Πώς το γονίδιο ApoE4 προκαλεί τη βλάβη στον εγκέφαλοΦρένο στη νόσο Αλτσχάιμερ φιλοδοξούν να βάλουν επιστήμονες από την Ιατρική Σχολή του Washington University, μέσω της καταστολής της απολιποπρωτεΐνης Ε4 (ApoE4), ενός γονιδίου που πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ κατά 12 φορές.
Εξετάζοντας ενδελεχώς το γονίδιο, το οποίο είναι γνωστό για τη σχέση του με τη νευροεκφυλιστική νόσο από το 1993, κατάφεραν να ρίξουν φως στον τρόπο με τον οποίο προκαλεί τη βλάβη στον εγκέφαλο, ένα σημείο που παρέμενε μέχρι σήμερα σκοτεινό.
Διαπίστωσαν πως η βλάβη προκαλείται από τους κόμπους της ταυ πρωτεΐνης στον εγκέφαλο, οι οποίοι, με τη συνδρομή της ApoE4, αποκτούν ιδιαίτερα τοξική δράση και βλάπτουν τους νευρώνες. Απουσία του γονιδίου, οι κόμποι της ταυ πρωτεΐνης προκαλούν ελάχιστη εγκεφαλική φθορά.
Αυτό πρακτικά σημαίνει πως, αν επέμβει κανείς στην ApoE4, μπορεί να επηρεάσει την εξέλιξη της νόσου. Για να καταλήξουν σε αυτό το συμπέρασμα, οι επιστήμονες τροποποίησαν γενετικά ποντίκια ώστε να φέρουν μια μορφή της ταυ πρωτεΐνης ικανή να παράγει τοξικούς κόμπους και συνέκριναν τα ποντίκια που έφεραν το γονίδιο με εκείνα που δεν το είχαν.
Διαπίστωσαν, λοιπόν, ότι στην ηλικία των 9 μηνών τα ποντίκια με τη γενετική μετάλλαξη εμφάνισαν εκτεταμένες εγκεφαλικές βλάβες – ο ιππόκαμπος και ο ενδορινικός φλοιός, που είναι υπεύθυνοι για τη μνήμη, είχαν συρρικνωθεί. Τα ποντίκια που δεν έφεραν τη μετάλλαξη, αντίθετα, δεν εμφάνισαν σχεδόν καμία βλάβη.
Επιβεβαίωση
Σε επόμενη μελέτη, οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα εγκεφαλικού ιστού από 79 ανθρώπους που είχαν πεθάνει από ασθένειες συνδεόμενες με την πρωτεΐνη ταυ και κατέληξαν επίσης στο συμπέρασμα ότι η παρουσία του γονιδίου συνδεόταν με μεγαλύτερες βλάβες.
Βρήκαν, επίσης, ότι η μείωση της απολιποπρωτεΐνης επιβράδυνε ή σταματούσε τη νευροεκφύλιση, ακόμη και σε εκείνους που είχαν ήδη συσσωρευμένους κόμπους ταυ πρωτεΐνης στον εγκέφαλο. Οι ερευνητές φιλοδοξούν τώρα, στοχεύοντας το γονίδιο, να ανοίξουν τον δρόμο για νέες θεραπείες, ικανές να επιβραδύνουν ή να σταματούν την εξέλιξη της νόσου.
