Σχέδιο Μερτς για να καλύψει τα εργασιακά κενά με φθηνούς εργαζόμενους – Η Ευρώπη της λιτότητας ζητά από τους ανθρώπους να δουλεύουν μέχρι να πεθάνουν
«Ενεργός συνταξιούχος» – το νέο γερμανικό μοντέλο φθηνής εργασίας
Η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς ετοιμάζεται να νομοθετήσει ένα νέο «ενεργό συνταξιοδοτικό σχέδιο», το οποίο θα επιτρέπει στους συνταξιούχους να εργάζονται κερδίζοντας έως 2.000 ευρώ τον μήνα αφορολόγητα.
Ο νόμος, που αναμένεται να εγκριθεί εντός των ημερών, παρουσιάζεται ως λύση στην έλλειψη εργατικού δυναμικού, αλλά στην πραγματικότητα νομιμοποιεί την εργασία μέχρι τα βαθιά γεράματα, χωρίς ουσιαστική προστασία για τους ηλικιωμένους εργαζομένους.
Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026, με εκτιμώμενο ετήσιο κόστος περίπου 890 εκατ. ευρώ, ενώ οικονομολόγοι προβλέπουν ότι μπορεί να ξεπεράσει το 1,4 δισ. ευρώ.
Η δημογραφία ως άλλοθι για περικοπές και φθηνή εργασία
Η Γερμανία επικαλείται τη γήρανση του πληθυσμού και τη μαζική αποχώρηση των baby boomers ως πρόσχημα για να προωθήσει αυτή τη μεταρρύθμιση. Μέχρι το 2035, σχεδόν 5 εκατομμύρια εργαζόμενοι θα αποχωρήσουν από την αγορά εργασίας, γεγονός που –σύμφωνα με το Βερολίνο– απειλεί την «ανταγωνιστικότητα» και το ασφαλιστικό σύστημα.
Αντί όμως να επενδύσει σε νέους, να αυξήσει μισθούς ή να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας, η γερμανική κυβέρνηση αντιγράφει τη “συνταγή” του Κυριάκου Μητσοτάκη: περισσότερη εργασία, μικρότερες συντάξεις, καθυστέρηση στη συνταξιοδότηση.
Το «ελληνικό πείραμα» που έγινε πρότυπο λιτότητας
Η Αθήνα, υπό την κυβέρνηση Μητσοτάκη, επέτρεψε από το 2023 στους συνταξιούχους να εργάζονται χωρίς να χάνουν τη σύνταξή τους, φορολογώντας τους απλώς με μειωμένο συντελεστή 10% για το επιπλέον εισόδημα.
Το αποτέλεσμα; Έκρηξη εργαζόμενων συνταξιούχων: από 35.000 το 2023 σε πάνω από 250.000 το 2025, σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας. Ένα μοντέλο που παρουσιάστηκε ως «επιτυχία» αλλά στην ουσία μετατρέπει τη σύνταξη σε δεύτερο μισθό φτώχειας.
Η Γερμανία, αντί να προστατεύσει τους ηλικιωμένους, φαίνεται να αντιγράφει το ελληνικό μοντέλο, όπου οι συνταξιούχοι αναγκάζονται να δουλεύουν για να επιβιώσουν, παρότι έχουν πληρώσει μια ζωή εισφορές για μια αξιοπρεπή σύνταξη.
Μια Ευρώπη που ζητά να δουλεύεις μέχρι να πεθάνεις
Η ρητορική περί «ενεργών συνταξιούχων» παρουσιάζεται ως κοινωνική πρόοδος, όμως στην πραγματικότητα εξυπηρετεί τη λογική της διαρκούς λιτότητας.
Η Γερμανία, με τις λιγότερες μέσες ώρες εργασίας μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ αλλά με τεράστια εξάπλωση της μερικής απασχόλησης (30%), δεν επιδιώκει να μειώσει την ανεργία των νέων, αλλά να κρατήσει φθηνά και ελαστικά εργατικά χέρια.
Αυτό που πλασάρεται ως «νέα εργασιακή κουλτούρα» είναι στην ουσία ένα μοντέλο εξάντλησης των πολιτών, όπου η συνταξιοδότηση γίνεται απλώς μια τυπική ημερομηνία στο χαρτί.
Η Ελλάδα ως “πρότυπο” για τη λιτότητα της Ευρώπης
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει καταφέρει να γίνει υπόδειγμα λιτότητας στα μάτια των Βρυξελλών και του Βερολίνου. Αντί να αποτελεί προειδοποίηση, το ελληνικό παράδειγμα, με την απουσία κοινωνικής προστασίας και την αύξηση των εργασιακών ωρών, προβάλλεται ως “μεταρρυθμιστική επιτυχία”.
Η Γερμανία τώρα ακολουθεί τον ίδιο δρόμο, ενθαρρύνοντας τους πολίτες να δουλεύουν όσο αντέχουν, για να μην χρειαστεί να πληρωθούν συντάξεις που οι ίδιοι έχουν χρηματοδοτήσει μια ζωή μέσω των εισφορών τους.
«Μήνυμα εκτίμησης» ή μήνυμα απελπισίας;
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank, Holger Schmieding, δήλωσε ότι το μέτρο είναι «ένα θετικό μήνυμα που δείχνει πως η κοινωνία εκτιμά τη συμβολή των μεγαλύτερων σε ηλικία».
Ωστόσο, για τους περισσότερους Ευρωπαίους εργαζομένους, αυτό το μήνυμα μεταφράζεται διαφορετικά:«Δουλέψτε μέχρι να πεθάνετε, γιατί το κράτος δεν μπορεί να σας συντηρήσει».
Ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο… χωρίς κοινωνία
Η λεγόμενη «Φθινοπωρινή περίοδος μεταρρυθμίσεων» του Μερτς υποτίθεται ότι θα αναζωογονήσει τη γερμανική οικονομία. Στην πράξη, όμως, οδηγεί σε μια Ευρώπη όπου η εργασία αντικαθιστά την ασφάλεια, και η παραγωγικότητα τη δικαιοσύνη.
Αν η Ελλάδα έγινε το «πειραματόζωο» της λιτότητας, η Γερμανία ετοιμάζεται να γίνει το πρότυπο της αιώνιας εργασίας.
Και όλα αυτά, στο όνομα της «ανταγωνιστικότητας».
