς τον χρήστη» ξένο παράγοντα. Σπεύδει να πάρει θέσεις που εικάζει ότι θα αρέσουν στους συμμάχους ώστε με όπλο αυτές και την προθυμία υλοποίησής τους να αποτελέσουν το εφαλτήριο για την κατάληψη υψηλών θώκων ή για τη διατήρησή τους. Διαγράφει εθνικές θέσεις με τη δουλική σκέψη ότι «απασχολούμε», «ενοχλούμε» και «κουράζουμε» τους συμμάχους. Αφόρητα απολογητική!

Είναι ευδιάκριτη αυτή η σχολή την τελευταία εβδομάδα, έκανε με δυναμισμό την επανεμφάνισή της έπειτα από αγρανάπαυση μηνών. Το πρόβλημα που υπάρχει είναι ότι βασίζεται σε έναν λανθασμένο υπολογισμό: Οι δυνατοί δεν είναι πια τόσο δυνατοί για να επιβάλουν τη θέλησή τους. Οι δυνατοί, επίσης, δεν ενδιαφέρονται τόσο πολύ για τις ηγεσίες της περιοχής. Εχουν αλλού το μυαλό τους.

Η δεύτερη σχολή σκέψης έχει μια ιδιορρυθμία: Διατυπώνεται με βάση το καλώς νοούμενο εθνικό συμφέρον, επενδύει στον χρόνο για τη δικαίωσή της, αλλά δεν προσαρμόζει τις προτεραιότητες της πατρίδας πάνω στα προσωπικά της κίνητρα για υψηλά αξιώματα. Αυτή η σχολή μιλά χωρίς να περιμένει κάτι.

Δείγματα αυτών των σχολών είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε τους δύο τελευταίους μήνες και αναζωπυρώθηκαν εσχάτως. Οι ρεαλιστές της εξωτερικής μας πολιτικής υποβάθμισαν την αξία του καλωδίου και τις επιπτώσεις που θα έχουν οι χειρισμοί της κυβέρνησης στη μελλοντική μας ελευθερία να ορίσουμε το μέλλον μας στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο, και επικεντρώθηκαν στην έναρξη των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

Αλλά το καλώδιο δεν είναι απλώς ένα καλώδιο. Είναι μια άσκηση συνδιαχείρισης προς επιβολή. Η τυχόν έναρξη διαπραγματεύσεων με την Τουρκία πριν υπάρξουν εξελίξεις με το καλώδιο στοχεύει στο πάγωμα των ερευνών και στη διαδικασία της αλληλοενημέρωσης μεταξύ κρατών για θέματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η ιδέα πως είναι ιστορική αποστολή αυτού του πολιτικού συστήματος με αυτούς τους συσχετισμούς να κλείσει την εκκρεμότητα για τα χωρικά ύδατα, την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα όπως όπως, με συμβιβασμό ανάλογο των Πρεσπών και πάνω σε αυτόν τον συμβιβασμό να ικανοποιήσει τις φιλοδοξίες του, όποιο ένδυμα και να ενδυθεί, δεν αλλάζει την ουσία της: Είναι καθαρά καιροσκοπική και εκτός πεδίου εθνικών συμφερόντων. Κανείς δεν θα γίνει ή θα επανεκλεγεί έτσι πρωθυπουργός. Και να το πετύχει, θα έχει υπονομεύσει την εξουσία του.

Ριζοσπαστισμός

Οι άνεμοι που φυσούν στον κόσμο είναι ορμητικοί, ευνοούν τον ριζοσπαστισμό και για να έχει κανείς τη συναίνεση των κοινωνιών στους χειρισμούς του οφείλει να έχει στοιχειώδη επαφή με τα ριζοσπαστικοποιημένα τμήματά της για να τα διαχειριστεί. Κάποτε αυτά ήταν «περιθώριο» ανάξιο λόγου, όχι πια. Το 30% των γερουσιαστών και των βουλευτών των Δημοκρατικών αυτή τη στιγμή είναι απέναντι σε αυτή την κυβέρνηση και σε αυτόν τον πρωθυπουργό του Ισραήλ. Η ιδέα ότι μπορεί κανείς να συνεχίσει με τα παλαιά ιδιώματα ενώ το έδαφος φεύγει κάτω από τα πόδια του και οι παλαιές συμμαχίες που ποντάρουμε δεν έχουν αντίκρισμα ή έχουν αλλά περιορισμένο είναι κάτι που πρέπει να έχουμε απαραιτήτως στο μυαλό μας. Οι αναδυόμενες δυνάμεις επίσης.

Το πολιτικό μας σύστημα, που σπούδασε στη Δύση, έχει τις καταθέσεις του στη Δύση, ταξιδεύει τακτικά στη Δύση, εμμένει στη στατική ανάγνωση του κόσμου. Στην τελευταία συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας διέγραψαν την αναφορά μας για το Δίκαιο της Θάλασσας από το ψήφισμα για τη Λιβύη οι ΗΠΑ και η Κίνα. Ελάχιστοι Ελληνες πολιτικοί έχουν διατηρήσει επαφές με μια χώρα που έχει ήδη πάρει κεφάλι στον κόσμο και διεισδύει με ορμή στις αγορές του κόσμου. Κάποτε το κέντρο βάρους του κόσμου έγερνε προς τη Δύση και άριστα πράτταμε που επενδύαμε όλα τα λεφτά μας εκεί. Αλλά τώρα τι έχουμε; Δυαρχία στην Αμερική. Η μισή εξουσία στον πρόεδρο και η μισή στο Κογκρέσο. Ψυχική ρήξη των ΗΠΑ με το Ισραήλ. Το 60% και άνω των Αμερικανών απορρίπτει τον πόλεμο στον οποίο ενέπλεξε τις ΗΠΑ το Ισραήλ. Χωρίς να είναι το επικρατέστερο σήμερα, η πιθανότητα να χωρίσουν μερικώς οι δρόμοι ΗΠΑ – Ισραήλ με αυτές τις ηγεσίες δεν μπορεί να αποκλειστεί. Πώς θα χαράξεις σχεδιασμό για τη χώρα, όταν όλα είναι στον αέρα; Με ποια Τουρκία θα μιλήσεις; Με αυτήν που φεύγει στα επόμενα χρόνια ή με αυτήν που έρχεται;

Οι ευσεβείς πόθοι δεν είναι στρατηγική. Ο συμβιβασμός και οι συμβιβασμένοι δεν είναι ούτε υπεύθυνη εξωτερική πολιτική ούτε αποτελούν υπόδειγμα ηγεσίας. Τα είπαμε και την προηγούμενη εβδομάδα. Αν δεν είσαι αδιάλλακτος, στα δύσκολα θα σε πάρουν από κάτω.