Στα χαρτιά κινδυνεύει να μείνει το περίφημο σχέδιο για το «Ταμείο Ανάπτυξης» και την «Αναπτυξιακή Τράπεζα Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων» που εξαγγέλλει σχεδόν κάθε εβδομάδα η ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης, καθώς οι σκληρές απαιτήσεις της τρόικας θα δημιουργήσουν σοβαρές αντιδράσεις στην Αθήνα. Η τρόικα δέχθηκε αρχικά τη σύσταση της «Αναπτυξιακής Τράπεζας Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων», υπό την προϋπόθεση ότι στη λειτουργία της δεν πρόκειται να εμπλακεί καμία ελληνική τράπεζα και ότι η έδρα και η διαχείρισή της θα γίνονται από το Λουξεμβούργο. Και ενώ στο υπουργείο Ανάπτυξης συμφώνησαν στο συγκεκριμένο σχέδιο, στη συνέχεια -όταν κατάλαβαν ότι θα υπάρξουν σοβαρές αντιδράσεις- άρχισαν να εφευρίσκουν διάφορες αφορμές ώστε να μην προχωρήσει!
Η τράπεζα για τη στήριξη των μικρομεσαίων θα δημιουργούνταν με αρχικό κεφάλαιο περί τα 400.000.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 300.000.000 θα προέρχονται από κονδύλια του ΕΣΠΑ, ενώ περί τα 100.000.000 ευρώ θα έβαζε η γερμανική κρατική επενδυτική τράπεζα KfW. Οι Κ. Χατζηδάκης και Νότης Μηταράκης, που διαφημίζουν επί μήνες το σχέδιο για την αναπτυξιακή τράπεζα και το «Αναπτυξιακό Ταμείο», ενώ δηλώνουν ότι πραγματοποιούν σειρά επαφών σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή ώστε να προσελκύσουν πρόσθετα κεφάλαια, παραλείπουν να αναφέρουν ότι η διαχείριση θα γίνεται από το Λουξεμβούργο, χωρίς την ανάμειξη ελληνικών τραπεζών.
Για να καθυστερήσουν την υπόθεση έχουν αρχίσει να «φουσκώνουν» το Ταμείο υποστηρίζοντας ότι θα μπουν πρόσθετα κεφάλαια από ελληνικά ιδρύματα (Ωνάση, Νιάρχου κ.λπ.) και από Αραβες. Ειδικά η συμμετοχή των τελευταίων θεωρούνταν σίγουρη, αλλά στις πρόσφατες επαφές αντιπροσωπίας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στην Αθήνα διαπιστώθηκε ότι το Ταμείο βρίσκεται στον αέρα. Στο υπουργείο γνωρίζουν ότι εκκρεμεί σειρά αποφάσεων για τον τρόπο λειτουργίας και διαχείρισης του Ταμείου, οι οποίες, όταν ανακοινωθούν, θα προκαλέσουν σοβαρές αντιδράσεις.
Το παράλογο της ιστορίας, που δείχνει την υποκριτική στάση τόσο της ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης όσο και των εκπροσώπων της τρόικας, είναι το γεγονός ότι θέλουν να δημιουργήσουν Ταμείο στήριξης των μικρομεσαίων με εξ αποστάσεως διαχείριση και χωρίς συμμετοχή των τοπικών τραπεζών. Την ίδια στιγμή ανώτερα στελέχη της KfW έχουν υποστηρίξει ότι «χωρίς κρατική τράπεζα ανάπτυξης δύσκολα θα υπάρξει ανασυγκρότηση της Ελλάδας». Προ μηνών, σε εκδήλωση για την οικονομία, ο αντιπρόεδρος της KfW Lutz – Christian Funke επέμεινε ότι «χωρίς ελληνικές τράπεζες δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν τα έργα υποδομής».
Ο ίδιος είχε υποστηρίξει ότι η Γερμανία ανασυγκροτήθηκε δύο φορές (μία μετά τον πόλεμο και μία με την ενοποίηση της Ανατολικής Γερμανίας) και η εμπειρία δείχνει ότι οι ιδιωτικές τράπεζες δεν πρόκειται να αναλάβουν μόνες τους το ρίσκο των μεγάλων επενδύσεων που απαιτούνται για την επιστροφή στην ανάπτυξη. Απαιτείται μια κρατική αναπτυξιακή τράπεζα, η οποία θα μοιραστεί το ρίσκο με τον ιδιωτικό τομέα. Ετσι, την ίδια στιγμή που Γερμανοί επίσημοι τονίζουν τη σημασία ενίσχυσης του τοπικού τραπεζικού συστήματος, κάποιοι άλλοι Γερμανοί επίσημοι προωθούν την ιδέα δημιουργίας Ταμείου για τους μικρομεσαίους χωρίς τις ελληνικές τράπεζες. Φυσικά, η ηγεσία του ΥΠΑΝ κωλυσιεργεί, υπό το πρόσχημα ότι αναζητεί πρόσθετα κεφάλαια, χωρίς να λέει κουβέντα για την ταμπακιέρα.
Στόχος της «Αναπτυξιακής Τράπεζας Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων» θα ήταν η ενίσχυση της ρευστότητας στην αγορά. Η πρόσφατη απόφαση για μεταφοράς έδρας του ομίλου Βιοχάλκο με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας και την εξυπηρέτηση του τραπεζικού δανεισμού δείχνει ότι ακόμα και υγιείς επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν προβλήματα. Παρά τις υποσχέσεις του ΥΠΑΝ, εκτιμάται ότι λείπουν από την ελληνική αγορά περί τα 18 δισ. ευρώ ρευστότητας, τα οποία είναι δύσκολο να καλυφθούν. Μέτρα όπως το «Αναπτυξιακό Ταμείο» αποτελούν στην ουσία ασπιρίνες, αλλά αντιμετωπίζονται θετικά (υπό όρους) από την αγορά, καθώς θεωρείται ότι θα συμβάλουν στη διάσωση εταιριών. Το καθεστώς παρατεταμένης ασφυξίας απειλεί εξαγωγικές επιχειρήσεις, ακόμα και ισχυρούς ομίλους με τεράστια συμμετοχή στο ελληνικό ΑΕΠ.
Κίνδυνος να χαθούν 1,14 δισ.
Στην ουσία, στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες σκέφτονται να «πακετάρουν» τα δισεκατομμύρια που βρίσκονται στα αζήτητα σε ένα «Αναπτυξιακό Ταμείο», στη διαχείριση του οποίου θα έχουν αυξημένο ρόλο. Στο νέο Ταμείο θα ενταχθούν και τα κονδύλια, περί τα 18 δισ. ευρώ, από το επόμενο ΕΣΠΑ (για την περίοδο 2014-2020). Ετσι, θα έχουν ένα «νέο Σχέδιο Μάρσαλ» με χρήματα που η Ελλάδα ούτως ή άλλως θα έπρεπε να πάρει, αλλά αδυνατεί να απορροφήσει, παρά τους πανηγυρισμούς του υπουργείου Ανάπτυξης. Ενάμιση χρόνο πριν από την ολοκλήρωση του ΕΣΠΑ και ενώ βρισκόμαστε εν μέσω βαθιάς οικονομικής κρίσης, η Ελλάδα έχει καταφέρει το απίστευτο: Εχει απορροφήσει σχεδόν τα μισά από τα κοινοτικά κονδύλια και σήμερα εκκρεμεί η απορρόφηση περίπου 10 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα κινδυνεύει να χάσει περί το 1,14 δισ. ευρώ από κονδύλια του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (Γ’ ΚΠΣ) που θα έπρεπε να απορροφηθούν ως το 2008.
