Ο βιοϊατρικός βελονισμός συνιστά μια εγκεκριμένη μέθοδο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και εφαρμόζεται από τα κρατικά Συστήματα Υγείας για περίπου 100 νοσήματα.
Τι είναι ο βιοϊατρικός βελονισμός
Βιοϊατρικός βελονισμός είναι η εισαγωγή λεπτότατων βελονών σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενών.
Αποτελεί συστατικό μέρος της παραδοσιακής κινεζικής ιατρικής, ενός ολοκληρωμένου συστήματος που χρησιμοποιείται στην Κίνα από το 2650 π.Χ. Σύμφωνα με την παραδοσιακή κινεζική ιατρική, ο βελονισμός λειτουργεί διορθώνοντας την ισορροπία της ενέργειας που διατρέχει το σώμα μέσω 32 μεσημβρινών (κυρίων και παραδόξων) χωρίς ανατομικούς συσχετισμούς γι’ αυτούς τους διαύλους ενέργειας, ενώ οι βελόνες εισάγονται ανώδυνα σε πάνω από 400 σημεία κατά μήκος των μεσημβρινών, βάσει εξατομικευμένων θεραπευτικών πρωτοκόλλων.
Η τεχνική εφαρμογή
Είναι σημαντική η επιλογή των σημείων, αλλά εξίσου μεγάλη σημασία έχουν και η γωνία και το βάθος της εισαγωγής της βελόνας. Τις εισαγόμενες βελόνες μπορεί να υποκαταστήσει πίεση των σημείων βελονισμού με τα δάχτυλα (acupressure), καθώς επίσης και η τοποθέτηση πάνω σε αυτά κώνων από ένα είδος αψιθιάς (μόξα) που σιγοκαίει. Συνήθως ο ιατρός βελονιστής περιστρέφει τις βελόνες για να μεγιστοποιήσει την επίδρασή τους, όπως και με την ενίσχυση μέσω του ηλεκτρισμού (ηλεκτροβελονισμός) με laser και με βεντούζες.
Η εξέλιξη στην Κίνα και τη Δύση
Στην Κίνα το 1949 σημειώθηκε έντονη τάση εκμοντερνισμού, καθόσον ορισμένοι ηγέτες πρότειναν την αντικατάσταση της παραδοσιακής κινεζικής ιατρικής με τη σύγχρονη δυτική ιατρική, ενώ άλλοι εξακολουθούν να υποστηρίζουν την παράδοση και το 1958 η κινεζική κυβέρνηση αποφάσισε να την αναγνωρίσει ως ισότιμη της δυτικής ιατρικής, σήμερα δε οι ιατροί στην Κίνα συνήθως διδάσκονται και τις δύο ιατρικές σχολές.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) εξετάζει την πιθανότητα να ανοίξει τον δρόμο ώστε να καλυφθεί ο βιοϊατρικός βελονισμός από το Medicare, το Medicaid και την ιδιωτική ασφάλιση, υπάρχει όμως ήδη ασφαλιστική κάλυψη για ορισμένες παθήσεις. Παρότι ο βιοϊατρικός βελονισμός εφαρμόζεται πάντα μέσα στο πλαίσιο των ασιατικών κοινοτήτων, στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά το 1972 εκδηλώθηκε ένα γενικότερο ενδιαφέρον για τη μέθοδο αυτή, με αποτέλεσμα οι σχολές βελονισμού να πολλαπλασιαστούν, όπως και σε άλλες χώρες, υπάρχουν όμως αρκετές παραλλαγές στην εφαρμογή του όπως είναι ο ωτοβελονισμός, ο σωματικός και ο κοιλιακός βελονισμός, ο κρανιοβελονισμός και η balance method.
Εκπαίδευση και θεραπευτικά πρωτόκολλα
Υπάρχουν πολλά είδη εκπαίδευσης στον βελονισμό και στην πράξη οι ιατροί βελονιστές αναπτύσσουν ο καθένας το δικό του ιδιαίτερο θεραπευτικό πρωτόκολλο, αρχίζοντας όμως με μια κοινή βάση σημείων της παραδοσιακής κινεζικής ιατρικής.
Θεραπευτικές εφαρμογές
Ο βελονισμός βοηθάει πολύ ασθενείς που υποφέρουν από χρόνιους πόνους στην πλάτη, στον αυχένα, μετεγχειρητικούς πόνους, κολικούς στους νεφρούς, δυσμηνόρροια, αρθρίτιδα, ημικρανίες και νευροφυτικές διαταραχές.
Ο βελονισμός είναι περισσότερο αποδεκτός από τα ασφαλιστικά ταμεία σε ορισμένες παθήσεις. Οι ιατροί που δυσπιστούν στην αντίληψη ότι η αναλγητική επίδραση του βελονισμού οφείλεται στην εξισορρόπηση της ενέργειας που διαχέεται από ενεργειακά κανάλια μπορούν να πειστούν από απεικονιστικές μεθόδους (MRI) και αιματολογικές εξετάσεις που αποδεικνύουν την παραγωγή ενδορφινών και άλλων ουσιών μετά την ένθεση της βελόνας.
Περαιτέρω ο βελονισμός βοηθά στην εξωσωματική γονιμοποίηση, στην αντιμετώπιση της ναυτίας και του εμετού (στους ταξιδιώτες, στην κύηση, στη χημειοθεραπεία), στο σύνδρομο της χρόνιας κόπωσης, στην παχυσαρκία και στην ιατρική αισθητική προσώπου και σώματος, ενώ αυξάνει και τις φυσικές αποδόσεις νέων αθλητών και τις διανοητικές επιδόσεις των μαθητών.
Αποτοξίνωση και απεξάρτηση
Ο βελονισμός χρησιμοποιείται συχνά για να βοηθήσει τους ανθρώπους να απεξαρτηθούν από τοξικές ουσίες όπως ο καπνός και το αλκοόλ, σήμερα δε από το Εθνικό Ινστιτούτο Κατάχρησης Φαρμακευτικών Ουσιών χρησιμοποιείται ευρέως για την αποτοξίνωση εξωτερικών ασθενών από φαρμακευτικές ουσίες. Η αποτοξίνωση από τη χρόνια χρήση συνταγογραφούμενων οπιοειδών συνήθως διαρκεί τρεις με έξι μήνες, ενώ τα σύντομης διάρκειας προγράμματα αποτοξίνωσης μπορεί να διαρκέσουν περίπου έναν μήνα.
Η εφαρμογή στην Ελλάδα
Ο βιοϊατρικός βελονισμός συνιστά μια εγκεκριμένη μέθοδο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και εφαρμόζεται από τα κρατικά Συστήματα Υγείας για περίπου 100 νοσήματα.
Ειδικότερα δε στην Ελλάδα η υπουργική απόφαση του 2022 αναγάγει τον βιοϊατρικό βελονισμό συμπληρωματική θεραπευτική εφαρμογή της κλασικής Ιατρικής, η οποία εφαρμόζεται σε κέντρα πόνου 23 νοσοκομείων, πάντα όμως με τη σύμφωνη γνώμη του ειδικού θεράποντος ιατρού, με στοχευμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα που είναι εξατομικευμένα, προσαρμοσμένα στην πάθηση και στο σώμα του ασθενούς χωρίς παρενέργειες και με βελόνες μιας χρήσεως.
*Καθηγητής Δερματολογίας, νομικός,
πρόεδρος της Ιπποκρατείου Aκαδημίας
Iαματικής Iατρικής, πρόεδρος Παγκόσμιας
Aκαδημίας Kινεζικής και Συμπληρωματικής
Iατρικής
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ DEAL (ΦΥΛΛΟ 10/10/2025)
