Ο πρόεδρος Τραμπ πρότεινε ένα σχέδιο ειρήνης που έγινε αποδεκτό από το Ισραήλ και τη Χαμάς
Η Μέση Ανατολή προοδεύει, με μία νέου τύπου ιδιόμορφη σταθερότητα και την εκεχειρία στη Γάζα να δύναται να αποτελέσει ορόσημο. Αυτή η επιτυχία εντάσσεται σε μια σειρά διπλωματικών επιτευγμάτων του Τραμπ, όπως η συμφωνία Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν τον Αύγουστο, η ειρηνευτική συμφωνία Κονγκό – Ρουάντας τον Ιούνιο και οι ιστορικές Συμφωνίες του Αβραάμ κατά την πρώτη θητεία Τραμπ.
- Του Ραφαήλ Α. Καλυβιώτη*
Οι συμφωνίες αυτές έφεραν το Ισραήλ σε ομαλοποιημένες σχέσεις με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Σουδάν και το Μαρόκο, ανατρέποντας την παραδοσιακή πεποίθηση, ότι η ειρήνη στην περιοχή εξαρτάται αποκλειστικά από την επίλυση του Παλαιστινιακού.
Επειτα από δύο χρόνια πολέμου και χιλιάδες θύματα, ο πρόεδρος Τραμπ πρότεινε ένα σχέδιο ειρήνης, που έγινε αποδεκτό από το Ισραήλ και τη Χαμάς. Το σχέδιο προβλέπει μια μεταρρυθμισμένη παλαιστινιακή Αρχή. Κατά τη μεταβατική περίοδο η Γάζα δεν θα διοικείται ούτε από τη Χαμάς ούτε από το Ισραήλ, αλλά από το Συμβούλιο Ειρήνης, μια διεθνή διοικητική δομή υπό την ηγεσία του Τραμπ, με τη συμμετοχή προσωπικοτήτων, όπως ο Τόνι Μπλερ. Υποστηριζόμενο από μια διεθνή δύναμη σταθεροποίησης με αραβικούς και διεθνείς εταίρους, το συμβούλιο θα επιβλέπει μια τεχνοκρατική παλαιστινιακή διοίκηση, με τον Τραμπ να διατηρεί την τελική εξουσία λήψης αποφάσεων.
Το σχέδιο Τραμπ εντάσσεται σε μια μακρά παράδοση διεθνούς διαχείρισης εδαφών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Διεθνής Οικισμός της Σανγκάης το 1863, όπου 19 ξένες δυνάμεις συνεργάστηκαν για να διοικήσουν την περιοχή, αποκλείοντας τις τοπικές κινεζικές Αρχές και διατηρώντας δικό τους νομικό και στρατιωτικό σύστημα. Παρόμοια, η Μεταβατική Αρχή του ΟΗΕ στην Καμπότζη (UNTAC) το 1991 ανέλαβε τον έλεγχο της διακυβέρνησης και των εκλογών, με τον επικεφαλής της, Γιασούσι Ακάσι, να διαθέτει εκτεταμένες εξουσίες. Ωστόσο, η UNTAC αντιμετώπισε προβλήματα, όπως μεροληπτικό αφοπλισμό, που οδήγησε σε βιαιότητες από τους Ερυθρούς Χμερ, αύξηση της διαφθοράς λόγω ξένης βοήθειας και την επιστροφή του δικτάτορα Χουν Σεν στην εξουσία λίγα χρόνια αργότερα.
Οι διεθνείς διοικήσεις συχνά αντιμετωπίζουν προκλήσεις νομιμοποίησης, καθώς επιβάλλονται από εξωτερικούς παράγοντες χωρίς επαρκή τοπική συναίνεση, οδηγώντας σε παρατεταμένη εξάρτηση από ξένους διαχειριστές. Για να πετύχει το σχέδιο του Τραμπ, απαιτούνται ξεκάθαροι όροι αποχώρησης, μια ουδέτερη, πολυμερής δομή εποπτείας, ισχυροί μηχανισμοί τοπικής συμμετοχής και δέσμευση για περιορισμένη διάρκεια ελέγχου.
Η διπλωματία του Τραμπ είναι αντισυμβατική και βασίζεται σε πρακτικές μεθόδους, όπως η άσκηση πίεσης και η σκληρή διαπραγμάτευση, που ενδέχεται να ενοχλούν τους παραδοσιακούς διπλωμάτες. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά του έγκειται στην ικανότητά του να επιτυγχάνει συγκεκριμένα αποτελέσματα, όπως η σταθεροποίηση συγκρούσεων και η προώθηση συνεργασιών. Η επιτυχία του Συμβουλίου Ειρήνης θα κριθεί από την ικανότητά του να αποφύγει τα λάθη του παρελθόντος, όπως η έλλειψη διαφάνειας και η παράταση εξωτερικής κυριαρχίας. Με έμφαση στη συνεργασία με περιφερειακούς παράγοντες και τη διασφάλιση τοπικής αποδοχής, το σχέδιο μπορεί να αποτελέσει μια βιώσιμη γέφυρα προς τη μόνιμη ειρήνη, προσφέροντας στη Γάζα μια ευκαιρία για σταθερότητα και ανάπτυξη.
*Υπ. δρ Γεωπολιτικής – πρόεδρος Δικτύου Ελλήνων Συντηρητικών
