Στην Ελληνική ταινία «Κάλιο πέντε και το χέρι», παραγωγής 1965, μεταξύ των άλλων, υπάρχει και μία σκηνή, που βλέπουμε τις συζητήσεις που γίνονται για τον επικείμενο γάμο της Θάλειας (Νίτσα Μαρούδα), με τον κουτούτσικο Λάκη Πουρέ (Γιάννης Γκιωνάκης). Ο πατέρας της Θάλειας, Πυθαγόρας Κωνσταντινέας (Μίμης Φωτόπουλος), πλούσιος μεγαλομπακάλης, συζητάει με τον Λάκη σχετικώς με την προίκα και του υπόσχεται να του δώσει τρία διαμερίσματα. Ένα στο Κολωνάκι, ένα στην Κυψέλη και ένα στην Πατησίων. Αν σήμερα κάποιος πατέρας υποσχόταν σε υποψήφιο γαμπρό διαμέρισμα σε Κυψέλη και Πατήσια θα λουζόταν υβρεολόγιο, αντάξιο ενός Βερέμη. Αυτά ως πρόλογος.
- Από τον Χρήστο Μπολώση
Με αφορμή λοιπόν το… μείζον εθνικό θέμα της ενοικιάσεως από τον κ. Τσίπρα της παραθαλάσσιας βίλλας στο Σούνιο ή κάπου εκεί, διάβασα σχοινοτενείς, άμα δε και εμβριθείς αναλύσεις, οι οποίες, σχεδόν όλες, ανέφεραν ότι «Παράτησε την λαϊκή Κυψέλη για το Σούνιο».
Η Κυψέλη το (όχι πολύ) πάλαι ποτέ, αποτελούσε το άπιαστο όνειρο χιλιάδων Ελλήνων, που ονειρευόταν να κατοικήσουν στην πανέμορφη (τότε) συνοικία.
Ήταν ένα κλικ πιο κάτω από το Κολωνάκι, αλλά ήταν πολύ πιο άνετη, πιο γειτονιά και βεβαίως πολύ κοντά στο κέντρο της Αθήνας.
Ευτύχησα να μείνω στην Κυψέλη, στην οδό Αγίου Μελετίου, μετά την Ι. Δροσοπούλου, στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Τότε που η γειτονιά αυτή ήταν από τις πιο «Χάι» των Αθηνών. Σε διπλανές πολυκατοικίες έμεναν ο Νίκος Σταυρίδης από την μια πλευρά και η Άννα Καλουτά από την άλλη. Λίγο πιό πάνω το ζεύγος Ορέστη Λάσκου – Μπεάτας Ασημακοπούλου. Και βέβαια πολυτελείς κινηματογράφοι, όμορφα ζαχαροπλαστεία και μία γραφικότατη αγορά, που εγκαινιάστηκε το 1937 από τον Ιωάννη Μεταξά, στόλιζαν την Κυψέλη. Σημείο αναφοράς βέβαια, η κεντρική οδός Φωκίωνος Νέγρη, με την νησίδα στη μέση και το χαρακτηριστικό άγαλμα ενός συμπαθεστάτου σκύλου.
Πολλές παλιές Ελληνικές ταινίες, γυρίστηκαν στη περιοχή. Όπως μούρχονται πρόχειρα στο μυαλό, «Το σωφεράκι» και «Ο Ηλίας ο 16ου». Τόσο η πιάτσα των ταξί στην πρώτη, που στάθμευε το «σαραβαλάκι» του Βάγγου (Μίμης Φωτόπουλος), όσο και το μπαράκι, που δούλευε ο Βαγγέλης (Σταύρος Ξενίδης) στη δεύτερη, εκεί που στήθηκε όλη η επιχείρηση «αρβύλα», βρίσκονταν στην Πλατεία Αγίου Γεωργίου.
Στην «Ωραία των Αθηνών», στην Φωκίωνος Νέγρη, χωματόδρομος ακόμη, φλέρταρε ο Νότης (Μίμης Φωτόπουλος) την Τόνια (Γκέλλυ Μαυροπούλου), σπεύδοντας να μαζέψει τα πακέτα, που της είχαν πέσει. Παρεμπιπτόντως, ένα λίγο άσχετο, αλλά τόσο χαριτωμένο επεισόδιο για την πρωταγωνίστρια της «Ωραίας των Αθηνλων»: Κάποτε ο Νίκος Τσιφόρος, δημιουργός της «Ωραιας», ρώτησε τη Γεωργία Βασιλειάδου: «Βρε, Γεωργία, το σκέφτηκες να πας να κάνεις πλαστική στο πρόσωπο;». Και η Βασιλειάδου του απάντησε: «Κι εσύ σκέφτηκες ότι τότε οι κωμωδίες σου θα πήγαιναν στράφι άμα τις έπαιζα;».
Και συνεχίζουμε. Στο «Μερικοί το προτιμούν κρύο», στην Κυψέλη έχει γυριστεί η σκηνή που ο Λάκης Αγγέλου (Ντίνος Ηλιόπουλος) παρκάρει το σαραβαλάκι του στην Φωκίωνος Νέγρη, (κάπου φαίνεται και ο γνωστός σκύλος) και μαζί με τον «πατέρα του» (Νικήτας Πλατής), πηγαίνουν στο σπίτι – πολυιατρείο των αδελφών της αγαπημένης του Λέλας (Μ. Καραγιάννης), όπου και εκτυλίσσονται οι ξεκαρδιστικές σκηνές των εξετάσεων από τα 4 αδέλφια γιατρούς.
Η ταινία «Λατέρνα φτώχεια και γαρύφαλλο» παραγωγής 1957, είναι το πρώτο sequel (συνέχεια) στην ιστορία του Ελληνικού κινηματογράφου, ως συνέχεια της μεγάλης επιτυχίας του 1955 «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο», που γύρισε ο Αλέκος Σακελλάριος με το ίδιο επιτελείο ηθοποιών.
Ο Αλέκος Σακελλάριος σατιρίζει σε μια σκηνή της ταινίας την τρέλα που επικρατούσε εκείνη την εποχή με το τραγούδι “Γαρύφαλλο στ’ αφτί” σε στίχους δικούς του και μουσική του Μάνου Χατζιδάκι.
Πού ήταν όμως το σπίτι του Πετράκη (Μ. Φωτόπουλος) και του Παυλάρα (Βασ. Αυλωνίτης), των δύο φτωχών λατερνατζήδων; Μετά από πραγματικά ενδελεχή εξέταση, ερευνητής του θέματος, χρησιμοποιώντας ακόμη και αεροφωτογραφίες, κατέληξε ότι το σπίτι τους βρισκόταν στην Κυψέλη στην οδό Κερκύρας 63, λίγο πριν την διασταύρωση με την Ζακύνθου.
Μια σκηνή της ταινίας «Το δόλωμα» (1964), έχει γυριστεί στο 13 της οδού Ευελπίδων, έξω από την πολυκατοικία που έμενε ο Αλέκος Σακελλάριος. Στο περίπτερο απέναντι έγιναν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του περιπτερά και των δυο αβανταδόρων του χαρτοκλέφτη κ. Μπάμπη Βαλέρη (Αλ. Αλεξανδράκης).
Την δεκαετία του 1960 η Κυψέλη είχε επίσης έντονη νυχτερινή ζωή με πολλά θέατρα και κινηματογράφους, εστιατόρια και νυχτερινά κέντρα.
Και ποιος δεν έχει ακούσει για τη θρυλική «Κουίντα», του Μπάμπη Μουτσάτσου, που βρισκόταν στην Φωκίωνος Νέγρη 82. Το διάσημο στέκι, που μεσουράνησε την περίφημη δεκαετία του ’60, με τον Κώστα Βουτσά και την Αλίκη Βουγιουκλάκη να χορεύουν σέικ, τον Αριστοτέλη Ωνάση να πίνει το ποτό του και τον Ζαν Πολ Μπελμοντό να μην παραλείπει να βρεθεί εκεί, όποτε ερχόταν στην Αθήνα. Στην «Κουίντα» γυρίστηκαν και μερικές από τις διαχρονικές ελληνικές ταινίες, όπως «Το Ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη» με τον Άλκη Γιαννακά, ενώ όλες οι μορφές του Ελληνικού, αλλά και του ξένου κινηματογράφου, πέρασαν από το θρυλικό «μαγαζί». Κώστας Χατζηχρήστος, Ζωή Λάσκαρη, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Μάρθα Καραγιάννη, Ζωζώ Σαπουντζάκη, Έλενα Ναθαναήλ, ενώ τραγούδησαν οι Σέρτζιο Εντρίγκο, Λούτσιο Ντάλα, Aphrodite’s Child, Juniors και πολλοί άλλοι.
Και, για ν΄ αλλάξουμε λίγο κλίμα, στην οδό Κυψέλης και στον αριθμό 56, βρισκόταν και το σπίτι του ναυμάχου Κωνσταντίνου Κανάρη, το οποίο σήμερα είναι μια απλή μαρμάρινη επιγραφή, τοποθετημένη στην πολυκατοικία, που «κάταπιε» τελικώς το σπίτι του μπουρλοτιέρη, στην οδό Κυψέλης.
Και τέλος, στην Κυψέλη βρισκόταν, και ευτυχώς βρίσκεται ακόμη, η έδρα του ιστορικού συλλόγου «Πανελλήνιος Γ.Σ.», του οποίου η ομάδα μπάσκετ έγραψε σελίδες δόξης ιδίως το 1953, τότε που είχε την «Χρυσή Πεντάδα». Το τμήμα στίβου του Πανελληνίου, έχει δώσει μερικά μεγάλα ονόματα όπως η Ολγα Βασδέκη, ο Κώστας Γκατσιούδης, η Γεωργια Κοκλώνη και η Βούλα Τσιαμήτα και παλιότερα τον Κώστα Τσικλητήρα και τον Ολυμπιονίκη επικοντίστα Γιώργο Ρουμπάνη.
Σ’ αυτήν λοιπόν την Κυψέλη, για να τελειώσουμε όπως αρχίσαμε, υποσχόταν διαμέρισμα στον Λάκη Πουρέ ο Πυθαγόρας Κωνσταντινέας.
Αυτή η Κυψέλη χάθηκε ανεπιστρεπτί. Η αρχοντιά της έπεσε μαχόμενη από την ανικανότητα των πολιτικών μας, οι οποίοι αδιαφορώντας παντελώς την άφησαν να γίνει από «αρχόντισσα», απλώς… «λαϊκή» Κυψέλη ή καλύτερα σαν τα μούτρα τους. Τι να πει κανείς; Να τους φτύσεις; Αφενός θα πάει χαμένο το σάλιο, αλλά πού να βρεις και τόσο…
