Το πολύτιμο αρχείο του μεγάλου Νίκου Καββαδία

Δεν είναι πολλές οι φορές που ένα κρατικό έγγραφο γίνεται δεκτό με ευχαρίστηση. Αυτή τη φορά, όμως, η ανακοίνωση των Γενικών Αρχείων του Κράτους για την απόκτηση του αρχείου του σπουδαίου ποιητή μας Νίκου Καββαδία μάς γέμισε χαρά. Στη βιβλιοθήκη μου έχω το «Μαραμπού» και το «Πούσι», στις πρώτες εκδόσεις. Τα είχε αγοράσει ο αδελφός μου, που τότε ταξίδευε με βαπόρια «Ρεθύμνη-Κουλουκουντή»!

Η διάσωση του αρχείου οφείλεται στη φροντίδα με την οποία διαφυλάχθηκε από την αδελφή του ποιητή, Τζένια Καββαδία, και στη συνέχεια από την ανιψιά του, Ελγκα Καββαδία, και τον γιο της, Φίλιππο Χατζόπουλο. Η μακρόχρονη αυτή προσπάθεια διατήρησε ένα πλούσιο και πολυεπίπεδο υλικό, με τεράστια λογοτεχνική, ιστορική και πολιτιστική αξία. Πενήντα και πλέον χρόνια μετά τον θάνατο του ποιητή, το αρχειακό υλικό περνά σε έναν δημόσιο φορέα με αποστολή τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και την εξασφάλιση της μελέτης και της αξιοποίησής του. Σύμβουλος του Αρχείου Καββαδία ορίστηκε ο Μιχάλης Γελασάκης, μελετητής και βιογράφος του ποιητή, ο οποίος θα συνδράμει το έργο της τεκμηρίωσης και της ανάδειξης του αρχειακού υλικού. Καθοριστική για την ολοκλήρωση της διαδικασίας υπήρξε η συμβολή της Καρτερία ΑΜΚΕ, η οποία, μέσω χορηγίας, συνέβαλε στην υποστήριξη των εργασιών που συνδέονται με την ιστορική, φιλολογική και βιογραφική ανάδειξη του αρχείου.

Για το έργο του Νίκου Καββαδία, του σπουδαίου «Μαραμπού», που με τις ποιητικές του συλλογές και τα πεζά του άφησε βαθιά και πολύτιμη ρότα στον κόσμο της θάλασσας και των ναυτικών μας, έχουν μιλήσει όλοι. Και το έργο του έγινε κτήμα όλου του κόσμου, μελοποιημένο από τον Γιάννη Σπανό, τον Θάνο Μικρούτσικο και άλλους δημιουργούς.

Ποιος δεν έχει συγκινηθεί ακούγοντας τη μοναδική ερμηνεία του Κώστα Καράλη στο «Σπασμένο καράβι» και τον «Ιδανικό κι ανάξιο εραστή». Ποιος δεν θαύμασε τις ερμηνείες του Βασίλη Παπακωνσταντίνου και του Γιάννη Κούτρα στους δίσκους με ποίηση Καββαδία σε μουσική Θάνου Μικρούτσικου!

Το αρχείο Καββαδία περιλαμβάνει χιλιάδες ντοκουμέντα που καλύπτουν χρονολογικά μια μεγάλη περίοδο, από τα μέσα του 19ου αιώνα, με οικογενειακά κειμήλια, μέχρι τον θάνατό του στις 10 Φεβρουαρίου 1975. Περιλαμβάνει, ακόμα, υλικό που αφορά την πρόσληψη του έργου του και δημιουργίες που εμπνεύστηκαν από τη ζωή και την ποίησή του. 

Ξεχωριστή θέση κατέχει η εκτεταμένη συλλογή εκατοντάδων φωτογραφιών -πολλές εκ των οποίων ανέκδοτες– που καλύπτουν τη διαδρομή του από τα παιδικά χρόνια, καθώς και έργα τέχνης από επιφανείς ζωγράφους, χαράκτες και γλύπτες.

Τμήμα του αρχείου, ακόμα, αποτελούν τα ναυτικά του βιβλία, τα επαγγελματικά του έγγραφα, σημειωματάρια, ατζέντες, αποκόμματα, περιοδικά, εφημερίδες, βινίλια, πλάκες γραμμοφώνου και κασέτες με ηχογραφήσεις του ίδιου. 

Από τη στήλη «Ακίς» της «Δημοκρατίας»