Ο Ερντογάν πέτυχε να γίνει μέρος της διαδικασίας ειρήνευσης και πλέον θα επιδιώξει την ενεργό εμπλοκή του στις επόμενες φάσεις του Παλαιστινιακού
- Του Σάββα Καλεντερίδη
Το σχέδιο του Τραμπ για το τέλος του πολέμου ήταν μια Λωρίδα της Γάζας χωρίς Παλαιστινίους, φυσικά χωρίς Χαμάς, με αυτήν την παραθαλάσσια λωρίδα γης να μετατρέπεται σε «Ριβιέρα της Μεσογείου», με ξενοδοχεία πολλών αστέρων και 6-8 σύγχρονες πόλεις.
Ολα αυτά μέχρι τη στιγμή που ο πρωθυπουργός του Ισραήλ αποφάσισε να επιτεθεί στο Κατάρ και να εξοντώσει με αεροπορική επίθεση την ηγεσία της Χαμάς, στην πρωτεύουσα του πάμπλουτου κρατιδίου, την Ντόχα. Αν είχε πετύχει η επιχείρηση αυτή, που στόχευε στην εξόντωση του συνόλου της ηγεσίας της Χαμάς, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Νετανιάχου, θα είχε λυθεί το πρόβλημα, αφού η Χαμάς με «αποκεφαλισμένη» την ηγεσία της θα ήταν πολύ πιο δύσκολο να συνεχίσει να μάχεται. Ομως η επιχείρηση απέτυχε, η ηγεσία της Χαμάς διασώθηκε και το αποτέλεσμα ήταν η πλήρης ανατροπή των δεδομένων.
Ο βομβαρδισμός οδήγησε σε μια πρωτοφανή συσπείρωση του αραβο-μουσουλμανικού κόσμου, προκαλώντας σοβαρή ανησυχία στον Λευκό Οίκο και στον κορυφαίο ένοικό του. Το «καύχημα» του Τραμπ για την πρώτη του θητεία ήταν η υπογραφή των συμφωνιών του Αβραάμ μεταξύ του Ισραήλ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν και του Σουδάν. Στη δεύτερη θητεία του ήθελε να επεκτείνει τις συμφωνίες αυτές και με τις υπόλοιπες χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής, όμως, αντ’ αυτού, με τη συσπείρωση του αραβο-μουσουλμανικού κόσμου, ο Αμερικανός πρόεδρος είδε να κινδυνεύει ακόμα και το επίτευγμα της πρώτης τετραετίας του.
Επομένως, από μια Γάζα χωρίς Παλαιστινίους, περάσαμε στο σχέδιο των είκοσι σημείων, το οποίο προβλέπει για την επόμενη μέρα Γάζα χωρίς τη Χαμάς, αλλά με τους Παλαιστινίους να παραμένουν στο έδαφός τους. Ετσι φτάσαμε στην υπογραφή της συμφωνίας που υπογράφηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 9ης Οκτωβρίου μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, μετά την υπογραφή της οποίας πανηγύρισαν τρελά Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι, δείχνοντας με τον τρόπο αυτόν ότι αμφότεροι δεν ήθελαν τον πόλεμο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, που δικαιούνται τον τίτλο του πρωταγωνιστή και αρχιτέκτονα της συμφωνίας, έγραψε στον λογαριασμό του στο Truth Social: «Είμαι πολύ περήφανος που ανακοινώνω ότι το Ισραήλ και η Χαμάς υπέγραψαν την πρώτη φάση του ειρηνευτικού μας σχεδίου». Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η συμφωνία προβλέπει την απελευθέρωση όλων των ομήρων και την απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη συμφωνημένη γραμμή, λέγοντας ότι αυτό είναι «το πρώτο βήμα προς μια ισχυρή, διαρκή και αιώνια ειρήνη». «Ολα τα μέρη θα τύχουν δίκαιης μεταχείρισης» δήλωσε ο Τραμπ.
«Σήμερα είναι μια σπουδαία μέρα για τον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο, το Ισραήλ, τις γύρω χώρες και τις Ηνωμένες Πολιτείες». Επίσης ο Τραμπ ευχαρίστησε τους μεσολαβητές, το Κατάρ, την Αίγυπτο και την Τουρκία, προσθέτοντας: «Είμαστε ευγνώμονες σε όλους τους μεσολαβητές που συνεργάστηκαν μαζί μας για να πραγματοποιηθεί αυτό το ιστορικό και πρωτοφανές γεγονός. Ευλογημένοι όσοι φέρνουν την ειρήνη!».
Το περίεργο της όλης υπόθεσης είναι όχι απλώς η εμπλοκή της Τουρκίας, αλλά και το γεγονός ότι αναγνωρίστηκε ως μία από τις εγγυήτριες δυνάμεις εφαρμογής της συμφωνίας. Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αφού πρώτα εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε, φρόντισε να τονίσει ότι θα «επιδιώξει την τήρηση της συμφωνίας κατά γράμμα», ενώ δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει τον Τραμπ για την επίδειξη πολιτικής βούλησης ενθαρρύνοντας το Ισραήλ να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός, καθώς και τα «αδελφά έθνη» του, την Αίγυπτο και το Κατάρ.
Εχει σημασία να δούμε ποια ήταν η πρώτη αντίδραση του Ερντογάν στη συμφωνία, η οποία αφορά πρωτίστως την Τουρκία, αφού το Ισραήλ, το οποίο επηρεάζεται άμεσα απ’ αυτήν, αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για την Αγκυρα: «Είμαι πολύ ευχαριστημένος που οι συνομιλίες Χαμάς – Ισραήλ που πραγματοποιήθηκαν στο Σαρμ ελ-Σέιχ, στις οποίες συμβάλαμε ως Τουρκία, οδήγησαν σε κατάπαυση του πυρός στη Γάζα. Θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου, ιδιαίτερα στον πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ, ο οποίος επέδειξε την απαραίτητη πολιτική βούληση για να ενθαρρύνει την ισραηλινή κυβέρνηση να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός, και στα αδελφά μας έθνη, το Κατάρ και την Αίγυπτο, για τη σημαντική υποστήριξή τους στην επίτευξη της συμφωνίας. Η Τουρκία θα είναι ο παρατηρητής».
Ο Ερντογάν, ο οποίος έχει ως στόχο την εμπλοκή της χώρας του στις διαδικασίες, ως μέσο αναχαίτισης των σχεδίων του Ισραήλ στην ευρύτερη περιοχή και ειδικά στη Συρία, στον Λίβανο και στο Κουρδικό, δήλωσε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να συμβάλλει στη διαδικασία για την επίτευξη συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή της: «Ως Τουρκία, θα παρακολουθούμε στενά την εφαρμογή της συμφωνίας κατά γράμμα και θα συνεχίσουμε να συμβάλλουμε στη διαδικασία. Ομοίως, θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας μέχρι να ιδρυθεί ένα ανεξάρτητο, κυρίαρχο και γεωγραφικά ολοκληρωμένο παλαιστινιακό κράτος στην Παλαιστίνη, με βάση τα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ».
Συνεχίζοντας ο Τούρκος πρόεδρος είπε: «Με την ευκαιρία αυτή, απευθύνω τους πιο εγκάρδιους χαιρετισμούς μου στους Παλαιστίνιους αδελφούς και αδελφές μου, που υπέστησαν απερίγραπτα βάσανα για δύο χρόνια, που αγωνίστηκαν για ζωή και αξιοπρέπεια υπό απάνθρωπες συνθήκες, που έχασαν τα παιδιά τους, τις μητέρες, τους πατέρες, τους συγγενείς και τους φίλους τους και που δεν συμβιβάστηκαν με την έντιμη στάση τους παρά όλες τις τραγωδίες που υπέστησαν. Είθε ο Θεός να είναι βοηθός και σύντροφος των Παλαιστινίων αδελφών και αδελφών μας. Είθε ο Θεός να χαρίσει ειρήνη στις ψυχές των μαρτύρων μας και να τους χαρίσει τον παράδεισο».
Είναι προφανές ότι η Τουρκία πέτυχε να γίνει μέρος της διαδικασίας ειρήνευσης στη Γάζα και θα επιδιώξει την ενεργό εμπλοκή στις επόμενες φάσεις του Παλαιστινιακού, με στόχο τη δημιουργία και διεθνή αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους.
Ομως, εχθροί και… φίλοι δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι για την επόμενη μέρα τα σχέδια των ΗΠΑ είναι να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ Ισραήλ – Τουρκίας. Ασφαλώς τα προβλήματα είναι μεγάλα και το Κουρδικό είναι βουνό που δεν μπορεί να ξεπεραστεί εύκολα. Oμως, Αθήνα και Λευκωσία πρέπει να επικεντρώσουν την προσοχή τους στην πορεία των εξελίξεων που επηρεάζουν τις σχέσεις Τελ Αβίβ και Aγκυρας, από τις οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό ζωτικά συμφέροντα του Ελληνισμού στην ανατολική Μεσόγειο, στο Αιγαίο και στη Μέση Ανατολή.
