Νέα γενιά εθισμένων στη νικοτίνη – Οι εταιρείες στο στόχαστρο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
Ο αριθμός των ανθρώπων που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα έχει εκτοξευθεί παγκοσμίως, με περισσότερους από 100 εκατομμύρια χρήστες, εκ των οποίων τουλάχιστον 15 εκατομμύρια είναι παιδιά, προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία, τα παιδιά έχουν εννέα φορές περισσότερες πιθανότητες να ατμίζουν σε σχέση με τους ενήλικες – μια ανησυχητική ένδειξη ότι οι νέες γενιές μπαίνουν νωρίς στη δίνη του εθισμού στη νικοτίνη.
«Μια νέα γενιά εξαρτημένων»
Ο Δρ. Ετιέν Κρουγκ, επικεφαλής του Τμήματος Υγείας του ΠΟΥ, έκανε λόγο για «νέο κύμα εξάρτησης από τη νικοτίνη», υπογραμμίζοντας ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα «παρουσιάζονται ως μέσο μείωσης της βλάβης, αλλά στην πραγματικότητα παγιδεύουν τα παιδιά στον εθισμό από πολύ μικρή ηλικία, απειλώντας να ακυρώσουν δεκαετίες προόδου».
Ακόμη πιο καυστικός ήταν ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ. Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, κατηγορώντας τη βιομηχανία καπνού ότι «επιτίθεται επιθετικά στη νέα γενιά», προωθώντας νέα προϊόντα νικοτίνης με ελκυστικές συσκευασίες και έντονη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν σταματήσει το κάπνισμα χάρη στις αντικαπνιστικές πολιτικές. Όμως, η βιομηχανία καπνού αντεπιτίθεται, στοχεύοντας στα παιδιά με νέα προϊόντα. Οι κυβερνήσεις πρέπει να δράσουν πιο γρήγορα και αποφασιστικά», δήλωσε ο Δρ. Τέντρος.
Τα στοιχεία πίσω από την ανησυχία
Η έρευνα του ΠΟΥ βασίζεται σε δεδομένα από 123 χώρες. Από αυτά προκύπτει ότι:
86 εκατομμύρια χρήστες ηλεκτρονικού τσιγάρου είναι ενήλικες, κυρίως σε χώρες με υψηλό εισόδημα.
15 εκατομμύρια είναι έφηβοι ηλικίας 13–15 ετών.
62 χώρες δεν διαθέτουν ακόμη καμία πολιτική για τα e-cigarettes.
74 χώρες δεν έχουν καθορίσει ελάχιστη ηλικία αγοράς.
Παράλληλα, η χρήση καπνού μειώνεται σταθερά: από 1,38 δισ. καπνιστές το 2000 σε 1,2 δισ. το 2024. Η μεγαλύτερη πτώση παρατηρείται στις γυναίκες (από 11% το 2010 σε 6,6% το 2024), ενώ στους άνδρες η μείωση είναι μικρότερη (από 41,4% σε 32,5%). Ωστόσο, ένας στους πέντε ενήλικες παγκοσμίως εξακολουθεί να καπνίζει.
Τι λένε οι ειδικοί για το άτμισμα
Οι επιστήμονες συμφωνούν πως το άτμισμα είναι λιγότερο επιβλαβές από το κάπνισμα, καθώς τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν καίνε καπνό και δεν παράγουν πίσσα ή μονοξείδιο του άνθρακα – δύο από τις πιο επικίνδυνες ουσίες του τσιγάρου. Ωστόσο, περιέχουν νικοτίνη, μια εξαιρετικά εθιστική ουσία, γεγονός που τα καθιστά ακατάλληλα για μη καπνιστές και ανηλίκους.
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι, χωρίς αυστηρότερους κανονισμούς και ενημέρωση, το ηλεκτρονικό τσιγάρο κινδυνεύει να εξελιχθεί από εργαλείο διακοπής του καπνίσματος σε πύλη εθισμού για μια νέα γενιά.
