Υψηλά τον πήχη για τον διάδοχό του Νίκο Δένδια άφησε στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας ο Δ. Αβραμόπουλος. Εχοντας δώσει λύσεις σε θεσμικά ζητήματα που χρόνιζαν και έχοντας ξεκινήσει το εξοπλιστικό πρόγραμμα που στην ουσία επανεκκινεί τις Ενοπλες Δυνάμεις, μετά τη λαίλαπα Βενιζέλου – Μπεγλίτη, ο δρόμος φαίνεται μάλλον ομαλός για τον νέο υπουργό.
Τα πράγματα βέβαια πολύ σπάνια είναι έτσι όπως φαίνονται στην επιφάνεια. Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας έχει να αντιμετωπίσει μια σειρά από ζητήματα που είναι ανοιχτά πάνω στο γραφείο του είτε, πολύ σύντομα, θα ξεπεταχτούν από εκεί που δεν το περιμένει κανείς.
Το «φυλάξαι ταγαθά χαλεπώτερον του κτήσασθαι» έλεγε κάποτε ο ρήτορας Δημοσθένης. Αυτό ισχύει για τη διαδικασία αναδιοργανώσεως των Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία μετά μια δεκαετία παλινωδιών βρίσκεται πλέον σε καλό δρόμο. Ομως, η αναδιοργάνωση αυτή είχε αντιμετωπίσει ισχυρότατες αντιδράσεις, κυρίως από τοπικούς παράγοντες των περιοχών στις οποίες τα στρατόπεδα έκλειναν, και μπόρεσε να προχωρήσει μόνο χάρη στην ισχυρότατη πολιτική στήριξη που έδωσε στα Γενικά Επιτελεία ο απελθών υπουργός.
Είναι τώρα πολύ πιθανό μετά την αποχώρηση του κ. Αβραμόπουλου όλοι αυτοί να επανεμφανισθούν προσπαθώντας να πείσουν τον νέο υπουργό ότι οι αποφάσεις ήταν λάθος και συνιστούν τεράστιο πολιτικό κόστος. Κάτι ανάλογο είχε συμβεί και το 2004, όταν η ειλημμένη απόφαση να μη μείνει στρατιωτική μονάδα δυτικώς του Νέστου ανετράπη και στρατόπεδα που είχαν αδρανοποιηθεί άνοιξαν πάλι, πισωγυρίζοντας τον οργανωτικό εκσυγχρονισμό του Στρατού και επιβαρύνοντας τον προϋπολογισμό αδικαιολόγητα.
Περίπου τα ίδια ισχύουν και στον τομέα των αμυντικών προμηθειών, όπου ο προσανατολισμός είναι η υποστήριξη των συστημάτων που υπάρχουν ώστε όλα να καταστούν λειτουργικά. Μπορεί οι λύσεις που δρομολογήθηκαν να μην είναι όλες τέλειες και σίγουρα ο νέος υπουργός θα βρεθεί αντιμέτωπος με στρατιές «ειδικών» εντός και εκτός υπηρεσίας, ο καθένας από τους οποίους θα έχει «στο τσεπάκι» τη βέλτιστη λύση για κάθε πρόβλημα.
Σε αυτήν την περίπτωση είναι σημαντικό να μην υπάρξουν βιασύνες, ώστε ο νέος υπουργός να δει το βάθος της θεσμικής διαδικασίας που έχει ακολουθηθεί ως σήμερα και ενδεχομένως να κάνει διορθωτικές κινήσεις, χωρίς όμως να προκαλέσει ανατροπές στη διαδικασία, οι οποίες θα διαταράξουν τον γενικότερο προγραμματισμό. Δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια για τέτοιες ανατροπές, μια και, χάρη στους κ. Βενιζέλο και Μπεγλίτη, οι Ενοπλες Δυνάμεις είχαν εγκαταλειφθεί επί περίπου τέσσερα χρόνια…
Τέλος, πολύ σύντομα θα αντιμετωπισθεί θέμα αλλαγών στη στρατιωτική ηγεσία. Πολλά θα εξαρτηθούν από το αν ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Μ. Κωσταράκος θα εκλεγεί πρόεδρος στη Στρατιωτική Επιτροπή της Ε.Ε. Η διαδικασία θα γίνει μέσα στην εβδομάδα που έρχεται, οπότε και θα φανεί το περίγραμμα των εξελίξεων.
Πάντως, αν πρόκειται να αλλάξει ένας αρχηγός, αυτός δεν πρέπει να είναι ο αρχηγός του ΓΕΣ. Ο Στρατός ταλαιπωρήθηκε με αλλεπάλληλες αντικαταστάσεις αρχηγών μετά θητείες ολίγων μόνο μηνών. Καιρός είναι λοιπόν τα πράγματα να μπουν πάλι σε σειρά.
Οι έξι φάσεις του εξοπλιστικού προγραμματισμού
Με στόχο τον ορθολογικό σχεδιασμό της οργανώσεως και λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων, η εγκριθείσα Εθνική Αμυντική Στρατηγική προσδιορίζει συγκεκριμένα βήματα που αφορούν τον κύκλο ζωής των οπλικών συστημάτων που αποκτώνται, αλλά και διαδικασίες για τον χειρισμό έκτακτων απαιτήσεων που μπορεί να προκύψουν.
Στο πλαίσιο αυτό αντικαθίσταται η διαδικασία του Ενιαίου Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Ανάπτυξης και Εκσυγχρονισμού, (ΕΜΠΑΕ) με το Τριετές Κυλιόμενο Πρόγραμμα Προμηθειών Αμυντικού Υλικού (ΤΚΠΠΠΠΑΥ) και καθορίζεται η διαδικασία για την ετήσια επικαιροποίησή του, ώστε να εναρμονίζεται με τον εκάστοτε Κρατικό Προϋπολογισμό.
Με τα νέα δεδομένα ο Κύκλος Αμυντικής Σχεδιάσεως, όπως ονομάζεται στο θεσμικό κείμενο, περιλαμβάνει τις ακόλουθες έξι φάσεις:
Κατά την πρώτη φάση προσδιορίζονται οι ανάγκες και επιχειρησιακές ελλείψεις των κλάδων των Ε.Δ.
Η δεύτερη φάση περιλαμβάνει μια διαδικασία αναλύσεως των πιθανών σεναρίων εκδήλωσης των απειλών, με βάση την οποία διαμορφώνονται οι προτάσεις για απόκτηση νέων αμυντικών μέσων με αντίστοιχη πρόταση επί της δομής δυνάμεων. Είναι σημαντικό να προσαρμόζεται και η δομή δυνάμεων στα νέα δεδομένα, γιατί ως σήμερα προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα μέσα σε ξεπερασμένες δομές δυνάμεων και διοικήσεως.
– Κατά την τρίτη φάση, με βάση τη δομή δυνάμεων, τη σειρά προτεραιότητας των αναγκαίων μέσων και τις εγκεκριμένες οροφές πιστώσεων της επόμενης πενταετίας (Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής), θα διαμορφώνεται το μακροπρόθεσμο πρόγραμμα προμηθειών.
Οι τρεις αυτές πρώτες φάσεις συνθέτουν το περιεχόμενο Σύστημα Αμυντικής Σχεδιάσεως, Προγραμματισμού και Προϋπολογισμού, στο οποίο θα εντάσσεται και η διαδικασία για τις έκτακτες απαιτήσεις.
Κατά την τέταρτη φάση επιλέγονται οι βέλτιστες λύσεις για την απόκτηση του αμυντικού υλικού. Στη φάση αυτή θα αποφασίζεται αν τα απαραίτητα συστήματα θα αγοραστούν απευθείας ή θα προτιμηθεί η ερευνητική και πειραματική ανάπτυξή τους. Επίσης θα προσδιορίζονται οι ανάγκες για έργα υποδομών και υποστήριξη, ώστε να γίνει ομαλή ένταξη στις Ενοπλες Δυνάμεις των νεοαποκτώμενων οπλικών συστημάτων.
Η ένταξη και ενσωμάτωση προβλέπεται να γίνεται στην πέμπτη φάση. Τότε, με την πλήρη επιχειρησιακή τους λειτουργία, θα διαπιστώνεται η αποδοτικότητά τους σε πραγματικές συνθήκες ώστε να αντιμετωπίζονται τα τυχόν προβλήματα επισκευών και εφοδιαστικής υποστηρίξεως.
Κατά την έκτη και τελευταία φάση έχουμε την απόσυρση του οπλικού συστήματος από το οπλοστάσιο με το τέλος της ωφέλιμης επιχειρησιακής ζωής του ή αν διαπιστωθεί ότι η διατήρησή του είναι πλέον οικονομικά και τεχνικά ασύμφορη.
