Ο Ούγγρος συγγραφέας Λάσλο Κρασναχορκάι (László Krasznahorkai) είναι ο φετινός τιμημένος με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2025, όπως ανακοίνωσε το μεσημέρι της Πέμπτης η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία στη Στοκχόλμη.
Ο σπουδαίος λογοτέχνης, γνωστός για τη σκοτεινή, πυκνή και φιλοσοφική γραφή του, ξεχώρισε ανάμεσα σε εκατοντάδες υποψηφίους.
Στην αιτιολόγηση της βράβευσης, η Επιτροπή ανέφερε ότι ο Κρασναχορκάι τιμάται:
«για το συναρπαστικό και οραματικό έργο του που, εν μέσω αποκάλυπτης τρομοκρατίας, επαναβεβαιώνει τη δύναμη της τέχνης».
Η γραφή του έχει χαρακτηριστεί από την παγκόσμια κριτική ως “κατακλυσμιαία”, “απαιτητική” και “μεταφυσικά φορτισμένη”, ενώ αρκετοί τον θεωρούν από τους σημαντικότερους συγγραφείς της Κεντρικής Ευρώπης.
Η ελληνική συμμετοχή: Η Έρση Σωτηροπούλου ήταν από τα φαβορί των στοιχηματικών
Ξεχωριστό ενδιαφέρον για την Ελλάδα είχε η φετινή διαδικασία, καθώς για πρώτη φορά μια Ελληνίδα συγγραφέας βρέθηκε ανάμεσα στα φαβορί: η Έρση Σωτηροπούλου.
Τα έργα της κυκλοφορούν μεταφρασμένα σε πολλές γλώσσες, ενώ έχει τιμηθεί με σημαντικά βραβεία στο εξωτερικό. Ξεχωρίζει το μυθιστόρημα «Τι μένει από τη νύχτα», που απέσπασε στις ΗΠΑ το Βραβείο Μετάφρασης του Εθνικού Κύκλου Κριτικών Βιβλίων.
Η Σωτηροπούλου, γνωστή για τη μοντέρνα λογοτεχνική της γραφή και τον πειραματισμό με τη φόρμα, είναι η πρώτη Ελληνίδα που έφτασε (σύμφωνα με τις αποδόσεις) τόσο κοντά στο Νόμπελ Λογοτεχνίας — 62 χρόνια μετά τον Γιώργο Σεφέρη (1963) και 46 χρόνια από τον Οδυσσέα Ελύτη (1979).
Οι Έλληνες που δεν τα κατάφεραν
Στις δεκαετίες που πέρασαν, αρκετοί Έλληνες δημιουργοί είχαν προταθεί για το Νόμπελ Λογοτεχνίας χωρίς επιτυχία. Μεταξύ αυτών:
Γιάννης Ρίτσος
Νίκος Καζαντζάκης
Γεώργιος Σουρής
Κωστής Παλαμάς
Γιώργος Θεοτοκάς
Γρηγόριος Ξενόπουλος
Άγγελος Σικελιανός
Στρατής Μυριβήλης
Ηλίας Σιμόπουλος
Πώς επιλέγεται ο νικητής του Νόμπελ Λογοτεχνίας
Η διαδικασία επιλογής ξεκινά νωρίς κάθε χρόνο και είναι αυστηρά απόρρητη. Έχει ως εξής:
Μέχρι τις 31 Ιανουαρίου κατατίθενται οι υποψηφιότητες. Συνήθως φτάνουν περίπου 350 προτάσεις.
Την άνοιξη, η Επιτροπή Νόμπελ μελετά τους φακέλους και τον Απρίλιο παρουσιάζει έναν προκαταρκτικό κατάλογο 20 υποψηφίων.
Πριν από το καλοκαίρι, η λίστα μειώνεται σε πέντε ονόματα.
Τον Οκτώβριο γίνεται η τελική επιλογή από τα μέλη της Ακαδημίας.
Για να αναδειχθεί νικητής, ένας συγγραφέας πρέπει να συγκεντρώσει πάνω από το 50% των ψήφων.
Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 11 εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών (περίπου 1,1 εκατομμύριο ευρώ).
Η επίσημη απονομή πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 10 Δεκεμβρίου, ανήμερα της επετείου θανάτου του Άλφρεντ Νόμπελ, στο Μέγαρο Μουσικής της Στοκχόλμης, παρουσία του Βασιλιά Καρόλου ΙΣΤ΄ Γουσταύου.
