Κόκκινο συναγερμό στους κόλπους των Ελλήνων επιστημόνων σήμανε, το μεσημέρι του Σαββάτου, το ξέσπασμα των σεισμογράφων λόγω της ισχυρής δόνησης μεγέθους 6,3 Ρίχτερ στην «ουρά» του… καταραμένου ρήγματος της Ανατολίας, που διατρέχει την Τουρκία και το οποίο έχει δώσει τους φονικούς σεισμούς του 1999 σε Ιζμίτ (Νικομήδεια) και Ντιζτσέ. Ο επιφανειακός και μεγάλης διάρκειας σεισμός (που αρχικά εκτιμήθηκε στα 6,5 Ρίχτερ από το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο Αθηνών) σημειώθηκε στις 12.25, με επίκεντρο τον θαλάσσιο χώρο μεταξύ της Σαμοθράκης και της Λήμνου -στην υψηλής σεισμικότητας ζώνη των (ενεργών) ρηγμάτων της τάφρου του βορείου Αιγαίου- και προκάλεσε πανικό στους κατοίκους της Λήμνου αλλά και σε περιοχές της Τουρκίας, όπου καταγράφηκαν σοβαρές υλικές ζημιές και τραυματισμοί.
Δύο 24ωρα μετά τα 6,3 Ρίχτερ (ή 6,9 Ρίχτερ, σύμφωνα με διεθνή σεισμολογικά κέντρα) οι Ελληνες επιστήμονες δεν μπορούν να καταλήξουν με βεβαιότητα για το εάν επρόκειτο για τον κύριο σεισμό, ενώ, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, η ανησυχία φαίνεται ότι «μεταφέρεται» τώρα περισσότερο προς την Κωνσταντινούπολη! «Και αυτό γιατί τα επίκεντρα των δονήσεων που έχουν διαδεχτεί τα 6,3 Ρίχτερ του Σαββάτου εντοπίζονται πλέον πιο ανατολικά. Αυτό σημαίνει ότι η σεισμική δραστηριότητα κινείται προς την Τουρκία» εξηγεί στη «δημοκρατία» ο καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και αντιπρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας Ευθύμιος Λέκκας. Μάλιστα, ο ίδιος περιμένει δονήσεις της τάξης των 5,7-5,8 Ρίχτερ, προκειμένου να γίνει ασφαλέστερη εκτίμηση ότι η εξέλιξη του φαινομένου βαίνει προς εκτόνωση. Μέχρι χθες το βράδυ, πάντως, είχαν σημειωθεί δεκάδες δονήσεις, με τη μεγαλύτερη να είναι 5 Ρίχτερ.
«Η σεισμική ακολουθία είναι πλούσια και κάθε μέρα που περνάει θα έχουμε ασφαλέστερη εικόνα για το αν επρόκειτο για τον κύριο σεισμό. Η δραστηριότητα δείχνει να εξελίσσεται ομαλά και πιθανώς η δόνηση του Σαββάτου να ήταν το κύριο γεγονός, ωστόσο πάντα είναι κρίσιμο το πρώτο 48ωρο» επισημαίνει ο διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Γεράσιμος Παπαδόπουλος. Τα ρήγματα στην τάφρο του βορείου Αιγαίου μπορούν να δώσουν σεισμούς από 6,5 έως 7,5 βαθμούς, ωστόσο το… πλεονέκτημά τους είναι ότι εντοπίζονται υποθαλάσσια και άρα οι επιπτώσεις είναι περιορισμένες στις κατοικημένες περιοχές. Αυτό αναφέρει ο καθηγητής Νεοτεκτονικής και Παλαιοσεισμολογίας, κοσμήτορας της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ, Σπύρος Παυλίδης: «Η δυναμικότητα και η προϊστορία της ενεργοποίησης των ρηγμάτων της τάφρου δεν αποκλείει τη συνέχιση της σεισμικής δραστηριότητας τόσο στον σεισμογόνο χώρο του σημερινού σεισμού όσο και σε άλλα τμήματα της ζώνης πέραν αυτού, όπως ήδη εκδηλώνεται στον κόλπο του Σάρου βορειοανατολικότερα. Πλέον μελετούμε τα γειτονικά ρήγματα, προκειμένου να διαπιστώσουμε εάν και πώς έχουν ενεργοποιηθεί».
Το «ξύπνημα» της προέκτασης του ρήγματος της Ανατολίας στο βόρειο Αιγαίο έγινε αισθητό από την Αλεξανδρούπολη έως την Αττική, τα τουρκικά παράλια και τη Βουλγαρία. Τραυματισμοί πολιτών (λόγω της… πανικόβλητης αντίδρασής τους) σημειώθηκαν σε περιοχές της Τουρκίας, ενώ στη Λήμνο μια Βρετανίδα τουρίστρια τραυματίστηκε ελαφρά όταν κατέπεσε τμήμα ψευδοροφής στο αεροδρόμιο του νησιού. Ζημιές υπέστη και το Αρχαιολογικό Μουσείο Μύρινας, ενώ με δηλώσεις του ο δήμαρχος Λήμνου Αντώνης Χαντζηδιαμαντής εξέφρασε ανησυχία για το αν το μουσείο θα είναι επισκέψιμο κατά τη διάρκεια της τουριστικής σεζόν. Πάντως, από την πρώτη στιγμή στο νησί μετέβησαν ο υπουργός Εσωτερικών Γιάννης Μιχελάκης (που βρισκόταν σε ανοιχτή επικοινωνία με τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά), ο γ.γ. Πολιτικής Προστασίας Πάτροκλος Γεωργιάδης και ο αρχηγός της Πυροσβεστικής, αντιστράτηγος, Βασίλης Παπαγεωργίου. Οπως ανακοίνωσε και ο κ. Μιχελάκης, ο σεισμός προκάλεσε την κατάρρευση 11 παλιών κτισμάτων, ζημιές σε ακόμα 13 σπίτια, δύο εκκλησίες, ενώ διαπιστώθηκαν μικρές ρωγμές σε τρία σχολεία.
Ελένη Ευαγγελοδήμου
