Να «ξορκίσει» τη ρητή πρόβλεψη του καταστατικού του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), που ξεκαθαρίζει ότι η ένταξη μιας χώρας σε προληπτική γραμμή στήριξης συνεπάγεται την υπογραφή Μνημονίου, επιχειρεί αγωνιωδώς η κυβέρνηση, χωρίς όμως να κάμπτει τις αντιρρήσεις των δανειστών μας. Το Μέγαρο Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο προσπαθούν να πείσουν τους Ευρωπαίους εταίρους μας ότι με την αξιοποίηση μέρους ή του συνόλου του αποθεματικού του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), που φθάνει τα 11 δισ. ευρώ, και με τις επιστροφές κερδών από ελληνικά ομόλογα που κατέχουν οι κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης θα καλυφθούν κατά ένα μεγάλο μέρος οι χρηματοδοτικές ανάγκες της διετίας 2015-2016, οι οποίες ξεπερνούν τα 25 δισ. ευρώ. Υποστηρίζουν δε ότι εφόσον τα χρήματα αυτά έχει συμφωνηθεί να δοθούν στην Ελλάδα με βάση την υφιστάμενη δανειακή σύμβαση, μπορεί να αποφευχθεί η υπαγωγή σε κάποιο από τα δύο προγράμματα προληπτικής στήριξης του ESM.
«Μπάζει νερά»
Το σχέδιο αυτό, όμως, «μπάζει νερά» για δύο λόγους: (α) εφόσον υπάρχουν τα προγράμματα του ESM, οι Ευρωπαίοι δεν θα αποδεχθούν εύκολα τη δημιουργία ειδικού σχήματος για την Ελλάδα και (β) η δυνατότητα χρήσης του αποθεματικού του ΤΧΣ για άλλους σκοπούς, πέραν της ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών, δεν θα φανεί πριν από τον Ιούνιο έως Σεπτέμβριο του 2015, όπως τόνισε πρόσφατα ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ, και επιπλέον προϋποθέτει την έγκριση των Ευρωπαίων.
Οπως έχει επισημάνει η «δημοκρατία», ο ESM διαθέτει δύο προγράμματα προληπτικής στήριξης, με διάρκεια ένα έτος και δυνατότητα επέκτασης για άλλους 6+6 μήνες:
Την Προληπτική Γραμμή Χρηματοδότησης υπό Ορους (PCCL), που είναι ηπιότερη και προϋποθέτει βιώσιμο δημόσιο χρέος, τήρηση των δεσμεύσεων που προβλέπει η Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος, ιστορικό πρόσβασης στις αγορές με λογικούς όρους και απουσία προβλημάτων φερεγγυότητας των τραπεζών.
Τη Γραμμή Χρηματοδότησης υπό Ενισχυμένους Ορους (ECCL), που είναι αυστηρότερη και αφορά χώρες που δεν πληρούν τους όρους της PCCL. Συνεπάγεται ενισχυμένη εποπτεία και διορθωτικά μέτρα που επιβάλλονται από την Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στη χώρα που εντάσσεται στο πρόγραμμα. Η κυβέρνηση θέλει πάση θυσία να αποφύγει την ένταξη της Ελλάδας στην ECCL, λόγω της ενισχυμένης εποπτείας που επιφέρει.
Το καταστατικό του ESM ορίζει ότι η προληπτική στήριξη συνοδεύεται από υποχρέωση για υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, εξαμηνιαίους ελέγχους, μηχανισμό αυτόματης διόρθωσης πιθανών αποκλίσεων από τους δημοσιονομικούς στόχους και προληπτική εποπτεία του εθνικού προϋπολογισμού. Ολα αυτά θα περιλαμβάνονται σε σχετικό Μνημόνιο που θα υπογράψει η χώρα η οποία θα ενταχθεί σε οποιοδήποτε από τα δύο προγράμματα. Η σύνταξη του Μνημονίου και η άσκηση της εποπτείας θα γίνουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, όπου είναι εφικτό, μαζί με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ)», αναφέρεται στο καταστατικό.
Μάριος Ροζάκος
