Καστοριά: Μνημόσυνο στον ναό όπου φυλάσσονται τα οστά του
Τον ΗΡΩΑ Παύλο Μελά τιμούν οι Μακεδόνες. Με αφορμή τη συμπλήρωση 111 χρόνων από τον θάνατό του για την ελευθερία της Ελλάδας, στις 13 Οκτωβρίου του 1904, χθες το πρωί τελέστηκε σε κλίμα συγκίνησης και κατάνυξης θεία λειτουργία και κατόπιν μνημόσυνο στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών, όπου φυλάσσονται τα οστά του μακεδονομάχου πρωτοπαλίκαρου και της συζύγου του Ναταλίας.
Δεκάδες κάτοικοι της Καστοριάς συμμετείχαν στις λατρευτικές τελετές, αποτίοντας φόρο τιμής στον άνθρωπο που συνδέθηκε όσο κανείς άλλος με την απελευθέρωση της Μακεδονίας από τους Τούρκους.
Συγκινητικό ήταν το κλίμα και στο τρισάγιο που τελέστηκε στο κενοτάφιο, το οποίο ανεγέρθη προς τιμήν του ήρωα από τον τότε μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανό Καραβαγγέλη.
Το πρωτοπαλίκαρο της Μακεδονίας λαβώθηκε και άφησε την τελευταία πνοή του στο χωριό Στάτιστα της Καστοριάς.
Στις 12 Οκτωβρίου 1904, ύστερα από αποτυχημένη επιδρομή στο Νερέτ, ο Παύλος Μελάς και η ομάδα του κατευθύνθηκαν στη Στάτιστα (σημερινός Μελάς), χωριό τότε κατά κύριο λόγο σλαβόφωνο. Στις 13 Οκτωβρίου το χωριό περικυκλώθηκε από τουρκικό απόσπασμα 150 ανδρών και ξεκίνησαν αψιμαχίες.
Η Ναταλία Μελά στο βιβλίο της για τον ήρωα σύζυγό της Παύλο γράφει για εκείνη την ημέρα: «Αρχιζε να νυκτώνει. Σε λίγο βγήκε ο Στρατινάκης στην αυλή, για να ιδεί το σκοτωμένο• επροχώρησαν στον περίβολο του σπιτιού και ο Παύλος με τον Ντίνα και τον Πέτρο. Ο Στρατινάκης κοίταζε να πάρει το όπλο του Τούρκου. Ακούσθηκε τότε ένας πυροβολισμός μονάχα. Και γύρισε ο Παύλος πίσω, λέγοντας: “Στη μέση με πήρε, παιδιά”. Μπήκε μέσα, κάθισε και φώναξε τον Πύρζα: “Νίκο, πού είσαι;” Εβγαλε τον σταυρό του απ’ τον λαιμό και είπε: “Τον σταυρό να τον δώσεις στη γυναίκα μου• και το τουφέκι, όπως σου είπα, του Μίκη• και να τους πεις ότι το καθήκον μου έκαμα”. Εβγαλε το πορτοφόλι με τις φωτογραφίες των παιδιών του και ξεζώθηκε. Αρχισε να πονεί ο Παύλος κι έλεγε: “Σκοτώστε με, παιδιά• πώς θα μ’ αφήσετε στους Τούρκους;”.(…). “Πονώ”, έλεγε και ονόμαζε τα παιδιά του. Και πάλι έλεγε: “Σκοτώστε με”. Δεν μπορούσε πια να κουνηθεί από τη θέση του. Και τα παιδιά του δεν τα ονόμαζε πια. “Πονώ”, είπε σιγά και ξεψύχησε…».
Οι επίσημες εκδηλώσεις τιμής και μνήμης του Παύλου Μελά θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2015 στο χωριό Μελάς.
Θ. Χερχελετζής
