Τι προβλέπει το νέο σενάριο για τα εισοδήματα του 2016. Δεν θα αθροίζονται οι απολαβές από διαφορετικές πηγές, 50% ο συντελεστής για όσους δηλώνουν πάνω από 60.000
Από τον
Στέλιο Kράλογλου
Μεγάλες ανατροπές και μεγάλες επιβαρύνσεις φέρνει στη φορολογία των εισοδημάτων το σχέδιο της κυβέρνησης για το φορολογικό.
Οι πιστωτές της χώρας επιμένουν στη διατήρηση των τριών φορολογικών κλιμάκων που ισχύουν σήμερα για μισθωτούς και συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες και όσους έχουν εισοδήματα από ενοίκια, ενώ η πρόταση της κυβέρνησης είναι να μην υπάρχουν μεγάλες διαφορές σ’ εκείνες των ελεύθερων επαγγελματιών και μισθωτών σε ό,τι αφορά τους συντελεστές.
Σύμφωνα με το νέο σενάριο για τους τρεις συντελεστές, το εισόδημα από καθεμία εκ των τριών αυτών πηγών θα φορολογείται αυτοτελώς με τη δική του κλίμακα, δηλαδή τα εισοδήματα από περισσότερες της μιας πηγές δεν θα αθροίζονται για να υπαχθούν σε φόρο με ενιαία κλίμακα. Ειδικότερα σύμφωνα με το εναλλακτικό αυτό σενάριο:
1) Η κλίμακα φορολογίας των μισθών και των συντάξεων παραμένει ίδια ως το επίπεδο εισοδήματος των 60.000 ευρώ. Πάνω από το επίπεδο αυτό θα ισχύει συντελεστής φόρου 50%. Ετσι, η κλίμακα των μισθωτών και των συνταξιούχων διαμορφώνεται ως εξής:
Τα πρώτα 25.000 ευρώ του ετήσιου εισοδήματος φορολογούνται με 22%.
Τα επόμενα 17.000 ευρώ του ετήσιου εισοδήματος, που αντιστοιχούν στο τμήμα ετήσιου εισοδήματος από 25.001 έως 42.000 ευρώ, φορολογούνται με 32%.
Τα επόμενα 18.000 ευρώ του ετήσιου εισοδήματος, που αντιστοιχούν στο τμήμα ετήσιου εισοδήματος από 42.001 έως 60.000 ευρώ, φορολογούνται με 42%.
Το τμήμα του εισοδήματος πάνω από τα 60.000 ευρώ φορολογείται με 50%.
Ο φόρος που προκύπτει από την παραπάνω κλίμακα εξακολουθεί να μειώνεται κατά 2.100 ευρώ για εισοδήματα έως 21.000 ευρώ, ενώ για εισοδήματα πάνω από 21.000 ευρώ και έως 42.000 ευρώ η έκπτωση φόρου των 2.100 μειώνεται κατά το 10% του ποσού κατά το οποίο το ετήσιο εισόδημα υπερβαίνει τα 21.000 ευρώ. Για παράδειγμα, σε ετήσιο εισόδημα 24.000 ευρώ αντιστοιχεί φόρος 22%, δηλαδή 5.280 ευρώ. Από το ποσό του φόρου εκπίπτει ποσό 1.800 ευρώ, δηλαδή 2.100 ευρώ μείον το 10% του ποσού των 3.000 ευρώ, κατά το οποίο το εισόδημα των 24.000 ευρώ υπερβαίνει τα 21.000 ευρώ.
2) Η κλίμακα φορολογίας του καθαρού εισοδήματος από ατομική επιχείρηση ή ελευθέριο επάγγελμα θα είναι ίδια με αυτήν που ισχύει για τη φορολόγηση των μισθών και των συντάξεων, με τη διαφορά ότι δεν προβλέπει έκπτωση φόρου έως 2.100 ευρώ.
3) Η κλίμακα φορολογίας των ενοικίων και των λοιπών εισοδημάτων από ακίνητα θα προβλέπει φόρο αυξημένο από το 11% στο 15% για ετήσια μισθώματα και λοιπά εισοδήματα από ακίνητα έως 12.000 ευρώ, φόρο αυξημένο από το 33% στο 35% για το τμήμα του ετήσιου εισοδήματος πάνω από το επίπεδο των 12.000 ευρώ και έως το επίπεδο των 40.000 ευρώ, και νέο συντελεστή μεταξύ 40% και 45% για το τμήμα του εισοδήματος πάνω από τα 40.000 ευρώ.
4) Για τους αγρότες θα παραμείνει το καθεστώς αυτοτελούς φορολόγησης του εισοδήματος με έναν συντελεστή, για τον οποίο προβλέπεται σταδιακή αύξηση από το 13% στο 26% σε βάθος πολλών ετών. Σύμφωνα με αναλυτικούς πίνακες που παρουσιάζει η «κυριακάτικη δημοκρατία», οι επιπτώσεις που θα έχει η εφαρμογή του εναλλακτικού αυτού σεναρίου στο ύψος των επιβαρύνσεων των διάφορων κατηγοριών φορολογουμένων είναι οι εξής:
Μισθωτοί-συνταξιούχοι: Η νέα κλίμακα φορολόγησης δεν θα μεταβάλει τις ετήσιες φορολογικές επιβαρύνσεις για τους φορολογουμένους που αποκτούν εισοδήματα έως 60.000 ευρώ προερχόμενα από μισθούς ή συντάξεις. Για όσους αποκτούν εισοδήματα από μισθούς ή συντάξεις άνω των 60.000 ευρώ η προσθήκη συντελεστή αυξημένου από το 42% στο 50% πάνω από το όριο των 60.000 ευρώ θα προκαλέσει την αύξηση της ετήσιας φορολογικής επιβάρυνσης κατά ποσοστά από 0,4%, λίγο πάνω από το επίπεδο των 60.000 ευρώ, έως και 19% στα πάρα πολύ υψηλά επίπεδα εισοδήματος.
Ατομικές επιχειρήσεις – ελεύθεροι επαγγελματίες: Από τους φορολογουμένους που ασκούν ατομικά επιχειρηματικές δραστηριότητες ή ελευθέρια επαγγέλματα και δηλώνουν εισοδήματα προερχόμενα αποκλειστικά από αυτές τις πηγές, κερδισμένοι με την εφαρμογή της νέας αυτοτελούς κλίμακας φορολόγησης θα είναι όλοι όσοι δηλώνουν ετήσια εισοδήματα μέχρι 42.000 ευρώ, δηλαδή η συντριπτική πλειοψηφία! Για παράδειγμα, αυτοαπασχολούμενος με ετήσιο καθαρό εισόδημα 20.000 ευρώ θα πληρώνει φόρο 4.400 ευρώ με τη νέα κλίμακα, ενώ με την ισχύουσα σήμερα κλίμακα πληρώνει 5.200 ευρώ. Η ετήσια επιβάρυνσή του θα μειωθεί κατά 800 ευρώ. Ελεύθερος επαγγελματίας με ετήσιο καθαρό εισόδημα 25.000 ευρώ θα πληρώνει φόρο 5.500 ευρώ με τη νέα κλίμακα, ενώ με την ισχύουσα πληρώνει 6.500 ευρώ. Δηλαδή θα καταβάλει 1.000 ευρώ λιγότερα.
Ατομική εμπορική επιχείρηση με ετήσια καθαρά κέρδη 30.000 ευρώ θα πληρώνει με τη νέα κλίμακα 7.100 ευρώ, ενώ με την ισχύουσα σήμερα πληρώνει 7.800 ευρώ. Η ετήσια επιβάρυνσή της θα μειωθεί δηλαδή κατά 700 ευρώ.
Γενικά, έως το επίπεδο ετήσιου εισοδήματος των 25.000 ευρώ ο ετήσιος φόρος μειώνεται κατά 15,38% με τη νέα κλίμακα, ενώ πάνω από το επίπεδο των 25.000 ευρώ και έως τα 41.000 ευρώ το ποσοστό μείωσης περιορίζεται και μηδενίζεται λίγο κάτω από το όριο των 42.000 ευρώ. Ουσιαστικά, όσοι ασκούν ατομικά επιχειρηματικές δραστηριότητες ή ελευθέρια επαγγέλματα και δηλώνουν ετήσια εισοδήματα έως 25.000 ευρώ με τη νέα φορολογική κλίμακα θα φορολογούνται με συντελεστή μειωμένο από το 26%, που προβλέπει η τωρινή κλίμακα, στο 22%.
Για όσους δηλώνουν πάνω από 25.000 και έως 41.000 ευρώ στο τμήμα του ετήσιου εισοδήματος πάνω από τα 25.000 ευρώ θα ισχύει συντελεστής φόρου αυξημένος από το 26% στο 32%, όμως οι όποιες επιβαρύνσεις προκύπτουν στο κλιμάκιο αυτό θα υπεραντισταθμίζονται από τη μείωση του φόρου στο πρώτο κλιμάκιο εισοδήματος, από το 0 έως τα 25.000 ευρώ.
Για όσους δηλώνουν ετήσια εισοδήματα από 42.000 ευρώ και πάνω η νέα κλίμακα προκαλεί αυξήσεις φορολογικών επιβαρύνσεων, που μεγαλώνουν σε ποσό και ποσοστό όσο υψηλότερο των 42.000 ευρώ είναι το ετήσιο εισόδημα.
Για παράδειγμα, ο ετήσιος φόρος για όποιον δηλώνει 45.000 ευρώ αυξάνεται κατά 500 ευρώ ή κατά 4,27% με τη νέα κλίμακα, από τα 11.700 στα 12.200 ευρώ. Για έναν μεγαλοδικηγόρο ή μεγαλογιατρό που δηλώνει ετησίως 80.000 ευρώ ο ετήσιος φόρος με τη νέα κλίμακα αυξάνεται κατά 5.600 ευρώ ή κατά 24,45%, από τα 22.900 στα 28.500 ευρώ.
Ακίνητα: Τι θα ισχύσει για τους ιδιοκτήτες
Φορολογούμενοι με ετήσια εισοδήματα προερχόμενα από ακίνητα: Για τους φορολογουμένους που αποκτούν εισοδήματα από ακίνητα (ενοίκια κ.λπ.) έως 12.000 ευρώ τον χρόνο η προτεινόμενη νέα κλίμακα αυτοτελούς φορολόγησης θα προκαλέσει αύξηση του φορολογικού βάρους κατά 36,36%, πολύ μικρότερη από αυτήν που προέκυπτε με το σενάριο της ενιαίας κλίμακας! Συγκεκριμένα, για τους φορολογουμένους αυτούς η νέα κλίμακα προβλέπει συντελεστή φόρου αυξημένο από το 11% στο 15%.
Για παράδειγμα, ιδιοκτήτης ακινήτων με ετήσιο εισόδημα 10.000 ευρώ προερχόμενο αποκλειστικά από ενοίκια θα πληρώσει φόρο 1.500 ευρώ με τη νέα κλίμακα, ενώ με την ισχύουσα πληρώνει 1.100 ευρώ. Οσοι φορολογούμενοι αποκτούν εισοδήματα από ακίνητη περιουσία πάνω από 12.000 ευρώ και έως 40.000 ευρώ τον χρόνο θα πληρώσουν επιπλέον φόρο από 480 έως και 1.040 ευρώ τον χρόνο. Σε ποσοστά οι φόροι που θα πληρώσουν θα είναι αυξημένοι από 9,85% έως και 36%. Τέλος, οι φορολογούμενοι με ετήσια εισοδήματα άνω των 40.000 ευρώ από ενοίκια θα πληρώνουν φόρους αυξημένους κατά ποσά άνω των 1.000 ευρώ τον χρόνο.
Π.χ. φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα από ενοίκια 55.000 ευρώ θα πληρώσει φόρο 17.600 ευρώ με τη νέα κλίμακα, ενώ με την ισχύουσα κλίμακα πληρώνει 15.510 ευρώ. Δηλαδή θα επιβαρυνθεί με επιπλέον φόρο 2.090 ευρώ τον χρόνο.
Πώς υπολογίζεται (εφέτος) για τις δηλώσεις (άνω των 12.000 €) η αυξημένη εισφορά αλληλεγγύης
Κλιμακούμενοι συντελεστές από 0,7% έως και 8% θα επιβληθούν για την επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης σε όσους απέκτησαν εισοδήματα το 2015 μεγαλύτερα των 12.000 ευρώ, αλλά και σε όσους εμφανίζονται τον περασμένο χρόνο με τεκμαρτά εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ.
Οι συντελεστές επιβολής της εισφοράς αλληλεγγύης για ετήσια εισοδήματα μεγαλύτερα των 30.000 ευρώ θα είναι αυξημένοι κατά 42,8% έως 185,7%.
Η εισφορά υπολογίζεται επί ολόκληρου του ποσού του δηλωθέντος ή τεκμαρτού εισοδήματος, με συντελεστές που ανέρχονται σε:
0,7% για ετήσια -δηλωθέντα ή τεκμαρτά- εισοδήματα από 12.001 έως και 20.000 ευρώ,
1,4% για ετήσια -δηλωθέντα ή τεκμαρτά- εισοδήματα από 20.001 έως 30.000 ευρώ,
2% (από 1,4%) για ετήσια -δηλωθέντα ή τεκμαρτά- εισοδήματα από 30.001 έως 50.000 ευρώ,
4% (από 2,8%) για ετήσια -δηλωθέντα ή τεκμαρτά- εισοδήματα από 50.001 έως 100.000 ευρώ, 6% (από 2,8%), για ετήσια -δηλωθέντα ή τεκμαρτά- εισοδήματα από 100.001 έως 500.000 ευρώ, 8% (από 2,8%) για ετήσια -δηλωθέντα ή τεκμαρτά- εισοδήματα άνω των 500.000 ευρώ.
Η ειδική εισφορά αλληλεγγύης επιβάλλεται στο άθροισμα όλων των εισοδημάτων του φορολογουμένου σχεδόν από όλες τις πηγές, εφόσον υπερβαίνει τα 12.000 ευρώ.
Στα ποσά για τον προσδιορισμό του συνολικού ετήσιου ατομικού εισοδήματος επί του οποίου επιβάλλεται η ειδική εισφορά αλληλεγγύης περιλαμβάνονται και εισοδήματα που απαλλάσσονται από τον φόρο ή φορολογούνται με ειδικό τρόπο.
Ειδικότερα, η ειδική εισφορά αλληλεγγύης επιβάλλεται στο άθροισμα των παρακάτω κατηγοριών εισοδήματος:
α) Εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις.
β) Εισοδήματα από εκμετάλλευση κεφαλαίου, δηλαδή ενοίκια, τεκμαρτά μισθώματα ιδιοχρησιμοποίησης, τεκμαρτά μισθώματα δωρεάν παραχώρησης κ.λπ.
γ) Εισοδήματα από επιχειρηματικές και γεωργικές δραστηριότητες.
δ) Εισοδήματα από υπεραξίες ή κέρδη που έχουν προκύψει λόγω πώλησης επιχειρήσεων, μετοχών, ομολόγων, έντοκων γραμματίων μεριδίων ή μερίδων σε προσωπικές εταιρίες και παραγώγων χρηματοοικονομικών προϊόντων.
ε) Ορισμένα επιδόματα που καταβάλλονται σε αναπήρους και χαμηλοσυνταξιούχους, παρά το γεγονός ότι τα ποσά αυτά απαλλάσσονται από τη φορολογία εισοδήματος. Συγκεκριμένα, υπάγονται σε ειδική εισφορά αλληλεγγύης το εξωιδρυματικό επίδομα και το ποσό με το οποίο προσαυξάνεται η σύνταξη τυφλών (όχι ολικά τυφλών) και προσώπων με απόλυτη αναπηρία κάτω από 80%, καθώς και το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (το ΕΚΑΣ).
στ) Λοιπά εισοδήματα που φορολογούνται με ειδικό τρόπο, όπως τα επιδόματα επικίνδυνης εργασίας, οι τόκοι καταθέσεων, οι τόκοι από έντοκα γραμμάτια, ομόλογα, ομολογιακά δάνεια και repos, τα μερίσματα ανώνυμων εταιριών, ναυτιλιακών εταιριών και ΕΠΕ, οι αμοιβές και οι μισθοί των μελών των διοικητικών συμβουλίων των ανώνυμων εταιριών, τα εισοδήματα από την εκμετάλλευση φωτοβολταϊκών συστημάτων καθώς και τα ποσά επιδοτήσεων και αποζημιώσεων που δόθηκαν επί της αγροτικής παραγωγής!
Εξαιρέσεις
Από την επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης εξαιρούνται και οι ακόλουθες περιπτώσεις εισοδημάτων:
– Το ενιαίο επίδομα στήριξης τέκνων και το ειδικό επίδομα τριτέκνων και πολυτέκνων που καταβάλλονται από τον ΟΓΑ,
– η αποζημίωση λόγω λύσης εργασιακής σχέσης,
– τα εφάπαξ των ταμείων πρόνοιας και των ασφαλιστικών οργανισμών,
– οι αμοιβές υπαλλήλων της Ε.Ε. για τις οποίες έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του Πρωτοκόλλου περί Προνομίων και Ασυλιών της Ε.Ε.
Oσα επιδόματα και βοηθήματα δεν φέρουν τα απαραίτητα γενικά εννοιολογικά χαρακτηριστικά του εισοδήματος, αλλά δίδονται ως κοινωνική παροχή για την αντιμετώπιση και κάλυψη συγκεκριμένων ειδικών δαπανών στις οποίες υποβάλλονται ευπαθείς ομάδες φορολογουμένων, δίδονται δηλαδή χωρίς αντάλλαγμα παροχής εργασίας και δεν αποτελούν καρπό περιουσιακών στοιχείων.
Παραδείγματα επιδομάτων που σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών δεν αποτελούν εισόδημα είναι το διατροφικό επίδομα, το επίδομα τυφλότητας, το επίδομα τοκετού, τα επιδόματα λουτροθεραπείας, εισπνευσοθεραπείας, αεροθεραπείας, ενεσοθεραπείας κ.λπ.
Κινητικά ανάπηροι
Ποιοι δεν θα συνεισφέρουν
Από την επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης εξαιρούνται για όλα τους τα εισοδήματα οι κινητικά ανάπηροι με ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω. Τα άτομα με κινητική αναπηρία 80% ακριβώς εξαιρούνται μόνο από την εισφορά και όχι από την επιβολή του φόρου εισοδήματος, ενώ τα άτομα με κινητική αναπηρία άνω του 80% εξαιρούνται και από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης και από τον φόρο εισοδήματος.
Ανεργοι
Οι άνεργοι που θα δηλώσουν για το 2015 ετήσια εισοδήματα μεγαλύτερα των 12.000 ευρώ θα έχουν τη δυνατότητα να εξαιρεθούν από την επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, εφόσον πληρούν αθροιστικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Λαμβάνουν επίδομα ανεργίας από τον ΟΑΕΔ, το ΓΕΝΕ ή το ΕΤΑΠ-ΜΜΕ ή είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ανέργων των οργανισμών αυτών για τουλάχιστον 12 συνεχόμενους μήνες, ούτως ώστε να χαρακτηρίζονται μακροχρόνια άνεργοι.
β) Δεν έχουν κατά τον χρόνο υπολογισμού και επιβολής της εισφοράς «πραγματικά εισοδήματα». Ως πραγματικά εισοδήματα νοούνται τα εισοδήματα από ακίνητα, εμπορικές επιχειρήσεις, ελευθέρια επαγγέλματα, κινητές αξίες και γεωργικές δραστηριότητες κι όχι τα εισοδήματα που προέρχονται από μισθούς.
