Το σκάνδαλο-μαμούθ που συγκλονίζει από τις αρχές Φεβρουαρίου το γειτονικό κρατίδιο, προκαλεί ανησυχία στη διεθνή κοινότητα
Από τις αρχές Φεβρουαρίου έως σήμερα, ο αρχηγός του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης (Σοσιαλδημοκρατική Ενωση – SDSM) Ζόραν Ζάεβ προχωρά αποσπασματικά σε αποκαλύψεις ενός σκανδάλου-μαμούθ τηλεφωνικών υποκλοπών. Υποκλοπών που, κατά τον Ζάεβ, έγιναν από τις μυστικές υπηρεσίες της ΠΓΔΜ με εντολή του πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι. Σύμφωνα με αυτές, οι μυστικές υπηρεσίες παρακολουθούσαν τουλάχιστον 20.000 άτομα, μεταξύ αυτών τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αρχηγούς των αλβανικών κομμάτων στα Σκόπια, πρόσωπα από τον δημόσιο βίο της χώρας, δημοσιογράφους, επιχειρηματίες, κορυφαίους υπουργούς της κυβέρνησης και 100 δημοσιογράφους.
Την Πέμπτη, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης δημοσιοποίησε 15 τηλεφωνικές συνομιλίες μεταξύ του αρχηγού των μυστικών υπηρεσιών της ΠΓΔΜ Σάσο Μιγιάλκοφ, που είναι πρώτος εξάδελφος του Νίκολα Γκρούεφσκι, της υπουργού Εσωτερικών Γκορντάνα Γιανκούλοφσκα, του διευθυντή του γραφείου του πρωθυπουργού της ΠΓΔΜ Μάρτιν Πρότουγκερ, καθώς και υπουργών που προέρχονται από το αλβανικό κόμμα της συγκυβέρνησης DUI, του Αλί Αχμέτι, σύμφωνα με τις οποίες όλοι φέρονται ότι επεμβαίνουν σε αποφάσεις της Δικαιοσύνης και να συνδιαλλάσσονται για τοποθετήσεις δικαστών φίλα προσκείμενων στην κυβέρνηση. Ο Ζάεβ, που έχει ζητήσει διάλυση του Κοινοβουλίου και πρόωρες εκλογές, κατηγόρησε τον Γκρούεφσκι για απόλυτο έλεγχο της δικαστικής εξουσίας και κατάλυση κάθε έννοιας νομιμότητας στη χώρα.
Αυτές οι αποκαλύψεις ήταν οι δωδέκατες στη σειρά, στη διάρκεια του τελευταίου ενάμιση μήνα. Σύμφωνα με τις κατηγορίες, η κυβέρνηση των Σκοπίων παρακολουθούσε τις τηλεφωνικές συνομιλίες πρεσβευτών ξένων χωρών στην ΠΓΔΜ, όπως του πρεσβευτή της Βουλγαρίας αλλά και του πρεσβευτή των ΗΠΑ!
Ο πρωθυπουργός των Σκοπίων κατηγορεί τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης ότι, σε συνεργασία με μυστικές υπηρεσίες ξένης χώρας, έχει στην κατοχή του τηλεφωνικές συνομιλίες κυβερνητικών παραγόντων και άλλων κρατικών λειτουργών και ότι, σε συναντήσεις που είχαν το προηγούμενο διάστημα, ο Ζάεβ χρησιμοποίησε αυτές τις κλεμμένες συνομιλίες για να τον εκβιάσει να σχηματιστεί μεταβατική κυβέρνηση και να προκηρυχθούν νέες εκλογές στη χώρα. Η αστυνομία των Σκοπίων έχει ασκήσει δίωξη σε βάρος του Ζόραν Ζάεβ.
Οι εξελίξεις προκαλούν έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα. Η Ευρωπαϊκή Ενωση, που για την ώρα κρατά αποστάσεις, επισημαίνει σε ανακοίνωσή της ότι οι θεσμοί θα υπερασπιστούν τις θεμελιώδεις αξίες άμεσα. Για «παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο» κάνει λόγο ο ΟΗΕ. Η Ουάσινγκτον από την πλευρά της εξετάζει το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων στους πολιτικούς, δικαστές και επιχειρηματίες της ΠΓΔΜ οι οποίοι είναι ύποπτοι για διαφθορά, ξέπλυμα χρήματος και παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ ακύρωσε την πρόσφατα προγραμματισμένη συνάντησή του με τον Γκρούεφσκι, ενώ ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ επεσήμανε την ανάγκη σεβασμού των δημοκρατικών κανόνων, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι η επίλυση του προβλήματος της ονομασίας παραμένει προϋπόθεση για την ένταξη της ΠΓΔΜ στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
Η Μιργιάνα Νάτζκεφσκα, πολιτική αναλύτρια στα Σκόπια, λέει ότι τρία είναι τα σενάρια για την άρση του πολιτικού αδιεξόδου. «Μία από τις λύσεις θα ήταν να συνειδητοποιήσει η κυβέρνηση ότι έχασε τη νομιμότητά της, να ορίσει μια μεταβατική κυβέρνηση και να ανοίξει τον δρόμο για τις γενικές εκλογές». Η δεύτερη επιλογή είναι να ενταθεί η πίεση από τη διεθνή κοινότητα και να δώσει λύση. Η τρίτη εκδοχή είναι η περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης και η λαϊκή εξέγερση, που θα οδηγήσει σε ανατροπή της κυβέρνησης. Με δεδομένη την οικονομική κρίση που πλήττει ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά ιδιαίτερα τον Νότο και πολλές χώρες των Βαλκανίων, η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω. Παίρνει, μάλιστα, ακόμα πιο επικίνδυνες διαστάσεις, καθώς πολλές περιοχές των Βαλκανίων έχουν γίνει βάση για τη στρατολόγηση μαχητών του Ισλαμικού Κράτους.
Παίζει δυνατά το «χαρτί» του πατριωτισμού
Ο Νίκολα Γκρούεφσκι είναι αρχηγός του VMRO-DPMNE, ενός κόμματος της λαϊκής Δεξιάς με εθνικιστικά χαρακτηριστικά, από το 2003. Το VMRO-DPMNE υπό την ηγεσία του βρίσκεται στην εξουσία της χώρας από το 2006. Αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας, ο Γκρούεφσκι συνέλαβε και υλοποίησε την πολιτική εξαρχαϊσμού της χώρας, με στόχο να τονώσει τα «μακεδονικά χαρακτηριστικά» του σλαβομακεδονικού στοιχείου, μετατρέποντας την πλατεία των Σκοπίων σε… πάρκο ανδριάντων ηρώων του έθνους. Γι’ αυτό το σχέδιο ξοδεύτηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
Σε μία από τις 11 υποκλαπείσες συνομιλίες μεταξύ του υπουργού Οικονομικών Ζόραν Στάβρεσκι και της υπουργού Εσωτερικών Γκορντάνα Γιανκουλόφσκα, αποκαλύπτεται ότι η κυβέρνηση συνεχίζει να δαπανά τεράστια ποσά για τη χρηματοδότηση του εν λόγω σχεδίου, τη στιγμή που, όπως σχολιάζει ο Στάβρεσκι, τα έσοδα του προϋπολογισμού καταβαραθρώνονται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και τα κρατικά ταμεία είναι άδεια. «Αυτός (σ.σ.: ο Γκρούεφκσι) έχει χάσει κάθε επαφή με την πραγματικότητα. Είναι αδιανόητο να πηγαίνει το 5% του προϋπολογισμού στο υπουργείο Πολιτισμού για μουσεία και αγάλματα… Εχει τρελαθεί τελείως!Είναι σαν να δίνουμε λεφτά για να αγοράζουμε σοκολάτες, ενώ δεν έχουμε ψωμί να φάμε. Αυτό που γίνεται εδώ ούτε η οικονομία της Αμερικής δεν θα μπορούσε να το αντέξει» φέρεται ότι λέει, ενώ η Γιανκουλόφσκα συμφωνεί απολύτως και σημειώνει για τον Σκοπιανό πρωθυπουργό ότι «έχει «ξεφύγει τελείως». Το σχέδιο «Σκόπια 2014» είχε αρχικό προϋπολογισμό 80.000.000 ευρώ και μέχρι στιγμής απορρόφησε πάνω από 300.000.000 ευρώ. Μόνο το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου κόστισε 10.400.000 ευρώ!
Στέλλα Θεοδώρου
