Η συννεφιά, αγαπητές και αγαπητοί μου αναγνώστες, όσο πυκνή και αν είναι, δεν μπορεί να πνίξει ποτέ το αιώνιο, το ωραίο…
Εκ φύσεως οι μοναχοί είναι ευγενικές ψυχές, αρχοντικές, άψογες, τίμιες, απλές, αληθινές, ήρεμες, διακριτικές, ξένες προς τα μικρά και τα μάταια, με ήθος υψηλό και γλυκύτητα ψυχής! Εχει τη δύναμη ο μοναχός -δίχως ιδιαίτερη προσπάθεια- ν’ αποφορτίζει, να ξεκουράζει, να προσφέρει αφειδώλευτα αγάπη κι ελπίδα αιωνίου ζωής. Η οργή, ο θυμός, η κακία, η αλαζονεία, «παν φαύλον πράγμα» είναι άγνωστα σ’ αυτόν. Δεν ανάβει γύρω του ψεύτικα φώτα για να επικεντρώσει την προσοχή των συνανθρώπων. Αναπνέει προσευχόμενος, προσεύχεται αναπνέων. Ακοίμητη στην καρδιά του η κανδήλα της πίστεως. Ταπεινός, ανεξίκακος, σεμνός, ξένος προς τη σοφιστεία και την πλοκή μύθων, ζει σφιχτοδεμένος με το πνεύμα της Ορθοδοξίας. Κύριο μέλημά του, η σωτηρία της ψυχής. Πρώτη επιδίωξή του, η ζωή που εμπνέει ο Κύριος. Βασικός στόχος του, η είσοδος στη Θεία Βασιλεία. Με οδοδείκτη τον θείον έρωτα πορεύεται στην αγγελική πολιτεία, το κάστρο της Ορθοδοξίας, πάνω στο οποίο υψώνεται και αενάως καταυγάζει ο Τίμιος Σταυρός. Φεύγει από τα εγκόσμια, μέσα στα οποία επιβιώνει και κυριαρχεί κοινωνία αιθεροβαμόνων, με την καχυποψία και την αμφιβολία στο αποκορύφωμά τους. Φεύγει παίρνοντας τη μεγάλη απόφαση, χαρακτηριστικό της μεγάλης καρδιάς του. Η πίστις ανταποκρίνεται στους ευγενέστερους πόθους της καρδιάς, είναι η λαλιά της. Η καρδιά με την πίστη προφέρει εκείνα τα λόγια που δεν προφέρουν τα χείλη.
Το ταπεινό ράσο του ο μοναχός το αισθάνεται απαστράπτουσα δύναμη του μακαρισμού της συνειδήσεώς του! Τον Μοναχισμό τον αισθάνεται ως τον ωραιότερο και γλυκύτερο βίο, μέσ’ από τον οποίο διαχέεται το φως της αγάπης που φωτίζει την καρδιά του και διανοίγει τα μάτια της ψυχής του για να βλέπει τον Θεόν. Πάντοτε αθορύβως περπατά, με τον ανάλαφρο βηματισμό του οσίου, γεμάτος καλοσύνη και στοργή, με βαθιά συνείδηση, με ηθικό χρέος, με ικετευτική προσευχή, με αταλάντευτο προσανατολισμό προς τη μέλλουσα πόλιν, αυτήν που συνεχώς επιζητεί…
Τις σκέψεις αυτές κάνω σαββατόβραδο στον αύλειο χώρο της Μονής Καρακάλλου, ακούγοντας το τάλαντο και βλέποντας τους πατέρες να μπαίνουν στο καθολικό με βαθιά κατάνυξη για ν’ αγρυπνήσουν. «Εισελεύσομαι εις τον οίκον Σου, προσκυνήσω προς ναόν τον άγιόν Σου εν φόβω Σου». Χαρμόσυνες και ειρηνοφόρες αντηχούν οι καμπάνες. Οι ήχοι τους είναι δοξαστικοί και θριαμβικοί, που διαλαλούν τη θεία μελωδία της Ορθοδοξίας και φέρνουν μια ψυχικήν έγερση κι ένα γλυκό κάλεσμα. Ολες οι ιερές ακολουθίες έχουν βυζαντινή μεγαλοπρέπεια!
Τα καντήλια, τα κεριά, οι πολυέλαιοι φωτίζουν λαμπρά τα πρόσωπα του Κυρίου, της Θεοτόκου, των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου -επ’ ονόματι των οποίων σεμνύνεται το πάνσεπτο καθολικόν, όπως λέγεται ο κεντρικός ναός κάθε μοναστηριού-, των διάφορων Αγίων… Σκιές κι εμείς μέσα στις σκιές, γυμνές ψυχές μέσα στις αναμνήσεις της αμαρτίας και πόθοι μέσα στην ανάταση της περισυλλογής και της λυτρώσεως… Ο χορός των μοναχών ψαλτών κατευθύνει την υμνωδία, με φωνή άριστα γυμνασμένη. Αμέσως δημιουργείται υποβλητική ατμόσφαιρα. Ο κανονάρχης συμβάλλει στην επιτυχία της. Ο καθηγούμενος ανεβαίνει στον θρόνο του, οι μοναχοί στηρίζονται στα στασίδια τους και οι προσκυνηταί παρακολουθούμε με βαθυτάτην ευλάβειαν. Οσο περνά η νύκτα, μέσα στη λαμπρή φωταύγεια, στην αρμονία των ύμνων και την μεγαλοπρέπεια των ιερών ακολουθιών, η δέησή μας υψώνεται θερμή προς τη μεγάλη Μάνα του κόσμου και η πίστη μας στήνει αιωνίους βωμούς αγάπης κι ευγνωμοσύνης…
Ολος αυτός ο άγιος χώρος -έν’ απέραντο πανόραμα- ακτινοβολεί πάμφωτος σε μιαν ονειρευτή και άφθαστη μακαριότητα! Στάθηκε στη διαδρομή και τη φθορά του χρόνου, στις δοκιμασίες και τις καταστροφές των βαρβάρων, ακρόπολη της Ορθοδοξίας, φάρος ακοίμητος πίστεως, φωτισμού, ελπίδος. Το Αγιον Ορος δεν είναι μουσείον, ένας κόσμος νεκρός· είναι μία Ιδέα υψηλή, ένα σύμβολο αιώνιο· ζωή είναι και φιλοσοφία της ζωής, Εκκλησία, φύση, ζώσα Ιστορία! Θυσιαστήριο και πνευματικό θησαυροφυλάκιο, βυθισμένο πάντα στην εύγλωττη σιωπή του, έχει μοναδική φωνή του την προσευχή και την υμνωδία…
Από το θείον Ορος θ’ αποστέλλεται πάντα εντολή πνευματικής εγρηγόρσεως κι επιφυλακής, μήνυμα χριστιανικής επαγρυπνήσεως και ψυχικής καθαρότητος. Εστία μοναστική με μοναδική πνευματικήν ακτινοβολία, τόπος προσευχής και μεγαλείου, αξίζει πέρα για πέρα την αγάπη, τον σεβασμό και την αποδοχή μας…
Καθώς ευρίσκομαι στο αρχονταρίκι του μοναστηριού, κοιτώ από τα πολλά παράθυρα προς διάφορες κατευθύνσεις και θυμάμαι τη γλαφυρή περιγραφή του αειμνήστου καθηγητού Ν. Λούβαρι: «Προς ανατολάς απλώνεται ακίνητον το Αιγαίον, μία απέραντος γαλανή θάλασσα, που συγχωνεύεται εις το βάθος με τον ουρανόν. Προς δυσμάς χαίνουν άγριαι χαράδραι, που κατέρχονται από τας κορυφάς του Αθω και φέρουν μέχρις ημών το τραγούδι του βορηά, αδιάκοπον μέσα εις τους πολυτρόπους ψιθύρους του. Τα σήμαντρα μας καλούν εις την Λειτουργίαν με το πρώτο χαμόγελο της αυγής, που σκορπά το φως του επάνω εις τα φρίσσοντα νερά του πελάγους…»
Η συνομιλία, αγαπητές και αγαπητοί μου φιλαγιορείτες αναγνώστες, είναι με τον σεπτό Καθηγούμενο του καρακαλληνού Κοινοβίου, Αρχιμανδρίτη κ. Φιλόθεον:
«Γέροντα, ευλογείτε».
Αρχιμανδρίτης Φιλόθεος Καρακαλληνός: «Ο Κύριος να σας ευλογεί. Καλώς μας ήλθατε, καλώς μας ήλθατε!»
Μ.Μ.: «Γέροντα, καθώς το πρώτο ερέθισμα στη μονή σας το δέχθηκα στο πλαίσιο της θείας λατρείας στο καθολικό, παρακαλώ να ξεκινήσουμε τη συνομιλία μας -για την οποίαν a priori εκφράζω βαθιάν ευγνωμοσύνην- αγιολογικώς· παρακαλώ να μας μιλήσετε για τα Τίμια Λείψανα, τα οποία υπάρχουν εδώ στο μοναστήρι σας. Απ’ όσο γνωρίζω, εδώ στο Αγιον Ορος μεγαλύτερο κειμήλιο δεν είναι ούτε τα σκεύη ούτε τα άμφια ούτε η φύσις ούτε τα κτίρια. Είναι τα τίμια λείψανα των Αγίων, η παρουσία των Αγίων και οι εικόνες οι θαυματουργές».
Αρχιμ. Φ.Κ: «Το Αγιον Ορος είναι το θησαυροφυλάκιο της Εκκλησίας μας, της Ορθοδοξίας μας. Εδώ φυλάσσεται η παράδοσις. Είναι καύχημα της Ορθοδοξίας το Αγιον Ορος. Η Παναγία μας -ως Καθηγουμένη του ιερού τόπου- έχει ορίσει να φυλάσσονται εδώ στις σεβάσμιες μονές της όλ’ αυτά τα τιμαλφή, οι λεγόμενοι θησαυροί του Αγίου Ορους και κυρίως τ’ άγια Λείψανα και οι θαυματουργές εικόνες. Ολες οι ιερές μονές έχουν πλήθος αγίων Λειψάνων. Ετσι και η δική μας μονή έχει τίμια Λείψανα εκατόν πενήντα Αγίων, μικρά και μεγάλα.
Καταρχάς το Τίμιο Ξύλο, που έχουν βέβαια όλες οι μονές του Αγίου Ορους και η δική μας.
Οσον αφορά τα τίμια Λείψανα των Αγίων, θα σας πω τα κυριότερα: Η κάρα του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Μερκουρίου φυλάσσεται, ως επίσης η περικεφαλαία και το ξίφος του· η κάρα του Αγίου Αποστόλου Βαρθολομαίου, η κάρα του Αγίου Κηρύκου του τριετούς, επίσης της Αγίας Μάρτυρος Μηνοδώρας, η κάρα του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Χριστοφόρου, το δεξί χέρι του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου του Στρατηλάτου, που είναι με τη σάρκα, το χέρι του Αγίου Μιχαήλ, Επισκόπου Συνάδων· ακόμη, έχουμε ιερό Λείψανο του Αγίου Χαραλάμπους.
Τώρα θα μου επιτρέψετε να σταθώ για λίγο στο τίμιο Λείψανο του Αγίου Οσιομάρτυρος Γεδεών, ο οποίος εμόνασε εδώ τριάντα επτά συναπτά έτη. Είχε αρνηθεί μικρός τον Κύριον επί Τουρκοκρατίας και μετά ήλθε στο Αγιον Ορος για να μονάσει, ζητώντας συνεχώς το έλεος του Θεού. Στον ναό αυτόν υπηρέτησε ως εκκλησιαστικός. Διάβαζε τα μαρτύρια των αγίων μαρτύρων και πυρακτώθηκε! Εκανε προσωπικόν αγώνα τιτάνιον, έως ότου πυρακτώθηκε τόσο πολύ, που πήγε στο Βελεστίνο -εκεί όπου αρνήθηκε τον Χριστό- για να ομολογήσει. Ομως -βλέπετε η ανθρώπινη αδυναμία- την πρώτη φορά δεν κατόρθωσε· υπαναχώρησε κι επέστρεψε. Ομως ήταν ασίγαστη μέσα του η έφεση για το μαρτύριο. Κάποια στιγμή άκουσε φωνήν από τον Παντοκράτορα να του λέγει: “Οστις με ηρνήθη ενώπιον των ανθρώπων, αρνήσωμαι καγώ αυτόν έμπροσθεν του Πατρός μου”. Τότε κατάλαβε ότι ήλθε η ώρα· εκ δευτέρου παίρνει ευλογίαν από τους Πατέρας και πηγαίνει πάλι στο Βελεστίνο στον ίδιον τον πασά στον οποίον είχεν αρνηθεί τον Χριστόν και αυτή την φορά Τον ομολόγησε. Μάλιστα τους εξεβίαζε με τον τρόπο του ο Αγιος Γεδεών, για να πετύχει το μαρτύριο· τους ερέθιζε. Τους έλεγε λόγια εναντίον του Μωάμεθ, για να τους προκαλέσει. Οπότε, τον συνέλαβαν οι Τούρκοι μανιωδώς και τον οδήγησαν στον Τύρναβο, στον ανώτερο κριτήν. Εκεί υπέστη φρικτά βασανιστήρια. Οποιος διαβάσει τον βίο του Αγίου Οσιομάρτυρος Γεδεών μένει άναυδος. Του έκοψαν ένα-ένα χέρι, ένα-ένα πόδι…
Ο Αγιος είχε προφητεύσει για την Επανάσταση που ακολουθούσε. Το 1818 έγινε το μαρτύριό του, έπειτα από τρία χρόνια έγινε η Επανάστασις. Είχε προφητεύσει σ’ έναν νεοφώτιστο Κωνσταντίνον εξ Εβραίων, που του ζήτησε βοήθεια για να στερεωθεί. Είναι θαυμαστός ο βίος του Αγίου Οσιομάρτυρος Γεδεών. Εχουμε ιερά Λείψανά του εδώ. Η τιμία κάρα του είναι στον Τύρναβον.
Εχουμε και πολλά άλλα τμήματα πολλών Αγίων. Τις περισσότερες ημέρες του χρόνου βγάζουμε λείψανα αυτών που εορτάζουν και προσκυνούμε.
Εκτός του Τιμίου Ξύλου και των τιμίων Λειψάνων, έχουμε και εικόνες περίπυστες, τις οποίες ιδιαιτέρως αγαπούν οι μοναχοί και τις κατασπάζονται ευλαβώς· αναφέρομαι στην θαυματουργόν εικόνα της Παναγίας της Γοργοεπηκόου, καθώς και στην εικόνα των ενηγκαλισμένων πρωτοκορυφαίων Αποστόλων, ως επίσης και σ’ εκείνην των δώδεκα Αποστόλων.
Μανώλης Μελινός
Θεολόγος, συγγραφέας,
διευθυντής Βιβλιοθήκης της Ι. Συνόδου
