Πολιτικοστρατιωτική κίνηση αντιπερισπασμού θεωρείται από επιτελείς και εμπειρογνώμονες η μεγάλη τουρκική δραστηριότητα στο Αιγαίο, που κλιμακωνόταν όλες τις προηγούμενες ημέρες όταν και διεξαγόταν η μεγάλη άσκηση «Beyaz Firtina». Παραβιάσεις των ελληνικών χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου μας σημειώνονταν με πρωτοφανή συχνότητα, κρατώντας τις Ενοπλες Δυνάμεις σ’ επιφυλακή. Την ίδια στιγμή οι Ελληνες πολίτες έβλεπαν στ’ αποτελέσματα των ευρωεκλογών την επίδειξη δυνάμεως του τουρκικού αυτονομιστικού κόμματος, που κατέβαινε στη Θράκη με το ψευδεπίγραφο όνομα Κόμμα Ισότητας Ειρήνης και Φιλίας.
Επισημαίνοντας ότι η Θράκη βρίσκεται στο στόχαστρο του τουρκικού επεκτατισμού, Ελληνες επιτελείς τόνιζαν ότι ανέκαθεν η τακτική των Τούρκων ήταν παραπλανητική και απέβλεπε στο να στρέφει το ενδιαφέρον των Αθηνών προς το Αιγαίο, σαν να ήταν εκεί ο πρώτος στόχος τους. Υπογράμμιζαν ότι μια τουρκική επιτυχία στη Θράκη δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια de facto προώθηση των τουρκικών διεκδικήσεων και στο Αιγαίο, ενώ δεν θα μπορούσε να συμβαίνει το αντίθετο. Δηλαδή τετελεσμένα στο Αιγαίο σε καμιά περίπτωση δεν επηρεάζουν την κατάσταση στη Θράκη.
Από στρατιωτικής πλευράς, πάντως, και επειδή η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να επιτρέψει να δημιουργηθεί κανένα τετελεσμένο εις βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων μας, η αντίδραση ήταν άμεση. Με εντολή του αρχηγού ΓΕΕΘΑ στρατηγού Μ. Κωσταράκου για δύο συνεχόμενες ημέρες πραγματοποιήθηκαν ασκήσεις «Πυρπολητής», δηλαδή αιφνιδιαστικές, μη προγραμματισμένες ασκήσεις διάφορων κλιμακίων, για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών. Μάλιστα, η δεύτερη ενεργοποίηση του «Πυρπολητή» συνέπεσε με τη μετάβαση του υπουργού Εθνικής Αμύνης κ. Δ. Αβραμόπουλου στην Κάρπαθο για τις εκδηλώσεις τιμής και μνήμης του ήρωα αεροπόρου Κωνσταντίνου Ηλιάκη. Συνδυάζοντας την άσκηση με μια επίδειξη των ικανοτήτων τους, οι δυνάμεις αντιδράσεως του ΓΕΕΘΑ είχαν καταλάβει επίκαιρες θέσεις στο νησί, ολοκληρώνοντας σενάρια αποτροπής του εχθρού ή και ανακαταλήψεως στρατηγικών σημείων.
Κάτω από τη μύτη των Τούρκων, οι οποίοι ολοκλήρωναν τη δική τους άσκηση, το ΓΕΕΘΑ έθεσε σε εφαρμογή τακτικές που συνδυάζουν την κλασική αξιοποίηση του στρατιωτικού εξοπλισμού αλλά και τη μη συμβατική χρήση διάφορων μέσων. Σε πραγματικές συνθήκες αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα οι εισβολείς του Αιγαίου να βρεθούν αντιμέτωποι με πολύ δυσάρεστες εκπλήξεις. Πρόκειται για σχέδια με πολύ υψηλή διαβάθμιση ασφαλείας, η μέχρι σήμερα εφαρμογή των οποίων έχει στεφθεί από απόλυτη επιτυχία.
Από την άλλη πλευρά, οι κινήσεις των Τούρκων έχουν καταγραφεί και αναλύονται διεξοδικά ώστε να υπάρξουν συμπεράσματα που πιθανόν να οδηγήσουν σε αναθεωρήσεις σχεδίων. Μέχρι στιγμής δεν προκύπτουν σημαντικές αλλαγές στην τακτική των Τούρκων, με μοναδική ίσως παρατήρηση τον μεγάλο όγκο δυνάμεων που χρησιμοποιούν σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Οι εργαζόμενοι στον Σκαραμαγκά θα εργαστούν για τα υποβρύχια
Αισιοδοξία επικρατεί στο Πολεμικό Ναυτικό αναφορικά με το ξεκίνημα των εργασιών για την ολοκλήρωση του ταλαιπωρημένου προγράμματος των νέων υποβρυχίων τύπου 214. Ηδη το αρμόδιο ναυτικό κλιμάκιο έχει ανασυγκροτηθεί, ενώ πολλοί εργαζόμενοι των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά έχουν προσέλθει να υπογράψουν ότι θα εργασθούν για να παραδοθούν τα υποβρύχια, αν και δεν έχουν όλοι αναλάβει κάποιο έργο. Θεωρείται βέβαιο ότι κάποιοι από τους εργαζομένους, οι οποίοι στο μεταξύ έχουν βρει δουλειά αλλού, δεν θα εμφανισθούν τελικά, αλλά η μέχρι στιγμής μεγάλη προσέλευση θεωρείται πολύ θετικό δείγμα. Οσο περισσότεροι εργαζόμενοι μετέχουν τόσο λιγότερες είναι οι πιθανότητες να υπάρξουν πολιτικές ή συνδικαλιστικές αντιδράσεις που θα θέσουν σε κίνδυνο την προσπάθεια του Ναυτικού.
Ηδη έχει αρχίσει η διαδικασία για τη φόρτιση των μπαταριών των δύο πρώτων υποβρυχίων (ενός 214 και του εκσυγχρονισμένου 209), που είναι το πρώτο βήμα για την ενεργοποίησή τους. Στο μεταξύ, πρέπει να γίνουν αρκετές εργασίες για την αποκατάσταση των χώρων του ναυπηγείου. Τόσο στα υπόστεγα των συνεργείων όσο και στα γραφεία ακόμη είναι εμφανή τα σημάδια της εγκαταλείψεως, καθώς στα περίπου δύο χρόνια που έχει μπει λουκέτο δεν πλησίασε άνθρωπος, με αποτέλεσμα να μην είναι πλέον λειτουργικά.
Με τον ρυθμό που προχωρούν οι εργασίες αναμένεται ότι πολύ σύντομα θα αρχίσουν οι εργασίες πάνω στα ίδια τα υποβρύχια. Ετσι σε λίγους μήνες στον «Πιπίνο», το δεύτερο 214, θα εφαρμοσθούν οι βελτιώσεις που έγιναν στον «Παπανικολή», ώστε και αυτός να παραδοθεί στον Στόλο μετά τις προγραμματισμένες δοκιμές εν πλω. Ετσι, αμέσως θα επιτευχθούν σημαντικές οικονομίες κλίμακος, καθώς το κόστος τού να διατηρούνται επιχειρησιακά δύο υποβρύχια είναι ελάχιστα υψηλότερο από αυτό του ενός. Για παράδειγμα, οι φιάλες υδρογόνου και οξυγόνου για τον ανεφοδιασμό του συστήματος αναερόβιας προώσεως κάτω από το νερό είναι σχεδιασμένες για ταυτόχρονη προετοιμασία δύο υποβρυχίων. Αν ανεφοδιάζεται μόνο ένα -όπως γίνεται την τελευταία διετία στην Ελλάδα-, οι μισές ποσότητες πηγαίνουν χαμένες.
Ταυτόχρονα θα γίνουν οι τελευταίες απαραίτητες επιθεωρήσεις στον «Ωκεανό», το εκσυγχρονισμένο τύπου 209, το οποίο μπορεί αμέσως να επιστρέψει στην οργανική δύναμη της Διοικήσεως Υποβρυχίων.
Στο μεταξύ, συνεχίζοντας την προσπάθεια να ανατρέψει τις εντυπώσεις που είχαν δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια, το Πολεμικό Ναυτικό έχει φέρει και αυτό το Σαββατοκύριακο στο λιμάνι του Πειραιά το πρώτο της κλάσεως, τον «Παπανικολή». Το υποβρύχιο παρέμεινε ανοιχτό για επισκέψεις του κοινού, ώστε και οι πλέον δύσπιστοι να δουν ότι δεν «γέρνει» και να ακούσουν από τα μέλη του πληρώματός του πόσο περήφανοι είναι που υπηρετούν σ’ αυτό, που το χαρακτηρίζουν ως το καλύτερο υποβρύχιο του κόσμου.
Απόντες από τις διεθνείς συνεργασίες
Μη επανδρωμένα αεροχήματα, δορυφορικές επικοινωνίες, συστήματα εναέριου ανεφοδιασμού, δίκτυα διοικήσεως για πολυεθνικές επιχειρήσεις και κυβερνοπόλεμος αποτελούν τους κατευθυντήριους άξονες για τον Ευρωπαϊκό Αμυντικό Οργανισμό. Μάλιστα, στα συστήματα ανεφοδιασμού και στα μη επανδρωμένα επικεντρώνεται η βιομηχανική προσπάθεια των κρατών-μελών από την οποία, για ακόμη μια φορά, η Ελλάδα απουσιάζει. Το γεγονός ότι το σύνολο της κρατικής αμυντικής βιομηχανίας μας έμεινε τεχνολογικά πολύ πίσω τις δύο τελευταίες δεκαετίες την υποχρεώνει σήμερα να δίνει αγώνα επιβιώσεως, χωρίς την παραμικρή δυνατότητα να συμμετάσχει σε σχήματα συμπαραγωγής που δημιουργούνται στην Ευρώπη.
Σε αντίθεση με τις εξαγγελίες των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ που διαχειρίσθηκαν τα μεγάλα εξοπλιστικά, από τα συμβόλαια που υπογράφτηκαν ούτε βιομηχανικές συνεργασίες θεμελιώθηκαν ούτε μεταφορά τεχνολογίας έγινε ούτε τα ελληνικά εργοστάσια απέκτησαν υποδομές για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις προκλήσεις του μέλλοντος. Φωτεινή εξαίρεση αποτελούν λίγες εταιρίες του ιδιωτικού τομέα, που ελάχιστα υποστηρίζονται και προσπαθούν να επιβιώσουν στο αντίξοο περιβάλλον της κρίσεως.
Το χειρότερο είναι ότι, σε αντίθεση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δεν έχει γίνει ακόμη εξορθολογισμός των εργοστασίων, με αποτέλεσμα να πασχίζουν σήμερα να επιβιώσουν, χωρίς εξαγωγικό προσανατολισμό και καλύπτοντας μετά βίας τις ανάγκες του Ελληνικού Στρατού σε υλικά μάλλον παρωχημένων τεχνολογιών.
Αναλύοντας τα αποτελέσματα της ελληνικής προεδρίας στην Ε.Ε., στις αναφορές σχετικά με την κοινή αμυντική οργάνωση δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά στην ελληνική αμυντική βιομηχανία ή σε κοινά προγράμματα στα οποία θα μπορούσε να έχει συμμετοχή. Τη στιγμή κατά την οποία χώρες όπως η Πολωνία και η Αυστρία, οι οποίες ποτέ δεν είχαν αμυντικές δαπάνες ανάλογες με τις ελληνικές, έχουν κάνει πολύ σημαντικά βήματα, επενδύοντας σε καινοτομίες.
Στο μεταξύ, ήδη μπαίνουμε στον έκτο μήνα του έτους, που σημαίνει ότι στενεύουν τα περιθώρια για τη μεγαλύτερη ελληνική αμυντική βιομηχανία, τα ΕΑΣ. Μέχρι τον επόμενο Δεκέμβριο θα πρέπει να έχουν αποδείξει τη βιωσιμότητά τους και μέχρι στιγμής εξακολουθούν να στηρίζονται σε κατασκευές πυρομαχικών για την Ελλάδα, με ελάχιστο εξαγωγικό έργο.
Ευθύμιος Πέτρου
