Τα εμπόδια στη διενέργεια διαγωνισμών έκαναν μονόδρομο την ενοικίαση και ενώ έληγε η αντιπυρική περίοδοςΜέρος 6ο
Ερευνα:
Μαρία Παναγιώτου,
Ντίνα Ιωακειμίδου

Το 2016 η απεμπλοκή από την ΝSPA (πρώην NAMSA) και η διενέργεια εθνικού διαγωνισμού μοιάζει πραγματικότητα. Εξάλλου, ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ, από τα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είχε ορθώς καταγγείλει αρκετές φορές την προσφυγή μας στον νατοϊκό οργανισμό, με τον οποίο η σύμβασή μας έληγε τυπικά τον Ιανουάριο του 2017.

«Εντύπωση προξενεί η απαλλαγή της NAMSA από οποιαδήποτε κράτηση και η αναγνώριση δυνατότητας χορήγησης προκαταβολής έως 50% του τιμήματος χωρίς κατάθεση εγγυητικής επιστολής. […] Η τροπολογία αυτή καθιερώνει ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό καθεστώς για τη διαδικασία μέσω NAMSA, η οποία είναι αμφίβολο εάν είναι σύμφωνη με το Κοινοτικό Δίκαιο δημοσίων συμβάσεων και εκθέτει το Δημόσιο σε κινδύνους σε περίπτωση που ο εισπράξας την προκαταβολή ανάδοχος αποδειχθεί αφερέγγυος» ανέφεραν, μεταξύ άλλων, σε ερώτησή τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ το 2013. Εξάλλου, ο ίδιος ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Ν. Τόσκας διαβεβαίωνε μετά την ανάληψη των καθηκόντων του για τις ανοιχτές διαγωνιστικές διαδικασίες.

Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος είναι από τον Φεβρουάριο του 2016 ο Γιάννης Καρατζιάς, ο οποίος από την άνοιξη του ίδιου έτους δρομολογεί τη διενέργεια ανοιχτής διαγωνιστικής διαδικασίας: μία για τα μέσα που θα ενοικιάζαμε το καλοκαίρι του 2017 και μία για τη συντήρηση των ιδιόκτητων μέσων. Και οι δύο δημοσιεύονται στη Δι@ύγεια. Η διαδικασία ακυρώνεται τον Ιούλιο του ίδιου έτους, ενώ τον Σεπτέμβριο ο κ. Καρατζιάς παραιτείται, αφήνοντας αιχμές προς το πρόσωπο του κ. Τόσκα. Τι έχει μεσολαβήσει;

Εντονες συσκέψεις

Σύμφωνα με πηγές του Πυροσβεστικού Σώματος, που ήταν παρούσες σε πολλές από τις συνομιλίες, οι πιέσεις είναι αφόρητες ήδη από τον Μάιο του 2016. Πραγματοποιούνται έντονες συσκέψεις στο γραφείο του αναπληρωτή υπουργού Προστασίας του Πολίτη, παρουσία του Δημήτρη Πετρίδη, νυν άμισθου συμβούλου του κ. Τόσκα και επικεφαλής την περίοδο εκείνη της ΝSPA, με τη συμμετοχή επίσης του έτερου συμβούλου του υπουργού, στρατηγού Παύλου Αδακτυλίδη από την Κύπρο (πέρυσι μετατέθηκε στην Κύπρο), καθώς και του γ.γ. Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Καπάκη αλλά και ενός ιδιοκτήτη εταιρίας ενοικίασης και συντήρησης. Στόχος; Η επιστροφή των διαγωνισμών στον νατοϊκό οργανισμό.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο διαγωνισμός για τη συντήρηση των ιδιόκτητων «στήνεται» κι έτσι προσφορά καταθέτει μόνο μία εταιρία, η Aeroservices, η οποία μάλιστα είναι μεγαλύτερη από αυτή που προέβλεπε ο προϋπολογισμός του Πυροσβεστικού Σώματος. Ετσι ο διαγωνισμός ακυρώνεται τον Αύγουστο του 2016.
Την ίδια τύχη θα έχει και ο διαγωνισμός για την ενοικίαση ελικοπτέρων. Εδώ το σχέδιο εμφανίζει δυσκολίες, καθώς το ενδιαφέρον από εταιρίες είναι μεγάλο. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, επιστρατεύεται ακόμη και η πενταμελής Μόνιμη Επιτροπή Προμηθειών (ΜΕΠ) προκειμένου να βρεθούν όλα τα νόμιμα προσκόμματα για να ματαιωθούν οι διαγωνισμοί. Ζητούνται δικαιολογητικά, για παράδειγμα, τα οποία, σύμφωνα με αρμοδίους, τίθεται εν αμφιβόλω εάν έπρεπε να απαιτηθούν.

Μάλιστα, η ΜΕΠ καταθέτει πρόταση, χωρίς να έχει αρμοδιότητα, για τον τρόπο με τον οποίο η χώρα μας θα επιστρέψει στην NSPA. Και αυτός ο διαγωνισμός κρίνεται άγονος τον Ιούλιο του 2016. Προκηρύσσεται επαναληπτικός με καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών τον Σεπτέμβριο, ο οποίος επίσης ναυαγεί. Παράλληλα εκδίδεται δελτίο Τύπου, σύμφωνα με το οποίο ο κ. Τόσκας ζητάει την άμεση διενέργεια έκτακτου δημοσιονομικού ελέγχου στο Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος. Το αρνητικό κλίμα εναντίον του Πυροσβεστικού Σώματος αρχίζει να κλιμακώνεται.

Πάντως, τα εμπόδια έχουν πιάσει τόπο, ο χρόνος έχει κυλήσει και κάπως έτσι φτάνουμε στον κοντινό Μάιο του 2017, όταν η συνθήκη γίνεται πλέον επικίνδυνη, καθώς η αντιπυρική περίοδος έχει αρχίσει, αλλά μισθωμένα ελικόπτερα δεν υπάρχουν. Η επιστροφή μας στην NSPA μοιάζει μονόδρομος. Η ενοικίαση των ελικοπτέρων γίνεται την τελευταία στιγμή, ενώ τα περισσότερα από αυτά παραδίδονται τον Αύγουστο.

Τεράστιο κόστος

Ενα από τα αποτελέσματα όλης της παραπάνω μεθόδευσης ήταν το Ελληνικό Δημόσιο να πληρώσει ακριβά το κόστος των ελικοπτέρων για το 2017. Η σύμβαση ανήλθε στα ίδια επίπεδα με το 2016, αλλά για δίμηνη και όχι τρίμηνη διάρκεια.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, «τα τελικά κείμενα των συμβάσεων υπογράφηκαν σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε μέσα σε κλίμα έντασης».

Ερώτηση για το θέμα έκανε και ο αναπληρωτής τομεάρχης Εσωτερικών της Νέας Δημοκρατίας Μάξιμος Χαρακόπουλος ζητώντας διευκρινίσεις για το γεγονός ότι, ενώ αρχικά η συμφωνία μίσθωσης είχε κριθεί «μη συμφέρουσα», αποφασίστηκε τελικά η ενεργοποίησή της. Για την ιστορία, οι ίδιες εταιρίες που είχαν εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους στον εθνικό διαγωνισμό είχαν πάρει τη δουλειά μέσω NSPA.

Η πολιτική ηγεσία εναντίον του Πυροσβεστικού Σώματος

Το… βούλιαγμα της διαδικασίας των εθνικών διαγωνισμών αποδίδεται στο Πυροσβεστικό Σώμα. Σε συνέντευξή του το καλοκαίρι του 2017 ο κ. Τόσκας κάνει λόγο για «τεράστιο θέμα ευθυνών», δείχνοντας ως υπαίτιους για το φιάσκο τούς αξιωματικούς της Πυροσβεστικής.

«Εχει διαταχθεί Διοικητική Εξέταση για τις επιτροπές του Πυροσβεστικού Σώματος, οι οποίες χρονοτριβούσαν και δεν ολοκλήρωσαν τον διαγωνισμό. Πέρασε κοντά ενάμισης χρόνος και τρέχαμε τελευταία στιγμή να νοικιάσουμε ελικόπτερα μέσω ΝΑΤΟ» θα δηλώσει χαρακτηριστικά. Δημοσιεύματα υποστήριζαν, μάλιστα, πως επρόκειτο να ζητήσει την ολοκλήρωση της διαδικασίας πειθαρχικού ελέγχου εντός εκείνων των ημερών. Απαντώντας δε σε ερώτηση του βουλευτή του ΚΚΕ Χρήστου Κατσώτη για τις καθυστερήσεις, ο κ. Τόσκας θα τις αποδώσει στον στρεβλό τρόπο που λειτουργούσε τα προηγούμενα χρόνια το Πυροσβεστικό Σώμα. Θα πάρει την απάντηση από τον κ. Κατσώτη πως «δεν μπορούμε να λέμε στρεβλό ένα Σώμα που ρίχνεται στη φωτιά».

Εκείνο που προκαλεί, πάντως, μεγάλο ενδιαφέρον είναι το γεγονός πως η τόσο έντονα προαναγγελθείσα ΕΔΕ, η οποία μάλιστα ήταν θέμα ημερών, εναντίον των «κακών» αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, σύμφωνα με διαρροές από το υπουργείο, ουδέν απέφερε.