Η πολιτιστική κληρονομιά του νησιού έχει αφεθεί στο έλεος των καιρικών συνθηκών, ενώ κάποιοι έχουν μετατραπεί σε σκουπιδότοπο! Η Μενδώνη και η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων πρέπει να λογοδοτήσουν
Οργή και αγανάκτηση προκαλεί η εικόνα εγκατάλειψης αρχαιολογικών χώρων στη Ρόδο. Αν και έχουν διατεθεί πολλά εκατομμύρια ευρώ από το υπουργείο Πολιτισμού και κοινοτικά κονδύλια σε όλη τη χώρα, κατά τις περιοδείες της η Λίνα Μενδώνη φαίνεται πως ενδιαφέρθηκε για τα μνημεία στο «νησί των ιπποτών» που έχουν παραδοθεί στη φθορά του χρόνου.
Οπως αποκάλυψε το 12vima.gr, εικόνες εγκατάλειψης αντικρίζει κανείς στην Ιαλυσό, στην Κυμισάλα και στον Αττάβυρο, αλλά η υπουργός Πολιτισμού περιορίζεται στα τηλεοπτικά σόου και σε… μαθήματα στους υπευθύνους των αρχαιολογικών υπηρεσιών, όταν καταγράφουν τα κακώς κείμενα οι τηλεοπτικές κάμερες, όπως συνέβη τον περασμένο Μάρτιο στο Αργος. Η πολιτιστική κληρονομιά του νησιού έχει αφεθεί στο έλεος των καιρικών συνθηκών, των σκουπιδιών και της αδιαφορίας.
«Κερασάκι στην τούρτα» είναι η τοποθέτηση μιας τεράστιας αποθήκης, που έχει στηθεί στο Μόντε Σμιθ, από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Πρόκειται για μια πράσινη κατασκευή 1,5 στρ., που έχει ανεγερθεί πλησίον των Νυμφαίων και του ναού του Πυθίου Απόλλωνα. Σύμφωνα με φορείς της Ρόδου, την ευθύνη για την κατάσταση έχουν η προϊσταμένη του Τμήματος Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και Μουσείων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου Ελένη Φαρμακίδου, αλλά και η πολιτική της προϊσταμένη Λίνα Μενδώνη, που πρέπει να δώσουν πειστικές εξηγήσεις για την εικόνα εγκατάλειψης που παρουσιάζουν πολλοί αρχαιολογικοί χώροι της Ρόδου. Παράλληλα, φαίνεται πως κάνουν τα «στραβά μάτια» σε διώροφη μεζονέτα που χτίστηκε στην παλιά πόλη, μέσα σε ένα Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, αν και η UNESCO είχε στείλει δύο φορές αίτημα για να ενημερωθεί σχετικά με το οικοδομικό έκτρωμα που απέχει μόλις 20 μέτρα από την πλατεία της Μεσαιωνικής Πόλης και 10 μέτρα από τον πιο τουριστικό δρόμο, την οδό Σωκράτους.
Ιαλυσός
Στην καρδιά της Ιαλυσού, στην πλατεία Αποστολίδη, ένα σημαντικό αρχαιολογικό σημείο παραμένει ξεχασμένο από τον χρόνο και την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Αν και το 2017 είχε ληφθεί απόφαση από την Εφορεία Αρχαιοτήτων για κατάχωση των αρχιτεκτονικών λειψάνων που έχουν ανασκαφεί, με ευρήματα που χρονολογούνται από τη Μέση Εποχή του Χαλκού (περίπου 2000 π.Χ.), μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει τίποτα. Ο χώρος, που έχει χαρακτηριστεί συνεχώς κατοικούμενος επί τέσσερις χιλιετίες, είναι 600 τ.μ., με βάθος τριών μέτρων. Σήμερα έχει μετατραπεί σε σκουπιδότοπο.
Τον χειμώνα πλημμυρίζει και μετατρέπεται σε βούρκο, ενώ η περίφραξή του είναι ανύπαρκτη.
Ορισμένοι κάνουν λόγο για «έλος πολιτισμού». Αξιοσημείωτο είναι πως τα ευρήματα του συγκεκριμένου χώρου έχουν παρουσιαστεί στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης το 2009, γεγονός που αναδεικνύει τη μοναδικότητά τους. Παρά τις κατά καιρούς ανακοινώσεις για επιχωμάτωση ή προστασία, το μόνο που έγινε ήταν η απομάκρυνση των ευρημάτων και η αποθήκευσή τους στα υπόγεια του Μουσείου Ρόδου. Ο χώρος έχει μετατραπεί σε δημόσιο κίνδυνο για περαστικούς και τουρίστες, ενώ η πλήρης αδιαφορία της Εφορείας Αρχαιοτήτων επιβεβαιώνει την πολιτιστική εγκατάλειψη της Ιαλυσού.
Οι κάτοικοι της περιοχής έχουν αγανακτήσει για την εγκατάλειψη του χώρου επί δεκαετίες
Κυμισάλα: Η Πομπηία της Ρόδου
Στην περιοχή Μονόλιθος, η Κυμισάλα παραμένει άγνωστη στο ευρύ κοινό, αν και έχει ιστορία που εκτείνεται από τον 5ο έως τον 15ο αιώνα μ.Χ., περιλαμβάνοντας περισσότερους από 200 τάφους. 
Οι περισσότεροι τάφοι είναι λεηλατημένοι από αρχαιοκαπήλους. Παρά την αρχαιολογική σημασία της Κυμισάλας και τον χαρακτηρισμό της ως «Πομπηία της Ρόδου», δεν υπάρχει πρόσβαση, ούτε καμία πρωτοβουλία ανάδειξης του χώρου. Οι αρχαιολόγοι σώπασαν, το κράτος αδιαφορεί και ο πολιτισμός… θάφτηκε.
Βρουλιά – Φικέλουρα – Νεκροταφείο Γερμανών
Μια ολόκληρη περιοχή εμπορίου και τέχνης, που άνθησε τον 5ο αιώνα π.Χ., εγκαταλείφθηκε. Τα Βρουλιά ήταν γνωστά για την παραγωγή ζωγραφισμένων πήλινων αγγείων που πωλούνταν στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο. Τα Φικέλουρα, που βρίσκονται κοντά στην Κάμειρο, αποτελούσαν κέντρο πολιτισμού και έδιναν στο νησί αίγλη, δύναμη, εμπόριο και διεθνές όνομα.
Σήμερα δεν είναι καν επισκέψιμα. Στο ίδιο σημείο βρίσκεται το νεκροταφείο των Γερμανών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ενας χώρος γεμάτος ιστορία και μνήμη, παραδομένος και αυτός στη λήθη.
Φάρος Αγίου Νικολάου
Σήμα κατατεθέν του νησιού αποτελεί το κάστρο-φάρος των Ιπποτών στο Μανδράκι. Είναι γνωστό ως το φρούριο των Ιπποτών της Ρόδου (1309-1522 μ.Χ.). Το κάστρο φιλοτέχνησε ο βασιλιάς των Ιπποτών, Ζακόστα. Επί σειρά ετών ο φάρος – πύργος ήταν επισκέψιμος, αλλά σήμερα είναι κλειστός για το κοινό.
Παρά τις εξαγγελίες της υπουργού Πολιτισμού για αναστήλωση και διαμόρφωση, τίποτα δεν έχει προχωρήσει. Ο φάρος παραμένει κλειδωμένος και μαζί του η ιστορική μνήμη μιας ένδοξης εποχής…
Δωρική Κρήνη Φιλερήμου
Ενα σπάνιο δείγμα δωρικής αρχιτεκτονικής του 3ου αιώνα π.Χ. αποτελεί η βρύση της Φιλερήμου, που θεωρούνταν ιερή επειδή χάριζε νερό και ζωή στους Ρόδιους, επί χιλιάδες χρόνια. Σήμερα δεν έχει νερό και είναι απρόσιτη για το κοινό. Η περίφραξη είναι ανύπαρκτη και η Πολιτεία, όπως συνήθως, απούσα. Ενας τόπος που κάποτε ήταν πηγή ζωής, σήμερα… πεθαίνει στη σιωπή.
Πύργος Ναγιάκ
Ο ψηλότερος πύργος της Δωδεκανήσου, ύψους 41 μέτρων, παραμένει ερμητικά κλειστός.
Χτίστηκε από τον Μεγάλο Μάγιστρο Ναγιάκ μεταξύ 1396 και 1421 εκεί που είναι σήμερα η περιοχή Κολώνα. Πρόκειται για ένα στρατηγικό σημείο, πιθανότατα στην περιοχή του λιμανιού, και αποτελούσε σημαντικό στοιχείο της οχύρωσης της πόλης. Είχε κανόνια για να προστατεύει το λιμάνι από ξηρά και θάλασσα. Το ιστορικό αυτό κτίσμα των Ιπποτών, άλλοτε σημείο στρατηγικής σημασίας, σήμερα αγνοείται ακόμα και από τον χάρτη του ΕΟΤ.
Κανείς δεν δείχνει ενδιαφέρον για την αναστήλωσή του.
Ορος Αττάβυρος
Ο ναός του Ατταβύρου Διός (700 π.Χ.) στην κορυφή του Ατταβύρου παραμένει άγνωστος και αναξιοποίητος για τους κατοίκους και τους τουρίστες της Ρόδου. Δεν υπάρχει καμία σήμανση ή διαδρομή για τους επισκέπτες. Εκεί ζούσαν οι ιερείς του Διός, οι οποίοι έχτισαν τον ναό από τα ασβεστολιθικά πετρώματα της κορυφής. Ιστορικά είχε οπτική επικοινωνία με το ιερό της Αθηνάς Λίνδου. Ο ναός δεν έχει ενταχθεί σε οργανωμένο αρχαιολογικό σχέδιο.
Τείχη Μεσαιωνικής Πόλης
Τα τείχη της Παλιάς Πόλης, που αποτελούν Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ρημάζουν. Πολλά σημεία των τειχών είναι αποσαθρωμένα και ρυπαρά, με τους χιλιάδες τουρίστες που επισκέπτονται το νησί των ιπποτών να απογοητεύονται από την κατάντια του ιστορικού μνημείου.
Κορακόνερο
Χώρος με αρχαιολογική και κοινωνική σημασία, καθώς υπήρξε νεκροταφείο των αρχαίων Ροδίων.
Σήμερα βρίσκονται αθλητικές εγκαταστάσεις και καταυλισμός Ρομά που φιλοξενεί 67 οικογένειες – 255 άτομα, οι περισσότεροι ελληνικής ιθαγένειας, με μικρό ποσοστό προερχόμενο από την Αλβανία και τη Ρουμανία, γεμάτο μπάζα και άλλα υλικά, ενώ καθημερινά παρατηρούνται καύσεις καλωδίων, απορριμμάτων και ελαστικών με έντονη ρύπανση.
Ιταλικά Σφαγεία
Στα 32 χρόνια παραμονής των Ιταλών στη Ρόδο (1912-1945) έφτιαξαν δρόμους, κτίρια, ξενοδοχεία, λιμάνια, σφαγεία, σχολεία, δημόσια κτίρια, εκκλησίες και πλήθος άλλων έργων.
Ενα από τα έργα αυτά είναι και τα Σφαγεία, που έχουν χαρακτηρισθεί διατηρητέα κτίσματα.
Σήμερα ο χώρος είναι κλειστός και ρημαγμένος, αν και θα μπορούσε να μετατραπεί σε μουσείο ή πολιτιστικό κέντρο.
Ασπίδα και Ελληνιστικό Νεκροταφείο
Στην περιοχή Αραπάκι βρίσκεται το μνημείο της Ασπίδας, μια πλάκα από πωρόλιθο που είχε πάνω ανάγλυφη μια αρχαία ασπίδα. Δίπλα της βρίσκεται ένα νεκροταφείο των ελληνιστικών χρόνων.
Ο χώρος δεν είναι επισκέψιμος και έχει περιέλθει στην αφάνεια.
Κιτάλα – Φάνες
Τα Κιτάλα είναι ένας χώρος μυστηρίου και ιστορικής σημασίας. Το χωριό αναφέρεται σε διάταγμα του βασιλιά των Ιπποτών Ορσίνι το 1474. Σήμερα είναι ερείπια μπαζωμένα με χώματα και ξερόχορτα. Καμία ταμπέλα δεν δηλώνει την ιστορικότητα του χώρου.
Οι ξενοδόχοι κατά της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας
Την ίδια ώρα που οι υπεύθυνοι της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας αδιαφορούν για την εγκατάλειψη πολλών μνημείων, φαίνεται πως δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον να… μπλοκάρουν τουριστικές επενδύσεις στο νησί.
Οπως δήλωσε ο πρόεδρος της Ενωσης Ξενοδόχων Ρόδου, Γιάννης Παπαβασιλείου, η Εφορεία Αρχαιοτήτων επεμβαίνει υπερβολικά, επιβάλλοντας περιορισμούς ακόμα και σε παραλίες που εξυπηρετούν ξενοδοχεία. Οι επιχειρηματίες δηλώνουν ότι οι χρεώσεις για χρήση των παραλιών έχουν αυξηθεί έως και πέντε φορές, χωρίς λογική διαφοροποίηση ανάλογα με το μέγεθος ή τη χρήση. «Ο τουρίστας θέλει πολιτισμό και θάλασσα. Αν εμείς δεν μπορούμε να προσφέρουμε τίποτα από τα δύο, εξαιτίας γραφειοκρατίας και αδιαφορίας, τότε δεν έχουμε μέλλον» τονίζει ο εκπρόσωπος των ξενοδόχων.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση επένδυσης προϋπολογισμού 200 εκατομμυρίων ευρών που μπλόκαρε πριν από 10 χρόνια η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου γιατί έκρινε ότι οι ισόγειες οικοδομές ξενοδοχειακού συγκροτήματος θα έβλαπταν τη θέα προς την ακρόπολη της Λίνδου η οποία βρίσκεται 2,5 χιλιόμετρα μακριά. Ομως δύο χρόνια μετά, το 2018, επέτρεψε την ανέγερση μοντέρνας διώροφης μεζονέτας που «ξεφύτρωσε» στην Παλιά Πόλη, μέσα σε ένα μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Δύο μέτρα και δύο σταθμά…
