Το σχέδιο της Ουάσινγκτον για πώληση των μαχητικών, το «παράθυρο» που άφησε ο Αποστολάκης και οι… ευλογίες του ΠάιατΡεπορτάζ
Ανδρέας Κούτρας
Η Ελλάδα είναι έτοιμη να προμηθευτεί μαχητικά Stealth F-35; Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει δημοσίευμα του Reuters, ενώ ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Ευάγγελος Αποστολάκης αφήνει ανοιχτό ένα τέτοιο ενδεχόμενο και ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα Τζέφρι Πάιατ στρώνει το έδαφος για μια νέα αγορά δισεκατομμυρίων ευρώ από την «Ψωροκώσταινα» μετά την αναβάθμιση των F-16 που ήδη «τρέχει».
Το σημαντικό στην υπόθεση αυτή είναι πως το θέμα της αγοράς των F-35 ανοίγει πάλι σε μία περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ και η Τουρκία βρίσκονται σε ρήξη, με την πρώτη να απειλεί πως δεν θα παραδώσει στη δεύτερη τα αεροσκάφη πέμπτης γενιάς λόγω των σχέσεών της με τη Ρωσία και την παραγγελία των S-400. Σημειώνεται ότι η Τουρκία είναι συμπαραγωγός χώρα του F-35 και ως εκ τούτου προηγείται στις παραλαβές. Η αμερικανική κυβέρνηση όμως έχει καθοριστικό ρόλο στις πωλήσεις του αεροσκάφους. Αξίζει να επισημανθεί πως έχουν παραδοθεί αεροσκάφη στο Ισραήλ, παρότι δεν είναι συμπαραγωγός, ενώ στην Τουρκία όχι. Με την ίδια λογική, μπορούν να πουληθούν αεροσκάφη στην Ελλάδα.
Οπως σημειώνει το Reuters σε δημοσίευμά του, η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε πωλήσεις του μαχητικού F-35 σε πέντε χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Αν γίνει κάτι τέτοιο, θα πρόκειται για «χαστούκι» της Ουάσινγκτον στην Αγκυρα και για σαφή στήριξη στην Ελλάδα.
Πολλά χρήματα
Για να προχωρήσει όμως μία τόσο μεγάλη προμήθεια, χρειάζονται χρήματα και μάλιστα πολλά. Το υπουργείο Εθνικής Αμυνας έχει ζητήσει στο παρελθόν, επί Πάνου Καμμένου, ενημέρωση για το F-35 και επιπλέον αμερικανική χρηματοδότηση για να παραλάβει μία Μοίρα (20 αεροσκάφη).
Σχολιάζοντας το δημοσίευμα του Reuters ο Ευ. Αποστολάκης είπε: «Εμείς πέρα από την αναβάθμιση των F-16 είμαστε και στη διαδικασία να επιλέξουμε το καινούργιο αεροπλάνο που θα έχει η Ελλάδα ώστε να μπούμε σιγά σιγά στη νέα γενιά αεροσκαφών. Η δήλωση που έγινε στο αμερικανικό Κογκρέσο βοηθά σε αυτή την προοπτική. Θα εξετάσουμε όλες τις συνιστώσες και θα δούμε». Ο υπουργός Αμυνας, από την Ανδραβίδα όπου βρέθηκε για την άσκηση «Ηνίοχος», έστειλε μήνυμα και στην Τουρκία, λέγοντας: «Επιχειρούμε σε όλο τον εναέριο χώρο μας ασκώντας τα κυριαρχικά μας δικαιώματα».
Τα ελληνικά μαχητικά πέταξαν μαζί με αμερικανικά, ισραηλινά, ιταλικά και αεροσκάφη από τα ΗΑΕ σε κοινές αποστολές στο Αιγαίο, από τη Σαμοθράκη μέχρι και το Καστελόριζο». Παρών στην άσκηση «Ηνίοχος» ήταν και ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα. Ερωτηθείς για τα F-35 ο Τζέφρι Πάιατ απάντησε: «Η αναβάθμιση των F-16, που έχει ξεκινήσει, βοηθάει την Ελλάδα να περάσει από ένα αεροσκάφος τέταρτης γενιάς σε ένα αεροσκάφος πέμπτης γενιάς και αποτελεί ένα πρώτο βήμα για να αποκτήσει μελλοντικά η Ελλάδα τα F-35». Χαρακτήρισε, τέλος, την Ελλάδα πολύ σημαντικό σύμμαχο για τις ΗΠΑ.
Νέοι τσαμπουκάδες της Αγκυρας για Αιγαίο – Κύπρο
Η Τουρκία μπορεί να βρίσκεται σε εσωτερική πολιτική κρίση μετά τις δημοτικές εκλογές και να είναι στο «καναβάτσο» από τις «σφαλιάρες» που τρώει από τις ΗΠΑ, αλλά βρίσκει χρόνο και διάθεση να προβάλει τις αξιώσεις της στο Αιγαίο και στην κυπριακή ΑΟΖ.
Αν και σε πιο χαμηλό επίπεδο, η Τουρκία μίλησε για δικαιώματα και συμφέροντά της στο Αιγαίο, στην ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο, και επανέλαβε ότι δεν πρόκειται να δεχθεί κανένα τετελεσμένο. «Το πολεμικό ναυτικό μας, στο πλαίσιο της επιχείρησης “Ασπίδα της Μεσογείου”, εξακολουθεί με αποφασιστικό τρόπο να διασφαλίζει την ασφάλεια των θαλασσών και να προασπίζει τα δικαιώματα και συμφέροντά μας, που πηγάζουν από το Διεθνές Δίκαιο, ενώ παράλληλα τα ερευνητικά μας πλοία και οι πλατφόρμες γεώτρησης συνεχίζουν με τη συνοδεία των πολεμικών πλοίων τις δραστηριότητές τους για την προάσπιση και εξυπηρέτηση των εθνικών μας σκοπών» δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του τουρκικού υπουργείου Αμυνας Σεμπνέμ Ακτόπ. Η Ακτόπ έγινε στη συνέχεια πιο σαφής, μιλώντας για το Αιγαίο και την Κύπρο. «Στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν να προστατεύουν τα δικαιώματα και συμφέροντα της χώρας μας και του ψευδοκράτους (σ.σ: της ΤΔΒΚ, κατά τον χαρακτηρισμό του), όπως επίσης και στην Κύπρο εξακολουθούν να εγγυώνται, στο πλαίσιο της συνθήκης των διεθνών εγγυήσεων και ασφάλειας, την ειρήνη και την ασφάλεια» σημείωσε, για να προσθέσει: «Καμία απόφαση που δεν περιλαμβάνει την Τουρκία ή συμφωνία δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή, ούτε να έχει κάποια ισχύ. Επίσης, κανένα τετελεσμένο δεν πρόκειται να γίνει δεκτό στην περιοχή μας».
Η εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Αμυνας κατέληξε στον προκλητικό λόγο της συστήνοντας σε Ελλάδα και Κύπρο να συμπεριφέρονται ανάλογα: «Θα πρέπει να καταλάβουν ότι ο φυσικός πλούτος γύρω από το ψευδοκράτος θα πρέπει να μοιραστεί, ότι οι Τ/Κ, ως συνδικαιούχοι, έχουν μερίδιο σε αυτόν και να συμπεριφέρονται ανάλογα».
