Πώς η αιμοραγούσα Ελλάς αναγκάζεται να εξοφλεί (όπως είχε προτείνει ο Παπαδήμος) τα ομόλογα στους κερδοσκόπους και το «αμαρτωλό» swap του Σημίτη, για το οποίο πήρε 2,8 δισ. και θα δώσει σε τόκους 13 δισ.!
Τα λεγόμενα «ακούρευτα» ομόλογα και το «αμαρτωλό» swap της Goldman Sachs από την περίοδο Σημίτη έρχονται να προστεθούν στους «πονοκεφάλους» της κυβέρνησης, την ώρα που αντιμετωπίζει ήδη τον κίνδυνο οικονομικής ασφυξίας λόγω της σκληρής τακτικής των δανειστών.
Η πρώτη κατηγορία αφορά τα ομόλογα που δεν μπήκαν στο PSI και άρχισαν να πληρώνονται κανονικά από το 2012, με εντολή του τότε πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου, υπό την απειλή του «πιστωτικού γεγονότος». Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας», μια πρόσφατη απόφαση αγγλικού δικαστηρίου, που έχει τεθεί στο «μικροσκόπιο» και μελετάται από τους ειδικούς, δημιουργεί νέα δεδομένα. Από τα υπάρχοντα στοιχεία φαίνεται ότι οδηγείται σε αμφισβήτηση η απόφαση του Αμερικανού δικαστή Greisa, που (ερμηνεύοντας τη ρήτρα «pari passu» περί ίσης αντιμετώπισης όλων των δανειστών) είχε κρίνει ότι, αν ένα κράτος δεν εξοφλήσει τα «ακούρευτα» ομόλογα, τότε δεν μπορούν να πληρωθούν και όλα τα υπόλοιπα. Η αγγλική απόφαση, που υιοθετεί την πάγια ερμηνεία των διεθνών χρηματαγορών, δείχνει ότι σε κάθε περίπτωση υπάρχουν αρκετά δικαστικά στάδια και σίγουρα πολύς χρόνος (που για τη χώρα μας ίσως είναι και απαραίτητος) έως ότου προκύψει τελικό αποτέλεσμα.
Οι εκτιμήσεις
Το 2012, το συνολικό ποσοστό συμμετοχής στο PSI ομολόγων εγχώριου και αλλοδαπού δικαίου είχε ανέλθει στο 96,9%. Εκτός εθελοντικής συμμετοχής είχε μείνει το υπόλοιπο 3,1%, που όμως μεταφράζεται σε αρκετά δισεκατομμύρια για τους «απέχοντες ομολογιούχους». Κατά εκτιμήσεις, η αξία των ομολόγων αυτών (που είχαν εκδοθεί και από ΔΕΚΟ, όπως ο ΟΣΕ) ανερχόταν περίπου στα 6,4 δισ. ευρώ και κατά άλλες, ανάλογα με τις ισοτιμίες, στα 7,6 δισ. ευρώ.
Το πρώτο τέτοιο ομόλογο, ύψους 435.000.000 ευρώ, είχε λήξει στις 15 Μαΐου 2012, εν μέσω των δύο εκλογικών αναμετρήσεων εκείνης της χρονιάς. Η πρόταση πληρωμής προς το κερδοσκοπικό Darts Fund είχε γίνει από τον (απερχόμενο) κ. Παπαδήμο, με τον οποίο συμφώνησαν στις 9 Μαΐου οι πολιτικοί αρχηγοί, σε σύσκεψη υπό τον Κάρολο Παπούλια, αν και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ευ. Βενιζέλος αρχικά πρότεινε να μην εξοφληθούν τα «ακούρευτα» ομόλογα.
Εντονη αντιπαράθεση για το θέμα εκδηλώθηκε μερικούς μήνες αργότερα στη Βουλή, όταν ο πρόεδρος των ΑΝ.ΕΛ. Πάνος Καμμένος, ιδιαίτερα επικριτικός, είχε κατηγορήσει τον κ. Στουρνάρα. Το ίδιο οξύς εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ ήταν και ο Π. Λαφαζάνης προς τον τότε υπουργό Οικονομικών, ο οποίος τελικά υποστήριξε ότι «η Ελληνική Δημοκρατία πληρώνει τα ομόλογα που λήγουν. Αν δεν το έκανε, σήμερα θα ήταν χρεοκοπημένη».
Τα ομόλογα αυτά συνέχισαν να εξοφλούνται στο ακέραιο τόσο το 2013 όσο και το 2014, ενώ πριν από λίγες ημέρες πληρώθηκαν άλλα δύο αυτής της μορφής, για πρώτη φορά μετά τις εκλογές και την αλλαγή κυβέρνησης. Στις 4 Μαρτίου δόθηκαν 79.000.000 ευρώ για ομόλογα του ΟΣΕ με ρήτρα ιαπωνικού δικαίου και 17.500.000 ευρώ για ομόλογα της ΕΑΣ με ρήτρα αγγλικού δικαίου.
Προχθές Παρασκευή, η κυβέρνηση κατέβαλε και τους εξαμηνιαίους τόκους (περί τα 165.000.000-170.000.000 ευρώ) για το περίφημο swap που χρησιμοποιήθηκε το 2001 για την αλλοίωση των λογιστικών στοιχείων της χώρας, ώστε να ενταχθεί στην ευρωζώνη.
Οι… αμαρτίες αυτού του ομολόγου θα ταλαιπωρούν την Ελλάδα τουλάχιστον έως το 2039, καθώς μέχρι τότε θα διαρκέσει η σύμβαση αποπληρωμής του. Το εντυπωσιακό είναι ότι, ενώ κατά τη σύναψη του swap η χώρα εμφανίστηκε να διευκολύνεται από την Goldman Sachs με ρευστό 2,8 δισ. ευρώ, είναι πολύ πιθανό να πληρωθούν έως τη λήξη του, ανάλογα και με τη διακύμανση των επιτοκίων, περί τα 13 δισ. ευρώ σε τόκους.
Το τελευταίο διάστημα, έχει αρχίσει να αναπτύσσεται πάντως η άποψη ότι η ελληνική πλευρά μπορεί να εγείρει θέμα για την αποπληρωμή των τόκων και του κεφαλαίου, επικαλούμενη ειδική περίπτωση ηθικού κινδύνου (moral hazard), εφόσον το ομόλογο συνιστά νομιμοποίηση της αλλοίωσης των λογιστικών στοιχείων της χώρας μας ως μέλους της ευρωζώνης. Η ιστορία του swap έχει κι άλλες «γκρίζες» πτυχές, καθώς από το 2009 η πληρωμή του γίνεται μέσω της εταιρίας-όχημα στο Λονδίνο με το όνομα Titlos plc, ενώ το πιο σκανδαλώδες είναι ότι το 2012 (πάλι επί κυβέρνησης Παπαδήμου) εξαιρέθηκε από το PSI, καθώς βαφτίστηκε «ιδιαίτερη μορφή δανείου» που δεν αφορούσε ιδιώτες. Δεν λήφθηκε όμως ανάλογη μέριμνα για τα ομόλογα των ασφαλιστικών ταμείων, τα δάνεια των ΔΕΚΟ και, πολύ περισσότερο, για τα φυσικά πρόσωπα, που υπέστησαν τις καταστροφικές συνέπειες του «κουρέματος»…
Ανδρέας Καψαμπέλης
