Ενα μικρό τροπικό ψάρι, που ανήκει στην οικογένεια των κιχλίδων και ζει σε λίμνες της Αφρικής, της Ασίας και της Κεντρικής Αμερικής, ίσως βοηθήσει τον άνθρωπο να απαλλαγεί μια μέρα από τις τεχνητές οδοντοστοιχίες!
Σύμφωνα με τους επιστήμονες του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Τζόρτζια, στις ΗΠΑ, τα ψαράκια αυτά διαθέτουν «ευέλικτα» κύτταρα, τα οποία μετατρέπονται είτε σε γευστικούς κάλυκες είτε σε δόντια. Ετσι όταν χάνουν ένα δόντι -ως διά μαγείας- εμφανίζεται στη θέση του ένα άλλο!
Ο καθηγητής Τοντ Στρίλμαν και η ομάδα του εδώ και καιρό ερευνούν την όλη διαδικασία και προσπαθούν να εντοπίσουν τα γονίδια εκείνα που δίνουν στα ψάρια τη δυνατότητα να αποκτούν νέα δόντια. Οπως εξηγεί ο δρ Στρίλμαν: «Προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τη διαδικασία που αποφασίζει αν τα κύτταρα θα ακολουθήσουν την οδοντιατρική ή την αισθητηριακή ανάπτυξη. Σύμφωνα με τη μελέτη, τόσο τα δόντια όσο και οι γευστικοί κάλυκες αναπτύσσονται από τους ίδιους επιφανειακούς ιστούς των εμβρύων ψαριών. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι υπάρχει μεγάλο ενδεχόμενο οι αντίστοιχοι ιστοί στον άνθρωπο να έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν νέα δόντια. Οπως εξηγεί ο καθηγητής Στρίλμαν: «Φαίνεται ότι τα ψάρια διαθέτουν ορισμένους “διακόπτες” ανάπτυξης που μετατρέπουν τα κοινά επιθηλιακά κύτταρα είτε σε οδοντιατρικές είτε σε αισθητηριακές δομές».
Τα δόντια και οι γευστικοί κάλυκες ξεκινούν από τους ίδιους επιθηλιακούς ιστούς στα αναπτυσσόμενα σαγόνια των εμβρύων ψαριών, αλλά στην πορεία μεταλλάσσονται και είτε δημιουργούν δόντια με σκληρό σμάλτο είτε γίνονται μαλακοί γευστικοί κάλυκες. Στα αρχικά στάδια ανάπτυξης οι δομές αυτές είναι σχεδόν ίδιες, γεγονός που αγνοούσαν μέχρι πρότινος οι επιστήμονες. «Σε τελική ανάλυση, αυτό υποδηλώνει ότι αρχικά τα επιθήλια στο ανθρώπινο στόμα θα μπορούσαν να έχουν μεγαλύτερη πλαστικότητα από ό,τι νομίζαμε στο παρελθόν» λέει χαρακτηριστικά ο δρ Στρίλμαν και συμπληρώνει πως «η επιστημονική έρευνα, προς το παρόν, επικεντρώνεται στην κατανόηση της ενεργοποίησης αυτής της μετατροπής και στον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαμε εμείς να πείσουμε τα κύτταρα να δημιουργήσουν τη μια δομή ή την άλλη».
